Η ύπαρξη συγκρούσεων μεταξύ των μελών μιας ομάδας ή μεταξύ διαφορετικών ομάδων του ιδίου οργανισμού αποτελεί καθημερινό φαινόμενο και ίσως κρίνεται και ως φυσιολογικό και αναμενόμενο στο πλαίσιο λειτουργιάς μιας επιχείρησης. Οι συγκρούσεις μπορεί να θεωρούνται αναπόφευκτες μέσα στους οργανισμούς, λόγω πολυπλοκότητας διαδικασιών και αλληλεξάρτησης των μελών τους. Μια σύγκρουση μπορεί να έχει είτε θετική είτε αρνητική επίδραση σε έναν οργανισμό.

Οι αιτίες σύγκρουσης στον εργασιακό χώρο μπορεί να είναι προφανείς, μπορεί όμως να είναι και λιγότερο προφανείς και να υποβόσκουν στην καθημερινότητα του οργανισμού χωρίς πάντοτε να προκαλούν προβλήματα.

– Το άγχος λόγω του φόρτου εργασίας

– Η ηγεσία και ο τρόπος άσκησης εξουσίας

– Η εργασιακή ανασφάλεια

– Η μείωση των εργασιακών δικαιωμάτων

– Ο εργασιακός ανταγωνισμός (εσωτερικός ή εξωτερικός)

– Το εργασιακό περιβάλλον

– Η Οργανωσιακή Κουλτούρα του Οργανισμού

– Η επικάλυψη των οριζόμενων αρμοδιοτήτων που οδηγεί σε σύγχυση ρόλων

– Η έλλειψη εργασιακής ικανοποίησης

– Η έλλειψη εργασιακής δικαιοσύνης

– Το εισόδημα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Με μέσα για τηλεργασία 8 στις 10 επιχειρήσεις

ΠΕΔΙΟ ΜΑΧΗΣ

Οι εργασιακές συγκρούσεις μετατρέπουν τον εργασιακό χώρο σε ένα «πεδίο μάχης», όπου βρίσκονται παντού αρνητικά συναισθήματα, αντικρουόμενα συμφέροντα και τέλος ηττημένοι και νικητές. Οι μακροχρόνιες συγκρούσεις πολώνουν το εργασιακό κλίμα, στρέφουν την προσοχή των εργαζομένων σε έριδες, οι οποίες είναι ανούσιες και αντιπαραγωγικές. Αμφισβητούν την υφιστάμενη μορφή εξουσίας και την ηγεσία και κάνουν την επιχείρηση ευάλωτη στην αγορά και στον ανταγωνισμό.

Οι συγκρούσεις μεταξύ ατόμων και ομάδων στον εργασιακό χώρο δεν δημιουργούνται, εκδηλώνονται και επιλύονται σε μία στιγμή. Διέρχονται από κάποιες φάσεις, όπου συνήθως υπάρχει μια αλληλουχία γεγονότων.

– Δημιουργία προϋποθέσεων: συντρέχουν λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν σε αντιπαράθεση και σύγκρουση.

– Συμβάν πυροδότησης: ένα γεγονός που γίνεται η αφορμή για την πυροδότηση της σύγκρουσης εφόσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις.

– Έναρξη της σύγκρουσης: η σύγκρουση έχει πια ξεκινήσει.

– Διαφοροποίηση: τα άτομα δηλώνουν ανοιχτά τις μεταξύ τους διαφορές. Στη φάση αυτή ξεκαθαρίζουν οι λόγοι της μεταξύ τους σύγκρουσης.

– Επίλυση: εξεύρεση λύσεων για τη συνέχιση της συνεργασίας.

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Οι συνέπειες των συγκρούσεων έχουν επίπτωση τόσο στον ανθρώπινο παράγοντα όσο και στον Οργανισμό:

– Μειωμένη απόδοση στην εργασία.

– Πτώση παραγωγικότητας.

– Χαμηλό ηθικό των εργαζομένων.

– Αύξηση των απουσιών και των αποχωρήσεων εργαζομένων.

– Δυσκολίες στην επικοινωνία και στην συνεργασία.

– Λιγότερο ή περισσότερο βίαιες συμπεριφορές με νομικές συνέπειες.

– Αύξηση του εργασιακού στρες

– Οικονομικές απώλειες, ως συνέπεια των παραπάνω.

Η πρόληψη σε οποιοδήποτε θέμα είναι γενικά καλύτερη από τη θεραπεία και αυτό ισχύει και στην περίπτωση των συγκρούσεων. Η πρόληψη και αποτροπή των συγκρούσεων είναι επιθυμητή και ξεκινάει με την προσωπική επαφή, αυξάνοντας τη συνοχή και συνήθως μειώνοντας τις απογοητεύσεις και τον ανταγωνισμό για την επικράτηση. Πριν καν δημιουργηθεί μία σύγκρουση, ο επικεφαλής κάθε ομάδας μπορεί να κάνει ενέργειες ώστε να μη δημιουργηθούν συγκρούσεις. Αν όμως η σύγκρουση λάβει χώρα, τότε είναι πολύ σημαντικό να επιλυθεί εν τη γενέσει της. Η καθυστέρηση αντιμετώπισής της οδηγεί, στην εμπλοκή περισσότερων εργαζομένων, οι οποίοι τάσσονται με μία από τις εμπλεκόμενες πλευρές και η επίλυση της σύγκρουσης μετατρέπεται σε πολύπλοκο γρίφο.

Η ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που τα εμπλεκόμενα μέρη δεν μπορούν να βρουν μία κοινά αποδεκτή λύση και στρέφονται σε κάποιον τρίτο άτομο. Αυτό το πρόσωπο θα πρέπει να διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις, να έχει αποδείξει ότι είναι αντικειμενικός και να έχει ως χάρισμα την πειθώ. Επιπλέον ο διαμεσολαβητής θα πρέπει να είναι κοινά αποδεκτός από τα εμπλεκόμενα μέρη και μέσω αυτού να ξεκινήσει η επικοινωνία τους, με σκοπό την εξάλειψη των παρεξηγήσεων. Η μέθοδος αυτή είναι η πλέον κατάλληλη όταν οι συγκρούσεις είναι συχνές και έντονες και δεν υπάρχει καλή θέληση και εμπιστοσύνη από καμία πλευρά. Η επίλυση μίας σύγκρουσης με την επιβολή της άποψης του ισχυρότερου, οδηγεί σε μία κατάσταση «κερδίζω – χάνεις» , η οποία μπορεί να πυροδοτήσει περαιτέρω σύγκρουση και να απειλήσει τη συνοχή της ομάδας. Αντιστοίχως, η επίλυση της σύγκρουσης με τρόπο που δεν ικανοποιεί κανέναν από τα εμπλεκόμενα μέρη οδηγεί σε μία κατάσταση «χάνω – χάνεις» που προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια σε όλα τα μέρη.

WIN-WIN

Γενικά ο καλύτερος τρόπος να επιλυθεί μία σύγκρουση είναι να επιδιώκεται μία κατάσταση, μία νέα συμφωνία, όπου όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα είναι ικανοποιημένα από το αποτέλεσμα. Δηλαδή, η διαμόρφωση μίας κατάστασης «κερδίζω – κερδίζεις» (win-win).

Στην πράξη, όμως, αυτή η προσέγγιση δεν είναι πάντα εφικτή και χρειάζεται να ακολουθηθούν άλλες στρατηγικές. Μια σύγκρουση που αντιμετωπίζεται με εποικοδομητικό τρόπο, δημιουργεί ευκαιρίες για οφέλη για τις πλευρές που εμπλέκονται σε αυτήν και για το σύνολο της ομάδας. Δίνει την ευκαιρία στο κάθε μέλος να γνωρίσει τον εαυτό του και τον άλλον καλύτερα.

Επιπλέον συνθέτονται νέες ιδέες, μέσα από διαφορετικές απόψεις και βελτιώνονται οι δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας της ομάδας. Τέλος μαθαίνει ο καθένας να σέβεται τις διαφορές ανάμεσα στα μέλη της ομάδας.

Από το περιοδικό Insider Νοεμβρίου