Η χθεσινή σύνοδος της COSAC ήταν πρώτης τάξεως ευκαιρία να διαφανούν οι προθέσεις της Τουρκίας για τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκές συνόδους που θα πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Η Άγκυρα, παρά το γεγονός ότι είχε προσκληθεί στη συνάντηση των προέδρων των Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, επέλεξε να απουσιάζει. Την ίδια ώρα όλα τα άλλα υποψήφια για ένταξη κράτη είχαν στείλει εκπροσώπους.
Η άρνηση της Τουρκίας να στείλει εκπρόσωπο στη σύνοδο της COSAC δείχνει τις προθέσεις της για το πώς θα αντιδράσει σε μεταγενέστερο στάδιο, όταν προσκληθεί σε συνόδους που θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας. Πρόθεση της Λευκωσίας είναι να προσκληθούν τόσο ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Απριλίου, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στο άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων. Ωστόσο, ούτε ο Ερντογάν ούτε ο Φιντάν φαίνεται να έχουν πρόθεση να ανταποκριθούν θετικά.
Ισχυρή Ένωση προς όφελος των πολιτών της ΕΕ
Ανοίγοντας τις εργασίες της COSAC, η Πρόεδρος της Βουλής Αννίτα Δημητρίου τόνισε ότι οι βουλευτές έχουν την ευκαιρία, μέσω της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από τις χώρες τους, να βοηθήσουν στη διαμόρφωση διαύλων που οδηγούν το μπλοκ προς μια ισχυρή Ένωση. Μια Ένωση ικανή να ενεργεί προς όφελος των πολιτών της και των μελλοντικών γενεών και που εγγυάται την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια.
Απευθυνόμενη στους βουλευτές από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ και τα υποψήφια για ένταξη κράτη, η κ. Δημητρίου σημείωσε ότι η Προεδρία «φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στην Κύπρο και την Κύπρο πιο κοντά στην Ένωση, γεφυρώνοντας τη γεωγραφική απόσταση μεταξύ τους». Πρόσθεσε ότι η Προεδρία προσφέρει επίσης την ευκαιρία στην Ένωση να αναγνωρίσει την εγγύτητα και τη σύνδεσή της με την Ανατολική Μεσόγειο και τη σημασία της ενεργού συμμετοχής στην περιοχή.
Στην ομιλία της, η κ. Δημητρίου αναφέρθηκε σε «μια νέα πραγματικότητα» στην παγκόσμια σκηνή και σε «ένα νέο περιβάλλον ασφάλειας», «όπου η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες βρίσκεται υπό πίεση, η πολυμερής προσέγγιση αμφισβητείται και περιθωριοποιείται, νέες υβριδικές απειλές προκύπτουν κατά της ασφάλειας και της δημοκρατίας, ενώ ο αντίκτυπος της ενεργειακής ανασφάλειας, της κλιματικής αλλαγής και των μεταναστευτικών ροών επιταχύνεται».
- Όλες αυτές οι προκλήσεις και οι απειλές, είπε η κ. Δημητρίου, υπογραμμίζουν την ανάγκη για στρατηγική σαφήνεια, συνέπεια και συντονισμένη συλλογική δράση, ώστε να διασφαλιστεί η ικανότητα της ΕΕ να παραμένει σχετική και να ενεργεί αποτελεσματικά προς την κοινή δέσμευση για ειρήνη, ασφάλεια και διεθνή συνεργασία.
Είπε ακόμη ότι οι λύσεις «μπορούν να βρεθούν μόνο μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων και μπορούν να διαρκέσουν μόνο εάν βασίζονται στο διεθνές δίκαιο».
«Αυτό ισχύει για την Ουκρανία, για την Κύπρο, για τη Δανία και τη Γροιλανδία και για κάθε χώρα της οποίας η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα παραβιάζονται, απειλούνται ή αμφισβητούνται με τη βία», είπε, προσθέτοντας ότι αυτό ισχύει και για τον λαό του Ιράν «που αγωνίζεται για μια καλύτερη ζωή με αξιοπρέπεια και ελευθερία».
Σε εποχή γεμάτη προκλήσεις
Ο πρόεδρος της επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, Χάρης Γεωργιάδης, στην εναρκτήρια ομιλία του δήλωσε ότι η συνάντηση και η ίδια η Προεδρία λαμβάνουν χώρα «σε εποχές γεμάτες προκλήσεις».
«Η παγκόσμια πολιτική αναδιαμορφώνεται σε μια πάλη, όπως φαίνεται, μεταξύ της φιλελεύθερης δημοκρατίας, της μετριοπάθειας και μιας διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες -όσο ατελής κι αν είναι- και των δυνάμεων του αυταρχισμού και του αναθεωρητισμού, όπου η ωμή βία είναι το μόνο νόμισμα που έχει σημασία», πρόσθεσε.
- Αναφέρθηκε στον αγώνα των Ιρανών, στην Ουκρανία αλλά και στην Κύπρο, σημειώνοντας: «Γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τι σημαίνει να αντιμετωπίζουμε επιθετικότητα από έναν αναθεωρητικό, ανελεύθερο γείτονα». Το να κλείνουμε τα μάτια σε τέτοιες αυταρχικές δυνάμεις, είπε, «είναι προφανώς λάθος. Υπονομεύει τις κοινές μας αξίες και τα κοινά μας συμφέροντα».
Τόνισε ότι θα πρέπει να επικεντρωθούμε στην καθιέρωση της ΕΕ ως πραγματικής γεωπολιτικής δύναμης. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, «χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή αναβίωση που θα πρέπει να ξεκινήσει από την οικονομία, γιατί χωρίς μια ισχυρή, ανταγωνιστική οικονομία δεν έχουμε τίποτα».
«Θα πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να μετατρέψουμε την Ένωσή μας σε έναν υπολογίσιμο παγκόσμιο παράγοντα, ικανό να υπερασπίζεται και να προωθεί την ειρήνη και την ασφάλεια, την ελευθερία σε όλη την ήπειρό μας και πέρα από αυτήν», κατέληξε ο κ. Γεωργιάδης.
Θέλουν στήριξη από την Κύπρο
Οι εκπρόσωποι των υποψήφιων για ένταξη κρατών που συμμετείχαν στη σύνοδο της COSAC, η οποία πραγματοποιήθηκε χθες στη Λευκωσία, ζήτησαν τη στήριξη της Κύπρου στην προσπάθειά τους να προχωρήσει ο ενταξιακός διάλογος με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα Μαριλένα Ραουνά, διεμήνυσε ότι η κυπριακή Προεδρία θα συνεργαστεί με αυτές τις χώρες.
Οι εκπρόσωποι της Αλβανίας, της Μολδαβίας, της Σερβίας, της Ουκρανίας και του Μαυροβουνίου δήλωσαν ότι οι χώρες τους είναι έτοιμες να προχωρήσουν στην πορεία ένταξής τους στην ΕΕ. Σημείωσαν ότι αναμένουν να γίνουν βήματα προς αυτή την κατεύθυνση κατά τη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ.
Απαντώντας, η Μαριλένα Ραουνά είπε ότι η πορεία προς την ένταξη «είναι επίπονη και δεν είναι πάντα γραμμική. Είναι μια διαδικασία βασισμένη στην αξιοκρατία και σε αυστηρές και δίκαιες προϋποθέσεις. Αποτελεί επίσης ένα μήνυμα προς εμάς ως ΕΕ, ότι, όπου οι εταίροι μας αποδίδουν, πρέπει να αποδίδουμε και εμείς ως Ευρωπαϊκή Ένωση». Πρόσθεσε ότι αυτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διατήρησης της αξιοπιστίας της διαδικασίας διεύρυνσης.
Σημείωσε ότι η κυπριακή Προεδρία έχει συνεργαστεί με τις υποψήφιες χώρες. «Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Για το Μαυροβούνιο, για παράδειγμα, είναι φιλόδοξο αλλά ρεαλιστικό να γίνει το 28ο κράτος μέλος έως το 2028. Ο στόχος μας είναι τον Ιανουάριο να ξεκινήσουμε την ad hoc ομάδα εργασίας για τη συνθήκη προσχώρησης του Μαυροβουνίου», είπε.
Η υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, απευθυνόμενη στους προέδρους των επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων των εθνικών κοινοβουλίων της ΕΕ, παρουσίασε τις προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας. Ανέφερε ότι η παρουσία των βουλευτών δεν ήταν απλώς συμβολική, αλλά αντανακλούσε «μια θεμελιώδη αλήθεια» για την ΕΕ: η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχωρά όχι μόνο στις Βρυξέλλες, αλλά και μέσω των εθνικών κοινοβουλίων, του δημοκρατικού ελέγχου «και μέσω της εμπιστοσύνης των πολιτών μας».
Η Κύπρος, είπε, είναι «έτοιμη να ηγηθεί, να συντονίσει, να διαπραγματευτεί ως αληθινός και έντιμος διαμεσολαβητής, να γεφυρώσει τις αποκλίσεις, να διαμορφώσει λύσεις και συμβιβασμούς που προωθούν την ευρωπαϊκή ατζέντα».
Η κυρία Ραουνά σημείωσε ότι η κυπριακή Προεδρία «ξεκίνησε σε μια καθοριστική στιγμή. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα ταχέως εξελισσόμενο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό τοπίο. Ο πόλεμος επέστρεψε στην ήπειρό μας. Οι στρατηγικές εξαρτήσεις μετατρέπονται σε όπλα. Η κλιματική αλλαγή, οι μεταναστευτικές πιέσεις και οι τεχνολογικές εξελίξεις αναδιαμορφώνουν τις κοινωνίες μας».
Οι αποφάσεις που λαμβάνουμε σήμερα, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, είπε, «θα καθορίσουν την Ένωση που θα παραδώσουμε στην επόμενη γενιά». Η στιγμή αυτή απαιτεί αποφασιστική, αξιόπιστη και ενωμένη δράση για μια Ένωση που είναι πιο αυτόνομη και ανοιχτή στον κόσμο. «Αυτός είναι ο κεντρικός στόχος της Προεδρίας μας», δήλωσε.
Παρουσίασε τους πέντε πυλώνες της Προεδρίας
Παρουσίασε τους πέντε πυλώνες των προτεραιοτήτων της κυπριακής Προεδρίας: αυτονομία μέσω της ασφάλειας, άμυνα και ετοιμότητα, αυτονομία μέσω της ανταγωνιστικότητας, μια ένωση ανοιχτή στον κόσμο και μια ένωση αξιών. Αναφερόμενη στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, είπε ότι η Κύπρος θα εργαστεί για σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις σε όλους τους τομεακούς φακέλους, με στόχο την παρουσίαση ενός ώριμου διαπραγματευτικού πλαισίου με ενδεικτικά στοιχεία έως τον Ιούνιο του 2026.
Μετά την παρουσίαση της Μ. Ραουνά, οι βουλευτές στις παρεμβάσεις τους, αναφέρθηκαν στα ζητήματα που θα ήθελαν να ιεραρχηθούν. Οι περισσότεροι επικεντρώθηκαν στην ανταγωνιστικότητα του μπλοκ. Η μετανάστευση, η άμυνα, η υποστήριξη της Ουκρανίας και η διεύρυνση της ΕΕ ήταν μερικά από τα άλλα ζητήματα που τέθηκαν.
Όσον αφορά την άμυνα, η υφυπουργός είπε ότι κατά τη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας θα ξεκινήσει το πρώτο έργο που θα αποφασιστεί στο πλαίσιο του μηχανισμού SAFE, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται επίσης ένα «πολύ σημαντικό πακέτο στρατιωτικής κινητικότητας». «Η προώθηση αυτού θα σημαίνει ότι σε λίγα χρόνια θα μπορούμε να μιλάμε στην ΕΕ για ένα στρατιωτικό Σένγκεν», σημείωσε.
- Σχετικά με τη μετανάστευση, η υφυπουργός κ. Ραουνά σημείωσε πως «είναι σαφές ότι, καθώς εργαζόμαστε για την εφαρμογή του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, πρέπει να συνεχίσουμε να διατηρούμε την ισορροπία μεταξύ αλληλεγγύης και ευθύνης». Όσον αφορά τις επιστροφές, είπε ότι η Κύπρος θα προωθήσει επίσης τις συζητήσεις για την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας και της ασφαλούς τρίτης χώρας προέλευσης.
Η Μαριλένα Ραουνά αναφέρθηκε επίσης στην περιοχή και τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου. «Αν θέλουμε να είμαστε παράγοντες που θα ενθαρρύνουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα, πρέπει να υποστηρίξουμε εκείνους τους εταίρους που χρειάζονται την υποστήριξή μας για να παραμείνουν πυλώνες σταθερότητας, όπως η Ιορδανία και ο Λίβανος», είπε. Πρόσθεσε ότι η υποστήριξη αυτών των χωρών αποτελεί επίσης μέρος της αντιμετώπισης της πρόκλησης του εξτρεμισμού.
