Αναγνωρίζοντας ότι η βιωσιμότητα των παραγωγών συνδέεται άμεσα με τη μείωση των εξόδων τους, το Υπουργείο Γεωργίας επενδύει στον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της διαρκούς ανόδου των τιμών των συντελεστών παραγωγής.
Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας δεν βασίζεται πλέον μόνο στις παραδοσιακές υποδομές, αλλά περνά μέσα από την ενσωμάτωση της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της γνώσης. Στο πλαίσιο αυτό, ενεργοποιήθηκαν σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Μεγάλο Επενδυτικό Μέτρο ύψους €67,5 εκατομμυρίων, το οποίο παρέχει ενισχύσεις που αγγίζουν μέχρι και τις €800.000 ανά εκμετάλλευση, προσφέροντας στους αγρότες τα απαραίτητα εφόδια για την πράσινη μετάβαση. Παράλληλα, το Μητρώο Αγροτών και Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων έχει πλέον συνδεθεί άμεσα με την άσκηση πολιτικής, επιτρέποντας την παραχώρηση στοχευμένων ενισχύσεων αποκλειστικά σε όσους δραστηριοποιούνται ενεργά στον τομέα.
Στην προσπάθεια για δραστικό περιορισμό του ενεργειακού κόστους, το Υπουργείο Γεωργίας προχώρησε σε αναθεώρηση των κινήτρων για τη χρήση καθαρής ενέργειας. Συγκεκριμένα, το ποσοστό επιδότησης για την εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) αυξήθηκε στο 80%. Για πρώτη φορά, μάλιστα, εισάγεται η επιδότηση της αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στο ίδιο ακριβώς ποσοστό (80%), λύνοντας ένα διαχρονικό πρόβλημα διαχείρισης της παραγόμενης ισχύος. Επιπρόσθετα, σε συνεργασία με την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), προωθήθηκε ειδική χρηματοδοτική διευκόλυνση για την υλοποίηση επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά συστήματα που συνδέονται με το δίκτυο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη μείωση του κόστους διαχείρισης του νερού, με την προκήρυξη ειδικού σχεδίου για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε αρδευτικούς συνδέσμους, το οποίο προσφέρει ενίσχυση 75% και αναμένεται να επαναπροκηρυχθεί εντός των επόμενων δύο μηνών.
Μια από τις πιο άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ανακούφιση των επαγγελματιών γεωργών από τις έντονες ενεργειακές πιέσεις υπήρξε η εφαρμογή του ειδικού σχεδίου επιδότησης του γεωργικού ηλεκτρικού ρεύματος, συνολικού ύψους περίπου €1 εκατ. Μέσω του σχεδίου αυτού, οι δικαιούχοι επαγγελματίες αγρότες έλαβαν επιδότηση ύψους 3 σεντ ανά kWh για τη συνολική κατανάλωση αγροτικού ρεύματος μιας περιόδου 14 μηνών. Σύμφωνα με την υπουργό Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου, η εμπειρία και τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου τυγχάνουν ήδη αξιολόγησης, με απώτερο σκοπό τη διαμόρφωση μιας ακόμη πιο αποτελεσματικής και διευρυμένης παρέμβασης στο άμεσο μέλλον.
Ανάδειξη του χαλλουμιού ΠΟΠ και τη στήριξη της κτηνοτροφίας
Για τον σημαντικότερο πυλώνα της κυπριακής κτηνοτροφίας προχώρησε η ίδρυση της Συντονιστικής Επιτροπής για το Χαλλούμι σε μια προσπάθεια αποκατάστασης του διαλόγου και της εμπιστοσύνης ανάμεσα σε παραγωγούς γάλακτος και μεταποιητές, σταθεροποιώντας την αγορά και βελτιώνοντας τις τιμές.
Προς το σκοπό αυτό το Υπουργείο εφαρμόζει μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων:
• Από το 2025, οι συνδεδεμένες ενισχύσεις δεν παραχωρούνται απλώς βάσει του αριθμού των ζώων, αλλά απαιτούν ένα ελάχιστο επίπεδο γαλακτοπαραγωγής 230 λίτρων ανά ζώο, το οποίο αυξάνεται στα 250 λίτρα το 2026 και στα 300 λίτρα το 2027.
• Διατίθενται €29,5 εκατ. μέσω του Μεγάλου Επενδυτικού Μέτρου αποκλειστικά για τον κλάδο της αιγοπροβατοτροφίας, ενώ θεσπίστηκε απλοποιημένο πλαίσιο αδειοδότησης για μεγάλες μονάδες (άνω των 800 ζώων) με παραχώρηση κρατικής γης και κτηνοτροφικών οικοπέδων.
• Εφαρμόζεται για πρώτη φορά σχέδιο γενετικής βελτίωσης των αιγοπροβάτων για τα έτη 2026-2027, με χρηματοδότηση €1,5 εκατ. ετησίως. Παράλληλα, σε συνεργασία με το ΤΕΠΑΚ και το Κρατικό Χημείο, βρίσκεται σε εξέλιξη ερευνητικό πρόγραμμα για την ανίχνευση γαλακτόσκονης, διασφαλίζοντας την αυθεντικότητα του προϊόντος στις διεθνείς αγορές.
• Ενισχύθηκαν οι έλεγχοι συμμόρφωσης με αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο που εκκρεμεί στη Βουλή, ενώ αναπτύχθηκε εξειδικευμένο λογισμικό για την καταγραφή των ποσοτήτων γάλακτος που χρησιμοποιούν τα τυροκομεία.
