Ο Α. Χατζηαντώνης αναφέρεται στην προσωπικότητα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’.
Ένας από τους πλέον αμφιλεγόμενους Ελληνοκύπριους ηγέτες, υπήρξε χωρίς αμφιβολία, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο Γ’. Με την ευκαιρία συμπλήρωσης 40 χρόνων από την αποδημία του εις Κύριον, θα επιχειρήσουμε μια αποτίμηση του έργου του.
Έχει τους φανατικότερους φίλους, αλλά και θανάσιμους εχθρούς, που ακόμη και σήμερα του καταλογίζουν καίρια λάθη, που όπως ισχυρίζονται, υπήρξαν μοιραία για την Κύπρο.
Αξίζει να επικεντρωθούμε λίγο, στις σχέσεις του με το λεγόμενο εθνικό κέντρο, την Αθήνα. Γνωστές οι κατά καιρούς συγκρούσεις του με Έλληνες ηγέτες. Να αναφέρουμε το γνωστόν, από τα μέσα δεκαετίας του 1960: «Άλλα συμφωνούμεν Μακαριότατε, και άλλα εσείς πράττετε…», του είπε ο λεγόμενος Γέρος της Δημοκρατίας, Γεώργιος Παπανδρέου.
Να αναφερθούμε και στο άλλο, που του είπε μετά την υπογραφή των Συνθηκών Ζυρίχης-Λονδίνου το 1960, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής: «Μαζί υπογράψαμε τας Συμφωνίας, Παπά μου… Αλλά, εσάς σας επευφημούν, ενώ εμένα με βρίζουνε!»;
Ή το άλλο, με τα 13 σημεία, που ακόμη και σήμερα, κάποιοι τον κατηγορούν ότι, με αυτή την κίνηση άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου, βάζοντας τον πρώτο σπόρο για τη διχοτόμηση; Παρασύρθηκε από τους Άγγλους, να προτείνει τροποποίηση του Συντάγματος, επιμένουν οι υποστηρικτές του. Και το έπραξε για να μπορεί να λειτουργήσει εύρυθμα το νεοσύστατον κράτος. Ναί αλλά, να σημειώσουμε εδώ, ότι σε ομιλία του, ο ιστορικός Τ/κ ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς, είπε προς τους συμπατριώτες του, αρκετά χρόνια πριν πεθάνει: «Στον Μακάριο οφείλουμε το γεγονός ότι σήμερα έχουμε το δικό μας «κράτος»! Πρέπει, ο καθένας από εσάς, να έχει και από ένα άγαλμα του Μακαρίου στην αυλή του!».
Όλα αυτά, μπορεί σήμερα, εν έτει 2017, να φαντάζουν μακρυνές, δυσάρεστες ή βαρετές αναμνήσεις. Εμείς, δεν είμαστε ιστορικοί αναλυτές για να εξακριβώσουμε, κατά πόσον ο πρώτος πρόεδρος του Κράτους μας, διέπραξε σοβαρά λάθη. Αυτό, είναι έργον των Ιστορικών του μέλλοντος.
Ελπίζουμε, ότι με τα ιστορικά αρχεία, που με τόση δημοσιότητα, επεδόθησαν πρόσφατα, από τον Ελλαδίτη πρόεδρο της Βουλής, στους Ε/κ ηγέτες, θα ρίξουν λίγο φως στα πεπραγμένα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.
Αλλά, ένα πράγμα πρέπει να έχουμε κατά νουν: «Ως θρησκευτικός ηγέτης, ως άνθρωπος, είχε και προσόντα, αλλά και μειονεκτήματα. Υπήρξε απίστευτα φιλόδοξος, αλλά από την άλλη, ουδείς μπορεί να θέσει εν αμφιβόλω τον πατριωτισμό του και την αγάπη του για το νησί μας. Υπήρξε ανεπαρκής στην αντιμετώπιση του πραξικοπήματος, τον «έπιασαν στον ύπνο» οι απάτριδες, θρασύδειλοι, συνωμότες Χουντικοί αξιωματικοί, αλλά δεν πρέπει να αγνοηθεί, ότι προσπάθησε να εξαρθρώσει τους ανεγκέφαλους της εγκληματικής ΕΟΚΑ Β’, και σε μεγάλο βαθμό τα κατάφερε…»
Για τον έτερο πρωταγωνιστή των ιστορικών γεγονότων των δεκαετιών 50’, 60’ και 70’, στρατηγό Γεώργιο Γρίβα, θα γράψουμε σε άλλο σημείωμα.
