Πόσο συχνά φροντίζετε τη στοματική σας υγιεινή; Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το βούρτσισμα των δοντιών τρεις φορές την ημέρα, σε συνδυασμό με τακτικούς ελέγχους από οδοντίατρο, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης περισσότερων από 50 σοβαρών ασθενειών, μεταξύ των οποίων η άνοια και η αρθρίτιδα.
Η επιστημονική κοινότητα αναγνωρίζει εδώ και χρόνια τη στενή σχέση ανάμεσα στη στοματική υγεία και τη γενικότερη κατάσταση του οργανισμού. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει τη διασπορά βακτηρίων που προέρχονται από στοματικές λοιμώξεις με την εμφάνιση παθήσεων όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης.
Η σημασία της καλής στοματικής υγιεινής υπογραμμίστηκε εκ νέου στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS), που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Αριζόνα των ΗΠΑ.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής της Σχολής Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, Δρ. Alpdogan Kantarci, η διατήρηση υγιών δοντιών ενδέχεται να σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο για δεκάδες συστηματικές ασθένειες. Σύμφωνα με τον ίδιο, άτομα με ήπιες παθήσεις που φροντίζουν συστηματικά τα δόντια τους ή υποβάλλονται σε επαγγελματικό καθαρισμό παρουσιάζουν καλύτερες γνωστικές επιδόσεις.
Ο βασικός παράγοντας κινδύνου
Ο Δρ. Kantarci ανέδειξε την περιοδοντίτιδα — μια επιθετική μορφή νόσου των ούλων — ως σημαντικό παράγοντα κινδύνου για παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η άνοια.
Η είσοδος βακτηρίων από στοματικές λοιμώξεις στην κυκλοφορία του αίματος και στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει χρόνια φλεγμονή, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτεθεί στις αρθρώσεις και να επιταχύνει τον σχηματισμό πλακών στον εγκέφαλο. Οι πλάκες αυτές επηρεάζουν τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών και συνδέονται με γνωστική έκπτωση. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση ανάμεσα στη νόσο των ούλων και την άνοια ή την αρθρίτιδα.
Η εικόνα στην Ευρώπη
Παρά τη φήμη του Ηνωμένου Βασιλείου για κακή στοματική υγιεινή, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα στον τομέα αυτό.
Έρευνα του 2022 κατέδειξε ότι η Νορβηγία παρουσιάζει το υψηλότερο επίπεδο ενημέρωσης σχετικά με την υγεία των δοντιών, ενώ η Σερβία, η Λετονία και η Πολωνία βρέθηκαν στις τελευταίες θέσεις. Στις επισκέψεις στον οδοντίατρο, πρώτη κατατάχθηκε η Ολλανδία, ενώ χαμηλά ποσοστά καταγράφηκαν στην Πορτογαλία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι διαφορές αυτές αποδίδονται σε ένα σύνολο κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως το υψηλό κόστος υπηρεσιών, οι μεγάλες λίστες αναμονής και οι γεωγραφικές αποστάσεις που δυσχεραίνουν την πρόσβαση. Ιδιαίτερα επηρεασμένοι εμφανίζονται οι ηλικιωμένοι, καθώς άτομα άνω των 65 ετών στην ΕΕ δηλώνουν συχνότερα ότι οι οδοντιατρικές τους ανάγκες δεν καλύπτονται, σε σύγκριση με νεότερες ηλικιακές ομάδες, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024.
Στην Ελλάδα, η περιορισμένη κάλυψη των οδοντιατρικών υπηρεσιών από το δημόσιο σύστημα υγείας έχει ως αποτέλεσμα υψηλά ποσοστά μη κάλυψης αναγκών, γεγονός που επιβαρύνει τη συνολική εικόνα της στοματικής υγιεινής.
Ο ρόλος της διατροφής
Αναφερόμενος στην αυξανόμενη παχυσαρκία στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Δρ. Kantarci τόνισε ότι η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συμβάλλει στην επιδείνωση της στοματικής υγείας. Παρά την καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας, παράγοντες όπως η κακή διατροφή, η έλλειψη σωματικής άσκησης και η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης οδοντικών προβλημάτων.
Η πιο πρόσφατη Έρευνα Στοματικής Υγείας Ενηλίκων (AOHS) έδειξε ότι το 41% των κατοίκων του Ηνωμένου Βασιλείου εμφάνιζε τερηδόνα, έναντι 28% το 2009, ενώ σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι η κατάσταση των δοντιών τους επηρεάζει την καθημερινότητά τους.
Ο ίδιος συνέστησε το βούρτσισμα πριν τον ύπνο και μετά την κατανάλωση γλυκών τροφίμων, καθώς και τη χρήση ηλεκτρικής οδοντόβουρτσας και τον καθαρισμό της γλώσσας, όπου συσσωρεύονται βακτήρια.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της ενημέρωσης γύρω από τη σημασία της στοματικής υγείας για τη συνολική υγεία του οργανισμού.
