Ανοιχτή επιστολή προς τους βουλευτές απευθύνει ο Κώστας Αργυρίου.
Κοπτόμενοι για τα εθνικά θέματα οι αξιότιμοι κύριοι βουλευτές μας (ή καλύτερα βολευτές;) έκαναν την τροποποίηση στο νομοσχέδιο για την παιδεία, ώστε να διδάσκεται για δέκα λεπτά στους μαθητές το Ενωτικό Δημοψήφισμα ως «ιστορικό γεγονός». Ερωτώ τους κ. βουλευτές, αυτούς που εισηγήθηκαν την τροποποίηση, αυτούς που την ψήφισαν, αυτούς που την καταψήφισαν κι αυτούς που έκαναν την πάπια: α) Γνωρίζετε, κ. βουλευτές, όλη την ιστορία γύρω από το Ενωτικό Δημοψήφισμα; β) «Είναι πράγματι εθνικό ιστορικό γεγονός»;
Για το πρώτο ερώτημα είμαι σίγουρος, κ. βουλευτές, ότι αγνοείτε την ιστορία του Ενωτικού Δημοψηφίσματος, όπως αγνοείτε ποιοι κρύβονταν πίσω και ποια συμφέροντα εξυπηρετούσαν. Για το δεύτερο ερώτημα η δική μου απάντηση είναι «όχι». Ένα γεγονός που έγινε για προσωπικά συμφέροντα με την εκμετάλλευση των εθνικών αισθημάτων του λαού και που ζήμιωσε όχι μόνο τους εθνικούς πόθους του κυπριακού λαού αλλά και ευρύτερα τον Ελληνισμό δεν είναι εθνικό ιστορικό γεγονός. Είναι μαύρη επέτειος και όχι επέτειος πανηγυρισμού. Για προβληματισμό σας, κ. βουλευτές, θα παραθέσω παρακάτω τι επικρατούσε εκείνην την εποχή και αν έπρεπε να γίνει το δημοψήφισμα. Τα πολιτικά γεγονότα και δρώμενα εκείνης της εποχής ήταν τα ακόλουθα:
1.    Η Ελλάδα βρισκόταν σε εμφύλιο μέχρι το τέλος του Δεκέμβρη του 1949 (άρα το δημοψήφισμα ετοιμάστηκε σε μια περίοδο που η Ελλάδα αιμορραγούσε κάτω από τον αδελφοκτόνο σκοτωμό και σε μια Ελλάδα εντελώς αδύναμη λόγω της γερμανικής κατοχής και του εμφυλίου).
2.     Αγγλικά στρατεύματα βρίσκονταν στην Ελλάδα, τάχατες για να την ελευθερώσουν από τους κομμουνιστές.
3.    Οι ελληνικές κυβερνήσεις ελέγχονταν πλήρως από την Αγγλία, στην πραγματικότητα έπαυαν και διόριζαν τις ελληνικές κυβερνήσεις. Επομένως το δημοψήφισμα έγινε σε περίοδο που η ελληνική κυβέρνηση ήταν διορισμένη από τους Άγγλους και από την οποία ζητούσε το δημοψήφισμα να στραφεί εναντίον των Άγγλων.  Ήταν ποτέ δυνατόν;. Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν ήθελαν να γίνει το δημοψήφισμα, αλλά και ούτε όταν έγινε, το εδέχθησαν. Η επίσημη Αθήνα δεν επιθυμούσε τη συγκεκριμένη στιγμή να συγκρουστεί με το Λονδίνο. Χαρακτηριστική της όλης προσέγγισης του θέματος από την ελληνική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Πλαστήρα ήταν η δήλωση του αντιπροέδρου της ελληνικής κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου:  «Η Ελλάς αναπνέει σήμερον με δύο πνεύμονας, τον μεν αγγλικόν, τον δε αμερικανικόν. Δεν ημπορεί, λόγω του Κυπριακού, να διακινδυνεύσει από ασφυξίαν».   
4.    Οι τότε πολιτικές δυνάμεις της Ελλάδας διαφωνούσαν πλήρως για τη διεξαγωγή του Ενωτικού Δημοψηφίσματος, όπως διαφωνούσαν και μετά τη διεξαγωγή του. 
5.    Το ΑΚΕΛ είχε την πολιτική της αυτοδιάθεσης μέχρι το καλοκαίρι του 1949 που έγινε η συνάντηση των Φιφή Ιωάννου, γενικού γραμματέα του ΑΚΕΛ, και του Αντρέα Ζιαρτίδη με τον γενικό γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας, Νίκο Ζαχαριάδη. Οι προτροπές του Ζαχαριάδη φέρνουν συγκρούσεις στα εσωτερικά του ΑΚΕΛ, με αποτέλεσμα το καλοκαίρι του 1949 στο 6ο συνέδριό του να αναδειχθεί νέος γενικός γραμματέας, ο μέχρι τότε μόνιμος κάτοικος Αγγλίας, Εζεκίας Παπαϊωάννου. Με την αλλαγή σκυτάλης στην ηγεσία του ΑΚΕΛ, το κόμμα ακολουθεί νέα πολιτική, την πολιτική της διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την Ένωση. Στα πλαίσια της νέας πολιτικής του στέλλει επιστολή στον Γ.Γ.. των Ηνωμένων Εθών τον Νοέμβριο του 1949 ζητώντας του τη διενέργεια δημοψηφίσματος στην Κύπρο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Το ΑΚΕΛ είναι το πρώτο που εισηγείται δημοψήφισμα αλλά η Δεξιά δεν δέχεται να γίνει το δημοψήφισμα από την Αριστερά.
Διερωτώμαι: α)  Πράγματι το ΑΚΕΛ ενδιαφερόταν για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα ή εκτελούσε τις διαταγές του Ζαχαριάδη; β) Με ποιας χώρας υποστήριξης προχώρησαν στη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος; γ) Τι αποτέλεσμα περίμεναν από το δημοψήφισμα, αφού καμιά χώρα, ακόμα και η Σοβιετική Ένωση, δεν έδωσε το πράσινο φως για τη διεξαγωγή του;