Η τελευταία προσθήκη στη μακρά λίστα του συνολικού αριθμού των θετικών μονάδων στον αφθώδη πυρετό αφορά νέο κρούσμα στη Δρομολαξιά με 110 αιγοπρόβατα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των θετικών κτηνοτροφικών μονάδων στις 42. Ωστόσο, έντονο προβληματισμό προκαλεί η διαχείριση της εστίας στο Δάλι, η οποία επιβεβαιώθηκε επίσημα μόλις τη Δευτέρα, μετά από μια εβδομάδα αναμονής.

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες του «Φ», η μονάδα που ανήκει σε ζωέμπορα με τα 1.796 αιγοπρόβατα στο Δάλι βρισκόταν στο μικροσκόπιο των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών ως ύποπτη ήδη από τις 9 Μαρτίου. Παρά την έγκαιρη ανίχνευση των πρώτων συμπτωμάτων, η επίσημη ανακοίνωση και η ένταξή της στον κατάλογο των θετικών κρουσμάτων καθυστέρησε μία εβδομάδα, καθώς οι Αρχές ανέμεναν την τελική εργαστηριακή επιβεβαίωση για να προχωρήσουν στα επόμενα βήματα του πρωτοκόλλου.

Η καθυστέρηση αυτή έρχεται να προστεθεί στην ανησυχία για τη μονάδα στο Γέρι με 70 αγελάδες, καθώς και οι δύο αυτές εκμεταλλεύσεις στη Λευκωσία αφορούν ζώα που είχαν ήδη εμβολιαστεί, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την ταχύτητα απόκρισης του ιού απέναντι στα προληπτικά μέτρα.

Στις περιοχές Γερίου και Δαλίου έχουν στηθεί ζώνες προστασίας (3 χλμ.) και επιτήρησης (10 χλμ.), όπου η κίνηση ζώων απαγορεύεται αυστηρά και οι απολυμάνσεις είναι συνεχείς.

Εντός των 3 χλμ εντοπίζονται 70 ποιμνιοστάσια (15.424 ζώα), 38 βουστάσια (8.133) και 3 χοιροστάσια με 21.000 χοίρους. Εντός των 10 χλμ εντοπίζονται 106 ποιμνιοστάσια (27.082 ζώα) και 46 βουστάσια (12.625 ζώα).

Στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης, πραγματοποιούνται επισκέψεις στις εκμεταλλεύσεις για την διαπίστωση για κλινική εξέταση των ζώων και λήψη δειγμάτων. Θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι η νόσος έχει επεκταθεί και σε γειτονικές μονάδες.

Στο πλαίσιο των ελέγχων αυτών σε συνέχεια καταγγελίας που υποβλήθηκε στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας, από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και την Αστυνομία, έφοδος σε υποστατικό στην περιοχή Γερίου.

Κατά τον επιτόπιο έλεγχο εντοπίστηκαν 23 βοοειδή, εκ των οποίων ορισμένα έφεραν σήμανση και άλλα όχι. Το υποστατικό όπου εντοπίστηκαν τα ζώα αφορά εκμετάλλευση η οποία ήταν εκτός λειτουργίας. Η υπόθεση διερευνάται από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και την Αστυνομία, προκειμένου να ληφθούν τα προβλεπόμενα μέτρα βάσει των νενομισμένων διαδικασιών. Τα ζώα θα θανατωθούν αφού διενεργηθεί έλεγχος για αφθώδη πυρετό και ιχνηλάτηση για να διαπιστωθεί ποιοι έχουν την ευθύνη για την παράνομη διακίνηση ζώων.

Σημειώνεται ότι τη Δευτέρα επιβεβαιώθηκε ακόμα ένα κρούσμα με 54 καταγεγραμμένα αιγοπρόβατα στην Ορόκλινη.

Την ίδια ώρα η επιχείρηση εκρίζωσης της νόσου εξελίσσεται σε «πεδίο μάχης», με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να αντιμετωπίζουν σθεναρές αντιστάσεις από παραγωγούς. Συνεχίζονται μεν οι θανατώσεις, οι οποίες ωστόσο επιβραδύνθηκαν λόγω των αντιδράσεων που παρατηρήθηκαν και της παρεμπόδισης εκτέλεσης έργου των κτηνιάτρων. Μέχρι χθες είχαν θανατωθεί περίπου 15.500 ζώα από 16 εκμεταλλεύσεις, ενώ στην λίστα βρίσκονται περισσότερα από 15.000 στις υπόλοιπες 26 μονάδες.

Παράλληλα, οι εμβολιασμοί έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί με την πρώτη δόση εντός των επηρεαζόμενων ζωνών στην επαρχία Λάρνακας και συνεχίζονται παγκύπρια, όσον αφορά αιγοπρόβατα και βοοειδή. Οι εμβολιασμοί πραγματοποιούνται από ιδιώτες κτηνίατρους. Αυτό το μέτρο αναμένεται να μειώσει το ρυθμό εξάπλωσης του ιού και ενδεχομένως να αναχαιτίσει, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μέτρα που εφαρμόζονται, τη μετάδοση του ιού στους χοίρους.

Η πρώτη δόση στις επηρεαζόμενες ζώνες έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, ενώ η εικόνα σε παγκύπρια κλίμακα διαμορφώνεται ως εξής: Βουστάσια 82,7%, εμβολιάστηκαν 315 από τα 381 παγκύπρια. Ποιμνιοστάσια 45,7%, όπου έχουν εμβολιαστεί αιγοπρόβατα σε 1.026 από τα 2.243 υποστατικά που υπάρχουν παγκύπρια.

Σημειώνεται ότι πέραν των 500 ατόμων από 16 διαφορετικές υπηρεσίες συνδράμουν στην προσπάθεια, με ελέγχους και απολυμάνσεις 24 ώρες το 24ωρο.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, το Υπουργικό Συμβούλιο (16/03/2026) ενέκρινε άμεσο πακέτο στήριξης ύψους €28 εκατ. Παράλληλα, το Υπουργείο Γεωργίας ξεκίνησε διάλογο με παραγωγούς για τη μακροπρόθεσμη ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου μέσω επαφών με το εξωτερικό.

Στο μικροσκόπιο της Βουλής η ανοικτή πληγή των κατεχομένων

>Η Κομισιόν απορρίπτει παρεκκλίσεις και επιβάλλει θανατώσεις

Η οριστική απόρριψη από την Κομισιόν κάθε παρέκκλισης από τα σκληρά πρωτόκολλα θανάτωσης ζώων, σε συνδυασμό με την ανεξέλεγκτη κατάσταση στα κατεχόμενα, συνθέτουν ένα σκηνικό ωρολογιακής βόμβας για τον πρωτογενή τομέα, ως αποτέλεσμα της εμφάνισης του αφθώδους πυρετού, όπως διαπιστώθηκε στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, ξεκαθαρίστηκε με τον πλέον δραματικό τρόπο από τους αρμόδιους ότι δεν υπάρχει σωτηρία για τα ζώα σε μονάδες όπου εντοπίζεται θετικό κρούσμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε το αίτημα της Κύπρου για ειδική μεταχείριση λόγω των ιδιαιτεροτήτων του νησιού, εμμένοντας στην αυστηρή εφαρμογή των υφιστάμενων πρωτοκόλλων. Αυτό σημαίνει πως μόλις ο ιός «χτυπήσει την πόρτα» μιας φάρμας, η θανάτωση του συνόλου του ζωικού κεφαλαίου είναι μονόδρομος, γεγονός που προκαλεί απόγνωση στους κτηνοτρόφους.

Το κέντρο βάρους της συζήτησης μετατοπίστηκε γρήγορα στη διαχείριση της νόσου στις κατεχόμενες περιοχές, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως η κύρια πηγή κινδύνου. Ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, ήταν καταπελτικός: «Αν δεν αντιμετωπιστεί η Κύπρος ως μια ενιαία γεωγραφική περιοχή με κοινά πρωτόκολλα, θα κινδυνεύουμε ανά πάσα στιγμή με νέες επαναμολύνσεις. Χωρίς κοινή δράση, παραμένουμε στον ίδιο παρονομαστή».

Η απουσία ελέγχων στα κατεχόμενα και η εφαρμογή διαφορετικής στρατηγικής (εμβολιασμός αντί για θανατώσεις) δημιουργούν μια μόνιμη εστία αναπαραγωγής του ιού, ο οποίος μπορεί ανά πάσα στιγμή να περάσει στις ελεύθερες περιοχές, ακυρώνοντας κάθε προσπάθεια εξάλειψης.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, η επαναδραστηριοποίηση της Κτηνιατρικής Επιτροπής υπό τη Δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για την Υγεία θεωρείται η τελευταία γραμμή άμυνας. Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει ήδη προτείνει την υιοθέτηση ομοιόμορφης πολιτικής και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πρωτοκόλλων και στα κατεχόμενα, όπως ακριβώς είχε γίνει και κατά την περίοδο της πανδημίας του COVID-19. Όπως τονίστηκε, οι Τουρκοκύπριοι ζήτησαν χρόνο για να μελετήσουν την πρόταση για αλλαγή στρατηγικής από εμβολιασμό σε αυστηρότερα μέτρα.

Η υπουργός Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου, σημείωσε ότι είναι απαραίτητη η εμπλοκή της αρμόδιας τεχνικής δικοινοτικής επιτροπής για να υπάρξει συντονισμός δράσης σε αυτό το επίπεδο. Εξήγησε ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες διαβίβασαν κατά τη χθεσινή συνάντησή τους με την τεχνική επιτροπή την ανάγκη για αμοιβαία αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ο διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, σημείωσε ότι το αίτημα που διαβιβάστηκε στην τεχνική επιτροπή αφορά την υιοθέτηση του πλαισίου της ΕΕ για τη διαχείριση της κρίσης αυτής, βάσει των πρωτοκόλλων που ήδη ακολουθούν οι υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Μέσω και του διαπραγματευτή στόχος μας είναι να δημιουργηθεί κοινή επιτροπή για τη διαχείριση κτηνιατρικών θεμάτων στη βάση του ενωσιακού κεκτημένου», εξήγησε ο κ. Πίπης.