Μήνυμα ότι, το κάθε θέμα μπορεί να αντιμετωπιστεί καλύτερα μέσω της συνεργασίας της Ε.Ε. με τις ΗΠΑ, στέλνει η Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα με αφορμή την κρίση που διαφάνηκε να προκύπτει στο θέμα της Γροιλανδίας αλλά και τις αναφορές Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα.
«Γνωρίζουμε ότι κάθε σημαντικό παγκόσμιο ζήτημα που έχουμε να διαχειριστούμε αντιμετωπίζεται καλύτερα όταν η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται μαζί και συντονισμένα. Κάθε πλευρά έχει τον δικό της τρόπο, τις διαφωνίες της, αλλά η κάθε μια καθοδηγείται και βασίζεται στις αξίες, τις ελευθερίες και τις αρχές που πάντα θα διαμορφώνουν τη σχέση μας και παρέχουν σταθερότητα», δήλωσε στον «Φ», η Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα.
Οι απαιτήσεις και οι εξαγγελίες του Αμερικανού Προέδρου απασχολούν έντονα την ΕΕ και, παρά την αποκλιμάκωση που φαίνεται να υπάρχει μετά την πιο διαλλακτική διάθεση του Τραμπ στο Νταβός, το θέμα συνεχίζει να προβληματίζει διπλωματικούς κύκλους εντός της Ευρώπης. Οι σχέσεις Βρυξελλών – Ουάσιγκτον βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, σε μια περίοδο που η Κυπριακή Δημοκρατία έχει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εντός της Ε.Ε. υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, ωστόσο υπάρχει κοινή πεποίθηση ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει κοινή γραμμή και να δείξει αποφασιστικότητα έναντι των όσων προτείνει ο Τραμπ για τη Γροιλανδία, επιδιώκοντας ταυτόχρονα την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Οι σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ αποτέλεσαν κύριο θέμα συζήτησης στο Στρασβούργο την εβδομάδα που πέρασε, κατά τη σύνοδο του Ευρωκοινοβουλίου, στην οποία παρέστη και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε και κατ’ ιδίαν συνάντηση με την Πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, κατά την οποία έγινε αναφορά στο θέμα της Γροιλανδίας. Στις απειλές Τραμπ και το ζήτημα που εγείρεται σε σχέση με την αμερικανική πολιτική έναντι της ΕΕ, αναφέρθηκαν στις τοποθετήσεις τους σχεδόν όλοι οι Ευρωβουλευτές από όλες τις ευρωομάδες. Η Γαλλία και οι Σκανδιναβικές χώρες είναι ιδιαίτερα έντονες και εκφράζουν την άποψη για «σκληρή γραμμή» έναντι του Τραμπ. Ο Γάλλος Πρόεδρος είναι ιδιαίτερα ενοχλημένος και από την αντιμετώπιση που είχε από τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Από την άλλη, η Γερμανία ακολουθεί πιο διαλλακτική γραμμή, αν και εντός του Ευρωκοινοβουλίου υπάρχουν διαφορετικές απόψεις ανάλογα με τις πολιτικές ομάδες.
Η κυβέρνηση της Ιταλίας διατηρεί τη πιο «ήπια» θέση έναντι του Τραμπ. Είναι γνωστή άλλωστε η σχέση της Πρωθυπουργού της χώρας, Τζόρτζιας Μελόνι, με τον Αμερικανό Πρόεδρο, την οποία θέλησαν να εκμεταλλευτούν κατά κάποιο τρόπο οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, ζητήθηκε από την Ιταλίδα Πρωθυπουργό να μεσολαβήσει μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας μαζί του, ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο κανάλι επικοινωνίας με τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Τα όσα ανέφερε στο Νταβός ήταν ένα θετικό σημάδι που έφερε μια μικρή ανακούφιση, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, καθώς έχει αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση. Παρόλα αυτά, το θέμα δεν έχει λήξει και η Ευρώπη θέλει να στείλει κάποια μηνύματα. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η απόφαση της προχθεσινής ημέρας για αναστολή εφαρμογής της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – ΗΠΑ. Το θέμα «μπαίνει στο ψυγείο», με τους Ευρωπαίους ηγέτες να το διατηρούν ως διαπραγματευτικό χαρτί στο οπλοστάσιό τους.
Διπλωματικές πηγές από το Ευρωκοινοβούλιο, με τις οποίες συνομιλήσαμε, τονίζουν το γεγονός ότι υπάρχει μια σαφής κοινή γραμμή από όλες τις χώρες και όλες τις πολιτικές ομάδες για την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας και ότι η κυριαρχία της περιοχής ανήκει στους Γροιλανδούς και τους Δανούς. Αυτοί και μόνο αποφασίζουν για τη Γροιλανδία.
«Νομίζω ότι όλοι οι Ευρωπαίοι είναι πολύ σαφείς σε αυτό, σε όλα τα επίπεδα», υπέδειξε πηγή του Ευρωκοινοβουλίου.
Σημείωσε ακόμα ότι δεν πρέπει να φανεί υπερβολική η αντίδραση της ΕΕ έναντι των θέσεων Τραμπ, λόγω και του απρόβλεπτου της αντίδρασής του, αλλά θα πρέπει η Ευρώπη να είναι έτοιμη και προετοιμασμένη να απαντήσει, εάν παραστεί ανάγκη.
«Δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να δείξουμε ότι υποχωρούμε. Πρέπει να έχουμε μια σταθερή και αποφασιστική θέση, αλλά να προσεγγίζουμε με ψυχραιμία το θέμα. Ο διάλογος είναι πάντα καλύτερος. Ας προσπαθήσουμε να λύσουμε αυτό το θέμα για τη Γροιλανδία κυρίως εντός του ΝΑΤΟ. Αν αφορά την ασφάλεια της Αρκτικής, τότε το ΝΑΤΟ έχει ρόλο και άλλες χώρες ήδη κάνουν πράγματα για την ασφάλεια της Αρκτικής και κανείς δεν έχει συμφέρον να μπλέξει σε ένα εμπορικό πόλεμο. Ωστόσο, πρέπει να είμαστε έτοιμοι ότι αν υπάρξουν δασμοί που έχει απειλήσει ότι θα επιβάλει, να απαντήσουμε.
Και νομίζω ότι αυτό το μήνυμα έχει ήδη περάσει αρκετά καθαρά από όλη την Ευρώπη και από διάφορους παίκτες και επίσης από το κοινοβούλιο τώρα σε αυτές τις συζητήσεις που είχαμε αυτές τις μέρες», ανέφερε στον «Φ», η ίδια πηγή και πρόσθεσε: «Είμαστε έτοιμοι και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να απαντήσουμε αναλογικά. Αν μας επιβάλουν δασμούς, θα απαντήσουμε με το ίδιο νόμισμα. Αυτό ήταν ήδη προετοιμασμένο πέρυσι, όταν θυμόμαστε τον Απρίλιο του περασμένου έτους, που ήταν η μεγάλη ημέρα δασμών του Τραμπ και εκεί είχαμε ήδη προετοιμαστεί εκ των προτέρων, οπότε υπάρχει ήδη ένα πακέτο στο τραπέζι».
Ο ρόλος της Κυπριακής Προεδρίας
Η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μία κρίσιμη περίοδο για τις σχέσεις Ευρώπης – ΗΠΑ, με διπλωματικούς κύκλους να σημειώνουν ότι η χώρα που έχει την Προεδρία έχει ρόλο να διαδραματίσει καθώς προεδρεύει της Coreper.
Η Coreper είναι το κύριο προπαρασκευαστικό όργανο του Συμβουλίου. Όλα τα θέματα που πρόκειται να περιληφθούν στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου (εκτός από ορισμένα γεωργικά θέματα) πρέπει πρώτα να εξεταστούν από την Coreper, εκτός αν το Συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά.
Η Coreper απαρτίζεται από τους «μόνιμους αντιπροσώπους» από κάθε κράτος-μέλος, οι οποίοι είναι στην ουσία οι πρέσβεις της χώρας τους στην ΕΕ και εκφράζουν τη θέση της κυβέρνησής τους.
«Όλοι ξέρουμε ότι αυτοί που κάνουν πραγματικά τη δουλειά και φέρνουν τα πάντα είναι οι πρέσβεις. Είναι αυτοί που δουλεύουν πραγματικά σε όλα και προετοιμάζουν τα πάντα και προετοιμάζουν τις Συνόδους Κορυφής. Νομίζω ότι αυτό είναι το κλειδί και η χώρα που έχει την Προεδρία έχει αυτή τη δουλειά, να προετοιμάζει την ατζέντα των συζητήσεων. Οπότε η Κύπρος μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτό το θέμα», ανέφερε διπλωματική πηγή του Ευρωκοινοβουλίου.
Το θέμα της Ασφάλειας της ΕΕ, αλλά και η ενίσχυση της αυτονομίας της Ένωσης αποτελούν βασικούς άξονες προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας, όπως παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Νίκου Χριστοδουλίδη στο Στρασβούργο την προηγούμενη εβδομάδα.
Οι τέσσερις άξονες της Ούρσουλας
Οι δηλώσεις του Αντόνιο Κόστα και της Ούρσουλα φον ντερ Λάινεν μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της περασμένης Πέμπτης, επιβεβαιώνουν ουσιαστικά την κοινή γραμμή που θέλει να κρατήσει η ΕΕ έναντι της στάσης του Αμερικανού Προέδρου, τόσο στο θέμα της Γροιλανδίας όσο και στο θέμα των δασμών.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε πως «στόχος παραμένει η ουσιαστική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και των ΗΠΑ».
Σημείωσε πως η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της περιοχής της Αρκτικής, «ιδίως μέσω της συνεργασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ», προσθέτοντας πως η Ένωση «θα διαδραματίσει επίσης ισχυρότερο ρόλο στην περιοχή αυτή».
Αναφερόμενος στη Δανία και στη Γροιλανδία, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου τόνισε πως έχουν την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία», δήλωσε.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάινεν, ήταν ακόμα πιο ξεκάθαρη, δηλώνοντας πως η ΕΕ εμφανίζεται σε καλύτερη θέση σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι οι συζητήσεις μεταξύ των ηγετών επέτρεψαν στην ΕΕ να αντλήσει κρίσιμα διδάγματα από τη συλλογική της στρατηγική, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή στάση κινήθηκε σε τέσσερις βασικούς άξονες:
⦁ Πρώτον: Η ξεκάθαρη και αδιαμφισβήτητη έκφραση αλληλεγγύης προς τη Γροιλανδία και τη Δανία.
⦁ Δεύτερον: Η ΕΕ στάθηκε σταθερά στο πλευρό των έξι κρατών-μελών που βρέθηκαν αντιμέτωπα με απειλές επιβολής δασμών, ενώ, ταυτόχρονα, προχώρησε σε ενεργή και πολυεπίπεδη διπλωματική εμπλοκή με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
⦁ Τρίτον: Η ΕΕ ενεπλάκη πολύ ενεργά με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε διάφορα επίπεδα. «Το πράξαμε αυτό με τρόπο σταθερό αλλά χωρίς κλιμάκωση», δήλωσε.
⦁ Τέταρτον: Προετοιμασία της ΕΕ, «με εμπορικά αντίμετρα και μη δασμολογικά εργαλεία, σε περίπτωση που επιβάλλονταν δασμοί».
