Πέραν των πολιτικών και ηθικών ευθυνών για το δημοσιευθέν βίντεο με το οποίο παρουσιάζεται το σενάριο μηχανισμού διαφθοράς στο Προεδρικό, υπάρχει και το θέμα αναζήτησης ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών, το οποίο, μάλιστα, είναι σε εξέλιξη.
Όπως αναφέρουν ασφαλείς και διασταυρωμένες πληροφορίες του «Φ», οι ποινικοί ανακριτές της Αστυνομίας που ενεργούν υπό το συντονισμό του ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή, Ανδρέα Πασχαλίδη, έχουν ασχοληθεί ήδη με την πτυχή της λήψης δημοσίων αποφάσεων. Κοινώς τη νομοθεσία του lobbying, δηλαδή, τον «περί της Διαφάνειας στις Διαδικασίες Λήψης Δημόσιων Αποφάσεων και Συναφών Θεμάτων Νόμο του 2022».
Η ίδια πληροφόρηση αναφέρει ότι σχετικά με αυτή την πτυχή της ποινικής διερεύνησης ανακριτές της Αστυνομίας έχουν λάβει μαρτυρικό υλικό. «Ναι, έχει ληφθεί ανεξάρτητη μαρτυρία για την υπόθεση κι αφορά τη νομοθεσία για τους λομπίστες» μας αναφέρθηκε χαρακτηριστικά από αστυνομική πηγή. Αυτή η εξέλιξη που προκύπτει από ασφαλή πηγή πληροφόρησης επιβεβαιώνει κι όλα όσα έχουν καταγραφεί τα πρώτα 24ωρα μετά την δημοσιοποίηση του επίμαχου οπτικού υλικού.
Με συγκεκριμένες αναφορές είχαν εγερθεί ζητήματα από τον «Φ» για τη νομοθεσία που αφορά στη διαφάνεια λήψης δημόσιων αποφάσεων και έχουν να κάνουν με λομπίστες και σχετικές υποχρεώσεις τους, αλλά και αξιωματούχων της εκτελεστικής εξουσίας.
Πώς εμπίπτει
Στην προκειμένη περίπτωση το οπτικοακουστικό υλικό και οι καταθέσεις που δόθηκαν στην Αστυνομία, σχετίζονται με κάποιον που αυτοσυστήθηκε ως «Φλορίν Γκεοργκίου», ο οποίος παρουσιαζόταν να προωθούσε επένδυση €150 εκατ. στον τομέα της Ενέργειας για λογαριασμό της ανύπαρκτης «Stratix Wealth» (σ.σ. είχε μόνο ιστοσελίδα κι όχι εταιρική υπόσταση).
Στο πλαίσιο αυτό προσελήφθη από τους δήθεν επενδυτές και έλαβε αμοιβή €15.000 ο πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος Γιώργος Λακκοτρύπης, ενώ εκπρόσωπος των «ενδιαφερόμενων» είχε επαφές μαζί του, καθώς και με τον μέχρι πρότινος διευθυντή του γραφείου του Προέδρου, Χαράλαμπο Χαραλάμπους και τον διευθύνοντα σύμβουλο της Cyfield, Γιώργο Χρυσοχό.
Πρόκειται, δηλαδή, για προώθηση συμφωνίας με ανάμειξη και αξιωματούχου της εκτελεστικής εξουσίας. Τέτοιος ήταν ο κ. Χαραλάμπους, ο οποίος στον απόηχο του σκανδάλου με το βίντεο υπέβαλε παραίτηση από τη θέση του διευθυντή του προεδρικού γραφείου.
Η νομοθεσία
Ο Νόμος του lobbying εξαιρεί από τη τσιμπίδα του μόνο συμβάσεις που εμπίπτουν στη νομοθεσία των Δημοσίων Συμβάσεων κι έχουν να κάνουν με τομείς όπως αυτόν της Ενέργειας.
Ωστόσο, ο Νόμος δεν απαλλάσσει ευθυνών τον αξιωματούχο που αρχίζει διαδικασία λήψης μιας σχετικής απόφασης, έστω κι αν αυτός εμπίπτει στον τομέα της Ενέργειας. Τα όσα αναφέρει η νομοθεσία για τους λομπίστες και το πεδίο εφαρμογής της είναι αρκούντως ενδεικτικά (άρθρο «6»).
Να σημειωθεί πως ο Νόμος του lobbying «αγγίζει» και αξιωματούχους εταιρειών, δηλαδή, διευθυντές, διευθύνοντες συμβούλους και γραμματείς.
Επιπλέον, οι υποχρεώσεις σε περιπτώσεις lobbying είναι καθορισμένες νομοθετικά. Ο λομπίστας κατ’ αρχάς είναι υποχρεωμένος να είναι δηλωμένος στο μητρώο που τηρεί η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Επίσης, ο αξιωματούχος που έχει συνάντηση με λομπίστα έχει, επίσης, υποχρέωση να ενημερώσει την Αρχή.
Ο Νόμος προνοεί ποινές φυλάκισης από έξι μήνες μέχρι και τρία έτη και πρόστιμο από €5.000 έως και €30.000. Τα αδικήματα αφορούν, (1) εμπλοκή μη εγγεγραμμένου προσώπου σε διαδικασίες λήψης δημόσιων αποφάσεων, (2) εγγραφή στο Μητρώο Εγγραφής με ψευδείς παραστάσεις, (3) παράλειψη υποβολής αναφορών στην Αρχή, (4) υποβολή ψευδούς αναφοράς στην Αρχή και (5) παράλειψη συμπλήρωσης και υποβολής εντύπου επικοινωνίας από αξιωματούχο.
Τι ισχύει
Στην προκειμένη κανένα από τα εμπλεκόμενα φυσικά και νομικά πρόσωπα του βίντεο δεν είναι δηλωμένο στην Αρχή, σύμφωνα με το δημοσιοποιημένο μητρώο (πέραν των 260 φυσικών και νομικών προσώπων). Επιπλέον, για την ώρα είναι άγνωστο κατά πόσον από το Προεδρικό έχει γίνει ενημέρωση για τη τηλεδιάσκεψη που είχε ο Χαραλάμπους, ως λειτουργός της εκτελεστικής εξουσίας, με τον αυτοπαρουσιαζόμενο ως «Φλορίν Γκεοργκίου».
Βέβαια, ο κ. Πασχαλίδης πριν διαβιβάσει το πόρισμά του στο Γενικό Εισαγγελέα, πέραν από την αξιολόγηση του μαρτυρικού υλικού, θα εξετάσει και κατά πόσον ποιοι από τους ελεγχόμενους εμπίπτουν στη νομοθεσία. Για παράδειγμα, θα πρέπει να εξεταστεί η ιδιότητα που είχε ο Χαραλάμπους κι αν είχε πρόσβαση στη λήψη δημόσιας απόφασης.
Εδώ να σημειωθεί ότι στην υπόθεση μοιραία τέθηκε στη σφαίρα της δημόσιας συζήτησης και το αδίκημα της «εμπορίας επηρεασμού». Στη βάση των συστατικών στοιχείων του υπόλογος είναι όποιος ισχυριστεί ότι μπορεί να επηρεάσει λειτουργό του δημοσίου.
Ο κ. Χαραλάμπους σε ένα από τα αποσπάσματα του βίντεο που μαγνητοσκοπήθηκαν παρανόμως παρουσιάζεται να δηλώνει (3’ 23’’): «Αν προχωρήσεις στη διαδικασία με τον Γιώργο (σημ. εννοεί τον κ. Λακκοτρύπη), ας πούμε, κι αρχίσεις να δουλεύεις πάνω στις αιτήσεις κι αντιμετωπίσεις ένα ζήτημα, κάνε μου ένα τηλεφώνημα και θα τους τηλεφωνήσω να το βάλουν σε προτεραιότητα».
Εντός τριών μηνών
Τα όσα τέθηκαν υπόψιν μας για τις κινήσεις ώστε να εξεταστεί αμέσως η πτυχή με τους λομπίστες, δεν πρέπει να προκαλούν εντύπωση. Ο ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής και πρώην Δικαστής του Ανωτάτου (και νυν προέδρος της ΑΑΔΙΠΑ), Ανδρέας Πασχαλίδης μαζί με την ανακριτική ομάδα θα πρέπει να κινηθούν εντός του χρονικού περιθωρίου των τριών μηνών, σύμφωνα με τους όρους εντολής του Γενικού Εισαγγελέα.
Η δημοσιοποίηση και οι μέχρι τώρα εξελίξεις
>> Το επίμαχο οπτικό υλικό είδε το φως της δημοσιότητας την Πέμπτη 8/1 σε λογαριασμό στην πλατφόρμα «Χ» με την ονομασία «Emily Thompson».
>> Παρουσιάζει αποσπάσματα τοποθετήσεων του πρώην κυβερνητικού στελέχους, Γιώργου Λακκοτρύπη, του διευθυντή του γραφείου του Προέδρου, Χαράλαμπου Χαραλάμπους και του διευθυντή του Ομίλου Cyfield, Γιώργου Χρυσοχού.
>> Με τον τρόπο που παρατίθενται οι τοποθετήσεις (το υλικό είναι μονταρισμένο) επιχειρείται να προβληθεί η εικόνα ότι το επιτελείο του Χριστοδουλίδη χρησιμοποίησε μετρητά για την προεκλογική του εκστρατεία υπερβαίνοντας το καθορισμένο από το Νόμο όριο του €1 εκατ.
>> Οι δημιουργοί του σχετικού βίντεο παρουσίασαν την εικόνα ενός μηχανισμού ώστε εταιρείες να εισφέρουν χρηματικά ποσά στο Προεδρικό υπό διάφορες μορφές, προκειμένου να τυγχάνουν ειδικών εξυπηρετήσεων και να προωθούνται αιτήματά τους.
>> Τις επόμενες ώρες ο Γιώργος Λακκοτρύπης μετέβη στα γραφεία του ΤΑΕ Λευκωσίας και έκανε καταγγελία για συρραφή των τοποθετήσεών του με τρόπο ώστε να εξυπηρετηθεί ένα συγκεκριμένο αφήγημα και να παρουσιαστεί να λέει πως διακινούνταν παράνομα μετρητά.
>> Από την πρώτη στιγμή η Προεδρία της Δημοκρατίας έκανε λόγο για υβριδικό πόλεμο και κατασκευασμένο βίντεο.
>> Αμέσως κόμματα και πολιτικά πρόσωπα, μεμονωμένα, με δημόσιες παρεμβάσεις τους ζήτησαν να δώσει εξηγήσεις η κυβέρνηση για τα εγειρόμενα ζητήματα, ασχέτως αν το βίντεο είναι προϊόν κακόβουλου μοντάζ.
>> Μέχρι στιγμής ήρθαν στην επιφάνεια πληροφορίες για τις βασικές πτυχές της υπόθεσης. Τον κ. Λακκοτρύπη προσέγγισαν πρόσωπα που ανέφεραν ότι ενεργούν για λογαριασμό της εταιρείας «Stratix Wealth». Του είπαν ότι θέλουν να επενδύσουν €150 εκατ. στον τομέα της ενέργειας. Ο κ. Λακκοτρύπης διετέλεσε υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και πλέον συμμετέχει σε διοικητικό συμβούλιο ενεργειακού εταιρικού οργανισμού. Ο κ. Λακκοτρύπης έλαβε αντιμισθία. Στο πλαίσιο αυτό έγιναν συναντήσεις σε Ολλανδία και Λονδίνο. Με την ίδια πρόφαση συνάντησαν και τον διευθυντή της Cyfield Γιώργο Χρυσοχό. Το υποτιθέμενο ενδιαφέρον τους ήταν για το έργο της Cyfield στο Βασιλικό και συγκεκριμένα ο ιδιωτικός σταθμός παραγωγής ρεύματος.
>> Την Κυριακή 11/1 παραιτήθηκε από το ταμείο του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης η σύζυγος του Προέδρου της Δημοκρατίας, Φιλίππα Καρσερά, λέγοντας πως κατέληξε στην απόφαση «για να πάψει να χρησιμοποιείται (σημ. το ταμείο) ως πρόσχημα για ανυπόστατες επιθέσεις και συκοφαντία». Ακολούθησε τη Δευτέρα (12/1) η παραίτηση του Χαράλαμπου Χαραλάμπους από τη θέση του διευθυντή του γραφείου του Προέδρου.