Ο Χαράλαμπος Μερακλής αναφέρεται στη γεωστρατηγική πτυχή του Κυπριακού.

Η γένεση και πορεία του πολιτικού μας προβλήματος έχει εμπλακεί σε γεωστρατηγικούς συσχετισμούς μεταξύ των εμπλεκομένων κρατών που έχουν στόχο να κερδίσουν οφέλη λόγω της γεωγραφικής αξίας του νησιού μας, το οποίο βρίσκεται στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου και στη διασταύρωση τριών ηπείρων μεγάλης αξίας από πολλές πλευρές. Η αξία του ανέβηκε ακόμη περισσότερο λόγω των τρεχουσών εξελίξεων στη συριακή κρίση, τρομοκρατίας, της αστάθειας των κρατών, της εμπόλεμης κατάστασης που βρίσκονται στο Ισραήλ – Άραβες, προσφυγικού – μεταναστευτικού και της ανακάλυψης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές.
Η ανακάλυψη τέτοιων κοιτασμάτων στην ΑΟΖ του νησιού μας αύξησε τον ανταγωνισμό για έλεγχο και εκμετάλλευσή τους από τις μεγάλες δυνάμεις που παίζουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις που αφορούν την επίλυση του προβλήματος μας προς όφελός τους. Πέραν τούτου, αυξήθηκε και ο κύκλος των συμμαχιών και συνεργασιών για προστασία και εκμετάλλευση τούτων.
Εκτός των αναφερομένων είναι και το καθεστώς των εγγυήσεων που επηρεάζει τους συσχετισμούς μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας – Βρετανίας για επέμβαση στο νησί και για την κατανομή της ισχύος τους στην Αν. Μεσόγειο και τον ηγεμονικό τους ρόλο ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις στην περιοχή. Εξάλλου οι Δυτικοί ενδιαφέρονται να έχουν τον πλήρη έλεγχο, ενώ οι Ρώσοι προσπαθούν να τον περιορίσουν όσο μπορούν.
Τα άμεσα εμπλεκόμενα μέρη Κύπρος – Ελλάδα – Τουρκία, αντί για επίλυση του προβλήματος συντηρούν τη σύγκρουση για δεκαετίες χωρίς αποτέλεσμα, κατά συνέπια να οξύνονται οι σχέσεις τους και να αυξάνονται οι εθνικισμοί μεταξύ τους σε βάρος των λαών και χωρών τους απ’ Όπως υφίσταται σήμερα η Κυπριακή Δημοκρατία έχει περιορισμένη ισχύ για ποικίλους λόγους και γι’ αυτό προσπαθεί να μετριάσει τις δυσχέρειες και αδυναμίες ισχύος συνάπτοντας συμμαχίες και συνεργασίες σε διάφορους τομείς με μια σειρά χώρες. Η ένταξη και παρουσία μας στην ΕΕ άλλαξε σε κάποιο βαθμό τους συσχετισμούς μας με την Τουρκία, γιατί, κερδίσαμε διπλωματικά και νομικά πλεονεκτήματα όπως είναι το ευρωπαϊκό κεκτημένο, το Διεθνές Δίκαιο, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τα οποία μπορούμε να αξιοποιήσουμε για την επίλυση του προβλήματός μας.
Παρόλα αυτά, ο διεθνής παράγοντας τα εξουδετερώνει λόγω της μικρής μας ισχύος και των συμφερόντων που έχουν με την Τουρκία. Ανταγωνιστής των κυπριακών συμφερόντων είναι η Τουρκία που συνδέει το κυπριακό πρόβλημα με την ασφάλεια της και τον ηγεμονικό ρόλο που θέλει να διαδραματίσει στην Ανατολική Μεσόγειο λόγω της παρουσίας της στο νησί από το 1974 και γι’ αυτό καθοδηγεί στους Τουρκοκυπρίους στις συνομιλίες. Πρέπει να τονισθεί πως ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων είναι καταλυτικός για τις εξελίξεις στο κυπριακό, λόγω των σχεδίων τους για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και δεν μπορεί να τις αφήνει αδιάφορες.
Το Κυπριακό συμπεριλαμβάνεται στα ευρύτερα σχέδια των ΗΠΑ και Δυτικών για την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Η Τουρκία, παρά την αμφισβήτησή της εκ μέρους της Δύσης, εντούτοις θεωρείται σημαντικός πόλος για το δυτικό σύστημα. Ο ρόλος της Βρετανίας είναι υποβοηθητικός στη λειτουργία του αγγλοσαξονικού δόγματος ενώ ο ρόλος της Ρωσίας είναι δευτερευούσης σημασίας επειδή θέλει να αυξήσει την επιρροή της στο νησί και στην ευρύτερη περιοχή.
Πρωταρχικός στόχος των ΗΠΑ για την περιοχή είναι η σταθερότητα και η εξάλειψη της τρομοκρατίας και να διατηρηθούν οι συμμαχικές δομές μέσω του ΝΑΤΟ και να στηρίξουν τα κράτη της περιοχής που ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους. Παρά το γεγονός το Κυπριακό ζήτημα βρίσκεται στην σφαίρα επιρροής της ΕΕ, εντούτοις αδυνατεί να ανταποκριθεί πλήρως λόγω μιας σειράς αδυναμιών, της ευρωπαϊκής κρίσης και των ιδιαίτερων εθνικών συμφερόντων που έχουν τα κράτη μέλη της.
Όσον αφορά το Ισραήλ, αυτό επηρεάζει άμεσα τη λύση του προβλήματός μας επειδή ενδιαφέρεται άμεσα για τη Μέση Ανατολή και την περιοχή γενικότερα, επειδή θέλει να είναι περιφερειακή δύναμη και να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά του.  Λόγω της θέσης του νησιού μας θα βρισκόμαστε συνέχεια ανάμεσα στους διακρατικούς ανταγωνισμούς και στόχος μας θα πρέπει να είναι η λύση του Κυπριακού που θα επιφέρει σταθερότητα, ασφάλεια, εμπιστοσύνη, ειρήνη, ευημερία για όλους τους Κύπριους μακριά από λαϊκισμούς, ακροβατισμούς, ξεχωριστές προσεγγίσεις και σχολές.