Ένα νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, σε έναν από τους πιο ραγδαία αναπτυσσόμενους τομείς των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών, προσφέρει το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Πρόκειται για το μάστερ «Δημοσιογραφία και Δημιουργικές Βιομηχανίες», που δεν αποτελεί απλώς ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα, αλλά πρόσκληση προς όλες τις γενιές δημοσιογράφων, δημιουργών και επαγγελματιών των μέσων να διαμορφώσουν μια συνεκτική σχέση μεταξύ της ενημέρωσης και του πολιτισμού. Απευθύνεται παράλληλα στο άτομο παραγωγό που δραστηριοποιείται σε διαφορετικές πλατφόρμες για να αλληλεπιδράσει με διαφορετικές ομάδες κοινού.
Αυτό αναφέρει σε παρέμβασή του ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Φιλήμων Μπαντιμαρούδης, υπογραμμίζοντας ότι σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται με ραγδαίους ρυθμούς, η ενημέρωση των ανθρώπων ορίζεται πλέον από περίπλοκες σχέσεις, συμπεριφορές, τεχνολογίες, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες αλλά και προσωπικά κίνητρα. Ταυτόχρονα, όσοι ασχολούνται με τα μέσα ενημέρωσης καλούνται να προσαρμοστούν σε νέες τεχνολογίες, διαφορετικά οικονομικά μοντέλα και ένα κοινό που συμμετέχει πλέον ενεργά στο περιεχόμενο που καταναλώνει.
Το Πανεπιστήμιο Κύπρου, σύμφωνα με τον καθηγητή, αναγνωρίζοντας τους πολλαπλούς μετασχηματισμούς που υφίσταται ο κλάδος της επικοινωνίας, αλλά παράλληλα επενδύοντας σε καινοτόμες πρακτικές που τοποθετούν τη δημοσιογραφία σε ένα ευρύτερο διεπιστημονικό πλαίσιο, προσεγγίζει την ενημέρωση μέσα από τις αφηγηματικές τέχνες, την παραγωγή και διακίνηση οπτικοακουστικού περιεχομένου, την οικονομία των εμπειριών και των επισκεπτών, αλλά και τη διαχρονική σχέση της ενημέρωσης με τον πολιτισμό.
Συγκεκριμένα, εξηγεί, η κυπριακή αγορά εξελίσσεται δυναμικά προς ένα μοντέλο που δεν περιορίζεται στην απλή παροχή υπηρεσιών, αλλά εστιάζει στη δημιουργία ουσιαστικών και αξέχαστων εμπειριών. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται ο επισκέπτης, ο οποίος δεν αναζητά απλώς έναν προορισμό, αλλά ποιοτικό περιεχόμενο, αυθεντικότητα και συναισθηματική σύνδεση με τον τόπο. Έτσι, η οικονομία της Κύπρου διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο ως μια οικονομία εμπειριών, όπου η αξία δεν παράγεται μόνο από προϊόντα ή υπηρεσίες, αλλά μέσα από τη συνολική εμπειρία που προσφέρεται και μένει χαραγμένη στη μνήμη του επισκέπτη.
Ο κ. Μπαντιμαρούδης σημειώνει ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον η δημοσιογραφική έρευνα συναντιέται με την πολιτιστική παραγωγή, δηλαδή, για παράδειγμα με την τέχνη, τα μουσεία, τις γκαλερί, τους αρχαιολογικούς χώρους, ενώ παράλληλα οι καταλυτικοί παράγοντες που ορίζουν όλους τους παραγωγούς εμπειριών ως δημιουργικές βιομηχανίες εμπεριέχουν τις τεχνολογίες επικοινωνίας και πληροφορίας σε όλες τις μορφές. Και φυσικά δεν εξαιρούνται οι δημοφιλείς εμπειρίες, όπως οι χώροι του αθλητισμού, τα ψηφιακά παιχνίδια και το θέαμα εν γένει.
Η βασική καινοτομία του προγράμματος, σύμφωνα με τον ίδιο, έγκειται ακριβώς σε αυτή τη διεπιστημονική σχέση μεταξύ διαφορετικών γνωστικών πεδίων. Η δημοσιογραφία δεν περιορίζεται μόνο στους κυρίαρχους τομείς της πολιτικής και της οικονομίας, αλλά εκτείνεται σε ένα οικοσύστημα που συνομιλεί με τον κινηματογράφο, τη μουσική, το θέατρο, τον σχεδιασμό και τη δημιουργική επιχειρηματικότητα. Για παράδειγμα, ένας νέος παραγωγός μπορεί να δημιουργήσει ένα πολυμεσικό αφιέρωμα για την ανάπτυξη της. κυπριακής κινηματογραφικής παραγωγής, συνδυάζοντας συνεντεύξεις δημιουργών, ανάλυση δεδομένων για τη χρηματοδότηση ταινιών και οπτικοακουστικό υλικό ειδικά σχεδιασμένο για ψηφιακές πλατφόρμες.
Τα χαρακτηριστικά του προγράμματος
Σημαντικό μέρος του προγράμματος είναι η δημιουργία περιεχομένου μέσα από σύγχρονα μέσα, όπως podcasts, ντοκιμαντέρ μικρού μήκους και διαδραστικές ψηφιακές ιστορίες. Τέτοιες ιδέες ενδέχεται να περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, προγράμματα αφιερωμένα σε νέους μουσικούς, ή σύντομα ντοκιμαντέρ για την αναβίωση παραδοσιακών τεχνών, καθώς οι ερευνητές αποκτούν πρακτική εμπειρία παραγωγής περιεχομένου που μπορεί απευθύνεται σε διεθνές κοινό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην τεχνητή νοημοσύνη, όχι ως κάτι θεωρητικό, αλλά ως καθημερινό εργαλείο δημιουργίας. Οι φοιτητές/τριες εκπαιδεύονται να χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για ανάλυση πολιτιστικών δεδομένων, δημιουργία οπτικοποιήσεων ή ακόμη και ανάπτυξη διαδραστικών χαρτών και πολιτιστικών διαδρομών. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι η δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας που παρουσιάζει τις δημιουργικές επιχειρήσεις της Κύπρου, επιτρέποντας στους χρήστες να ανακαλύπτουν καλλιτέχνες και πολιτιστικούς χώρους μέσα από προσωποποιημένες προτάσεις. Οι δημιουργικές βιομηχανίες δεν περιορίζονται ως προς τις ιδέες ή τις διαφορετικές μορφές περιεχομένου, καθώς αντλούν έμπνευση από τον αθλητισμό, τη μουσική, τη φύση, την άυλη και υλική πολιτιστική κληρονομιά, — από όλα εκείνα που εκπλήσσουν τον επισκέπτη, που εμπνέουν τον ερευνητή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ανάδειξη των κυπριακών πόλεων ως ζωντανών πολιτιστικών οικοσυστημάτων. Τόσο οι μεγάλες πόλεις όσο και τα απομακρυσμένα χωριά, προσφέρουν δυνατότητες διερεύνησης των διαφορετικών ταυτοτήτων, των συνηθειών, αλλά και των ιστοριών των ανθρώπων. Οι ερευνητές θα μπορούσαν να επενδύσουν σε οπτικοποιημένες ιστορίες για τις γειτονιές που μετατρέπονται σε κόμβους δημιουργικότητας, αναδεικνύοντας τοπικούς καλλιτέχνες, μικρές πολιτιστικές επιχειρήσεις και νέες μορφές αστικής ζωής.
Σε έναν κόσμο όπου η αφήγηση, η τεχνολογία και η δημιουργικότητα συγκλίνουν, το πρόγραμμα προσφέρει τα εργαλεία, τη γνώση και την έμπνευση για μια πορεία με ουσιαστικό κοινωνικό και πολιτιστικό αποτύπωμα. Το νέο αυτό μεταπτυχιακό ανοίγει έναν δρόμο που συνδυάζει τη δημοσιογραφία, την καινοτομία και τη δημιουργική έκφραση — έναν δρόμο που ξεκινά από την Κύπρο και απευθύνεται στον κόσμο.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του προγράμματος: https://www.ucy.ac.cy/sap/programmes-of-study/postgraduate_programmes/ma-in-journalism-and-creative-industries/