Ποια τα δυνατά σημεία και ποια τα αδύναμα των τραπεζών

Τα δυνατά χαρτιά και τυχόν αδυναμίες του τραπεζικού συστήματος κυρίως λόγω παρεμβάσεων της νομοθετικής εξουσίας, περιγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεση για την κυπριακή οικονομία που εκδόθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, σημειώνεται, παραμένει ισχυρός, με τις τράπεζες να διατηρούν ισχυρή κερδοφορία και να ενισχύουν περαιτέρω τις ήδη σταθερές κεφαλαιακές τους θέσεις εν μέσω άφθονης ρευστότητας. Τα καθαρά κέρδη των κυπριακών τραπεζών μειώθηκαν στα 0,9 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, σε σύγκριση με 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.

Τα δυνατά χαρτιά και τυχόν αδυναμίες του τραπεζικού συστήματος κυρίως λόγω παρεμβάσεων της νομοθετικής εξουσίας, περιγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεση για την κυπριακή οικονομία που εκδόθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου.

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, σημειώνεται, παραμένει ισχυρός, με τις τράπεζες να διατηρούν ισχυρή κερδοφορία και να ενισχύουν περαιτέρω τις ήδη σταθερές κεφαλαιακές τους θέσεις εν μέσω άφθονης ρευστότητας. Τα καθαρά κέρδη των κυπριακών τραπεζών μειώθηκαν στα 0,9 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, σε σύγκριση με 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.

Οι τεχνοκράτες αναφέρουν, ότι η ομαλοποίηση των επιτοκίων μείωσε τα καθαρά έσοδα από τόκους. Παρ’ όλα αυτά, η κερδοφορία παραμένει ικανοποιητική, όπως αντικατοπτρίζεται στον δείκτη απόδοσης ιδίων κεφαλαίων του τομέα, ο οποίος ανήλθε σε 14,2% τον Δεκέμβριο του 2025, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 9,6%. Η φερεγγυότητα ενισχύθηκε περαιτέρω, με τον δείκτη κοινών μετοχών κατηγορίας 1 (CET1) να αυξάνεται σε 25,8% τον Δεκέμβριο του 2025 – τον υψηλότερο στην ΕΕ – υποστηριζόμενο από την ισχυρή εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου. Το 2025, το συνολικό ενεργητικό αυξήθηκε κατά 4,4 δισεκατομμύρια ευρώ στα 70 δισεκατομμύρια ευρώ, αντανακλώντας την ισχυρή νέα δανειοδοτική δραστηριότητα και τις αγορές χρεωστικών τίτλων. Ο τομέας διατηρεί ένα σημαντικό περιθώριο κέρδους 11,7% πάνω από τις οδηγίες του Πυλώνα 2, υπογραμμίζοντας την ισχυρή ικανότητά του να απορροφά ζημίες. Αναφέρεται επίσης ότι οι συνθήκες ρευστότητας παραμένουν άνετες, υποστηριζόμενες από μια σταθερή και κυρίως εγχώρια βάση καταθέσεων.

Τον Δεκέμβριο του 2025, ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας ήταν 319% και ο δείκτης καθαρής σταθερής χρηματοδότησης στο 185%, και οι δύο από τους υψηλότερους στην ΕΕ, και πολύ πάνω από το ελάχιστο όριο του 100% των κανονιστικών ρυθμίσεων.

Ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις είναι στο 49% και παραμένει από τους χαμηλότερους στην ΕΕ, αντανακλώντας περαιτέρω την άφθονη ρευστότητα και μια ισχυρή θέση χρηματοδότησης. Η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων συνέχισε να βελτιώνεται σημαντικά, αλλά οι κίνδυνοι καθοδικής πορείας προκύπτουν από αβεβαιότητες που απορρέουν από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα του πλαισίου εκποιήσεων.

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι, το απόθεμα των παλαιών μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) στο τραπεζικό σύστημα, που απορρέει από την κρίση του 2013, μειώθηκε σε 0,8 δισεκατομμύρια ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025, κυρίως λόγω διαγραφών, πωλήσεων ΜΕΔ και αποπληρωμής δανείων. Αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από την εναρμόνιση του ορισμού των ΜΕΔ το 2014, με βελτιώσεις που παρατηρούνται σε όλα τα τμήματα του χαρτοφυλακίου. Ο δείκτης ΜΕΔ μειώθηκε στο 1,6% υποχωρώντας για πρώτη φορά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 1,9%. Ο δείκτης κάλυψης ΜΕΔ αυξήθηκε στο 62,3%, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν επίσης σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Τα δάνεια που βρίσκονται στο  στάδιο 2 (αποτελούν τον «προθάλαμο» των προβληματικών δανείων και απαιτούν υψηλότερες προβλέψεις από τις τράπεζες)  μειώθηκαν στο 6% και παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ του 9%, ενώ η συνεχιζόμενη μείωση των ρυθμισμένων ανοιγμάτων επιβεβαιώνει περαιτέρω την ενίσχυση της ποιότητας του ενεργητικού. Η άμεση έκθεση των τραπεζών σε χώρες της Μέσης Ανατολής είναι περιορισμένη και τα καλά διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια δανείων τους βοηθούν στον μετριασμό των κινδύνων από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις.

Ωστόσο, οι δευτερογενείς επιπτώσεις θα μπορούσαν να εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του ενεργητικού, ιδίως σε τομείς όπως η διαμονή και η φιλοξενία, αναφέρει η έκθεση.

Φόβοι για κινήσεις Βουλής και στρατηγική αθέτηση πληρωμών

Στην έκθεση γίνεται αναφορά για τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες του κοινοβουλίου σχετικά με το πλαίσιο εκποιήσεων, οι οποίες σύμφωνα με την Κομισιόν, ενέχουν κινδύνους αρνητικών επιπτώσεων, καθώς θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου πλαισίου εάν θεσπιστούν.

Συγκεκριμένα σημειώνεται, μια τροπολογία, δίνει στους δανειολήπτες που βρίσκονται σε αθέτηση, το δικαίωμα να ζητήσουν δικαστική αναστολή των διαδικασιών εκποίησης όταν το ποσό του χρέους αμφισβητείται ή επικαλούνται καταχρηστικούς συμβατικούς όρους, μια διάταξη που μπορεί να ενθαρρύνει ορισμένους δανειολήπτες να εξετάσουν το ενδεχόμενο στρατηγικής αθέτησης.

Αυτό σύμφωνα με την Κομισιόν, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των δικαστικών υποθέσεων και καθυστερήσεις στην εκτέλεση των κατασχέσεων, μειώνοντας έμμεσα και τα κίνητρα των δανειοληπτών να συμφωνήσουν σε λύσεις προ-κατασχέσεων που ενδέχεται να προσφέρουν οι δανειστές. Συνολικά, με βάση την έκθεση, μια τέτοια αποδυνάμωση του υφιστάμενου πλαισίου κατασχέσεων μπορεί να αντιστρέψει την πρόοδο στη μείωση των κληρονομημένων κινδύνων, να επιβαρύνει τη συνολική σταθερότητα και αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού τομέα ή/και να επιβραδύνει τα νέα στεγαστικά δάνεια. Όσον αφορά την ΚΕΔΙΠΕΣ, η Κομισιόν αναφέρει, οι αλλαγές θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την ικανότητά της να ανακτήσει μέρος των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων για την αποπληρωμή της κρατικής ενίσχυσης (ανεξόφλητο ποσό που εκτιμάται σε 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ) που χορηγήθηκε στο πλαίσιο της εξυγίανσης της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας το 2018.