Μετά την ανακοίνωση των πρώτων μέτρων στήριξης ύψους 300 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα, τα οποία περιορίζουν προσωρινά τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στα καύσιμα για διάστημα δύο μηνών, το οικονομικό επιτελείο στρέφει πλέον την προσοχή του στο επόμενο κύμα ανατιμήσεων, με επίκεντρο τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης.
Στόχος είναι να αποτιμηθεί το εύρος της διάχυσης του πληθωρισμού στο σύνολο του καλαθιού κατανάλωσης, ώστε να καθοριστεί το περιεχόμενο ενός δεύτερου πακέτου παρεμβάσεων για τη στήριξη των νοικοκυριών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία των τιμών στα τρόφιμα, καθώς ήδη από το τέλος του 2025 καταγράφεται έντονη δυναμική ανατιμήσεων. Τον Φεβρουάριο, η αύξηση στην κατηγορία έφτασε το 5,4%, ενώ σε επιμέρους προϊόντα οι ανατιμήσεις κινούνται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα.
Πιο ευάλωτες εμφανίζονται κατηγορίες όπως καφές, κακάο, κρέας, φρούτα και λαχανικά, ιδιαίτερα ενόψει της πασχαλινής περιόδου, όταν η αυξημένη ζήτηση αναμένεται να εντείνει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές. Στο μοσχάρι και στα αμνοερίφια, πριν ακόμη ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν, είχαν ήδη καταγραφεί αυξήσεις 25,8% και 12,1% αντίστοιχα, λόγω εισαγόμενων πιέσεων και προβλημάτων στην παραγωγή.
Παράλληλα, η επιβάρυνση από το αυξημένο μεταφορικό κόστος και το κόστος παραγωγής εκτιμάται ότι θα περάσει και στις τιμές άλλων βασικών αγαθών, ενισχύοντας τα σενάρια για νέα κρατική παρέμβαση.
Οι πρώτες σαφέστερες ενδείξεις για το μέγεθος των επιπτώσεων από τον πρώτο μήνα του πολέμου αναμένονται στα στοιχεία πληθωρισμού που θα ανακοινώσει η ΕΛΣΤΑΤ το πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να οριστικοποιήσει το επόμενο πακέτο μέτρων για τα νοικοκυριά.
Στο τραπέζι επανέρχεται η προοπτική επαναφοράς του market pass, του μηχανισμού που είχε χρησιμοποιηθεί το 2022 για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα τρόφιμα. Το μέτρο προέβλεπε επιδότηση 10% των μηνιαίων αγορών κάθε νοικοκυριού, με ανώτατο όριο δαπανών τα 1.000 ευρώ, ενώ είχε συνοδευτεί και από επιταγή ακρίβειας 200 ευρώ για τους οικονομικά ασθενέστερους.
Στο πλαίσιο των νέων σεναρίων εξετάζεται εκ νέου η χορήγηση έκτακτου βοηθήματος 200 ευρώ σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Σε αυτές περιλαμβάνονται χαμηλοσυνταξιούχοι με κύρια σύνταξη έως 700 ευρώ, δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, άτομα με αναπηρία που λαμβάνουν επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ, οικογένειες με παιδιά μέσω ενίσχυσης του επιδόματος Α21, καθώς και μακροχρόνια άνεργοι εγγεγραμμένοι στη ΔΥΠΑ, υπό συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
Σύμφωνα με τα υπό εξέταση δεδομένα, προβλέπεται ως γενικό όριο ένταξης οικογενειακό εισόδημα έως 10.500 ευρώ ετησίως, ενώ στο market pass εξετάζονται και βελτιώσεις τόσο στον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων όσο και στο ύψος της επιδότησης, καθώς οι σημερινές συνθήκες διαφέρουν από εκείνες της προηγούμενης κρίσης.
Καθοριστικό ρόλο για την έκταση των παρεμβάσεων ενδέχεται να διαδραματίσει και μια πιθανή συμφωνία για προσωρινή δημοσιονομική χαλάρωση στην ΕΕ, ειδικά ως προς τον κανόνα των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στο έκτακτο Eurogroup της Παρασκευής, το οποίο θα πραγματοποιηθεί μέσω τηλεδιάσκεψης, με αντικείμενο και τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στη νέα κρίση.
