Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι απειλεί να αποσύρει την Ιταλία από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικού επανεξοπλισμού SAFE, αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επεκτείνει τη «ρήτρα δημοσιονομικής διαφυγής», ώστε να καλύπτει όχι μόνο αυξημένες αμυντικές δαπάνες αλλά και τη χρηματοδότηση από τα κράτη των μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στην ενεργειακή κρίση, που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και ξαναέδειξε «δόντια» με τον πόλεμο στο Ιράν.
Η προειδοποίηση Μελόνι διατυπώθηκε μέσω επιστολής που σύμφωνα με το ΚΥΠΕ απέστειλε η Ιταλίδα πρωθυπουργός στην κ. φον ντερ Λάιεν.
Με το πρόγραμμα SAFE η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες και τις επενδύσεις στην ασφάλεια, δίνοντάς τους μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία και αναστέλλοντας περιορισμούς που συνδέονται κυρίως με το ύψος του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων έναντι του ΑΕΠ.
Η ρήτρα δημοσιονομικής διαφυγής, την οποία επικαλείται η κ. Μελόνι σε επιστολής της προς την κ. φον ντερ Λάιεν, είναι ο μηχανισμός της ΕΕ που επιτρέπει προσωρινά στα κράτη να ξεφεύγουν από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης, αυξάνοντας δαπάνες και έλλειμμα χωρίς να τιμωρούνται άμεσα για υπέρβαση των ορίων. Η αξιοποίηση της ρήτρας δημοσιονομικής διαφυγής επιτρέπεται σνήθως σε περιπτώσεις κρίσεων.
Σύμφωνα με το ΚΥΠΕ, η πρωθυπουργός της Ιταλίας επισημαίνει ότι ενώ η ΕΕ επιτρέπει -στο πλαίσιο του SAFE- μεγαλύτερη ευελιξία για τις στρατιωτικές δαπάνες, διατηρεί περιορισμούς στις δαπάνες για τα μέτρα που βοηθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τις αυξήσεις στις τιμές ενέργειας.
Σύμφωνα δε με το ΚΥΠΕ, η κ. Μελόνι τονίζει το εξής: «Δεν μπορούμε να δικαιολογήσουμε στους πολίτες μας ότι η ΕΕ επιτρέπει δημοσιονομική ευελιξία για σκοπούς ασφάλειας και άμυνας με τη στενή έννοια, αλλά όχι για την προστασία οικογενειών, εργαζομένων και επιχειρήσεων από μια νέα ενεργειακή κρίση που απειλεί να πλήξει σοβαρά την πραγματική οικονομία».
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός προσθέτει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μετριέται αποκλειστικά μέσα από τις στρατιωτικές δυνατότητες. «Μετριέται επίσης από την ικανότητά της να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να συνεχίσουν να παράγουν, στα νοικοκυριά να καλύπτουν τα ενεργειακά τους κόστη και στα κράτη να διασφαλίζουν οικονομική και κοινωνική σταθερότητα», συμπληρώνει.
Η κ. Μελόνι ζητά την προσωρινή επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε πέρα από τις αμυντικές δαπάνες να συμπεριληφθούν επενδύσεις και έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, χωρίς μεταβολή των υφιστάμενων ορίων απόκλισης, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η Ιταλία θα συνεχίσει να συμβάλλει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας. «Ελλείψει αυτής της αναγκαίας πολιτικής συνέπειας, θα ήταν πολύ δύσκολο για την ιταλική Κυβέρνηση να εξηγήσει στην κοινή γνώμη την ενδεχόμενη προσφυγή στο πρόγραμμα SAFE υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις», προειδοποιεί με την επιστολή της.
Ο εκπρόσωπος για θέματα Οικονομικών της ΕΕ, Μπάλαζ Ούιβαρι, επισήμανε ότι η Επιτροπή επικεντρώνεται στην πλήρη χρήση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που είναι ήδη διαθέσιμα και παραμένουν αναξιοποίητα. «Όπως η ίδια η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε μετά το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κύπρο, περίπου €300 δισ. είναι διαθέσιμα μέσω εργαλείων όπως το Next Generation EU, το Ταμείο Συνοχής, αλλά και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, κάνοντας λόγο για περίπου €95 δισ. σε αναξιοποίητους κοινοτικούς πόρους για ενεργειακές επενδύσεις. Υπάρχουν». κατέληξε, «ακόμη €95 δισ. στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για να χρησιμοποιηθούν σε αυτά τα πεδία και τώρα η προσοχή μας είναι στα κράτη μέλη για να χρησιμοποιηθούν αυτές οι χρηματοδοτήσεις» πρόσθεσε ο κ. Ούβαρι
