Η ατζέντα των Ευρωπαίων ηγετών που θα βρεθούν την ερχόμενη εβδομάδα στην Κύπρο θα καλύπτει όλο το φάσμα των ζητημάτων που απασχολούν την Ευρωπαϊκή Ένωση ως σύνολο αλλά και τα κράτη μέλη ξεχωριστά. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου απέστειλε χθες προς τους ηγέτες της ΕΕ πρόσκληση για την Κύπρο και το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Στην κορυφή της ατζέντας της άτυπης συνόδου κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 23 και 24 Απριλίου στη Λευκωσία περιλαμβάνονται η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και την ενδεχόμενη επίκληση του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ για αμοιβαία συνδρομή.

Στην επιστολή-πρόσκληση προς τους «27» ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογραμμίζει πως «η εστίασή μας θα είναι διττή: θα αντιμετωπίσουμε το δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον και την ευρωπαϊκή απόκριση σε αυτό, και θα παράσχουμε πολιτική καθοδήγηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, ώστε να προετοιμαστούμε για συμφωνία έως το τέλος του έτους».

Ζελένσκι και Μέση Ανατολή στο δείπνο εργασίας

Το δείπνο εργασίας της 23ης Απριλίου θα ανοίξει με παρέμβαση του Ουκρανού Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Στη συνέχεια, οι ηγέτες θα στραφούν στην κρίση στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή.

Ο Κόστα περιγράφει το θέμα ως πολυεπίπεδο, σημειώνοντας ότι «πρέπει να συζητήσουμε την απόκρισή μας σε αυτή την ταχέως εξελισσόμενη κατάσταση. Αυτό περιλαμβάνει τη συνεισφορά της Ευρώπης στην αποκλιμάκωση και την ειρήνη στην περιοχή, καθώς και στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας».

Ενέργεια: «Σε 44 μέρες, +22 δισ. ευρώ στις εισαγωγές»

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον αντίκτυπο των υψηλών τιμών των ορυκτών καυσίμων. «Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην καθημερινή ζωή των πολιτών και των εταιρειών μας», σημειώνει, ενώ προαναγγέλλει συζήτηση για τα διαθέσιμα μέσα αντίδρασης και τα μέτρα που θα προτείνει η Επιτροπή σε συνέχεια των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου.

Σημαντικό θέμα συζήτησης κατά το άτυπο συμβούλιο της Λευκωσίας θα είναι τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα της αγοράς ενέργειας. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προήγγειλε ότι κατά τη σύνοδο της Λευκωσίας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει εργαλειοθήκη παρεμβάσεων.

Μιλώντας μετά το έκτακτο Κολλέγιο Επιτρόπων στις Βρυξέλλες, με θέμα τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η VDL έκανε λόγο για επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος για την παρουσίαση και κύρωση δομικών πακέτων για την αγορά ενέργειας, με ορίζοντα το καλοκαίρι αντί για το τέλος του 2026, ενώ σημείωσε ότι δεν πληρούνται σήμερα οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση γενικής ή εθνικής ρήτρας διαφυγής.

Η Πρόεδρος της Κομισιόν περιέγραψε το βάθος της κρίσης σημειώνοντας ότι «σε 44 ημέρες, το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά πάνω από 22 δισ. ευρώ, χωρίς να προστεθεί επιπλέον ενέργεια», δίνοντας το μέτρο της πίεσης που δέχεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

Όπως εξήγησε, ακόμη και σε περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις στις ενεργειακές ροές και στις τιμές θα διατηρηθούν για σημαντικό χρονικό διάστημα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα παρουσιάσει ήδη την επόμενη εβδομάδα, λίγες ημέρες πριν από την άτυπη Σύνοδο της Λευκωσίας, ένα communiqué με τα πρώτα άμεσα μέτρα.

Συμπεριλαμβάνεται ο ενισχυμένος συντονισμός κρατών μελών στις αγορές ενέργειας, με βάση την κοινή πλατφόρμα που έχει ήδη συγκεντρώσει περίπου 90 δισ. κυβικά μέτρα ζήτησης και έχει οδηγήσει σε συμφωνίες για 77 δισ. κυβικά μέτρα. Προβλέπεται επίσης ο συντονισμός της πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου ώστε να αποφευχθεί ταυτόχρονη προσφυγή όλων των κρατών μελών στις αγορές. Η Κομισιόν επιπλέον θα προτείνει τον κοινό σχεδιασμό για απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου με στόχο «το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα» στις τιμές.

Προϋπολογισμός 2028-2034 και το άρθρο 42.7

Η επιστολή αναφέρεται επίσης σε πιθανή επίκληση του άρθρου 42.7 της Συνθήκης για την ΕΕ, της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής. «Τέλος, η ετοιμότητα της Ένωσης να ανταποκριθεί στο απαιτητικό γεωπολιτικό και ασφαλειακό περιβάλλον θα αποτελέσει επίσης μέρος αυτής της συζήτησης. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει πτυχές που σχετίζονται με το άρθρο 42.7 της ΣΕΕ, υπό το πρίσμα των εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη», αναφέρει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Το πρωί της Παρασκευής 24 Απριλίου, η συζήτηση θα στραφεί στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, συζήτηση εξ αναβολής από τη Σύνοδο του περασμένου Μαρτίου. Ο κ. Κόστα τονίζει τον επείγοντα χαρακτήρα της διαπραγμάτευσης λέγοντας ότι «χρειαζόμαστε ανοιχτή συζήτηση για το πώς μπορούμε να εναρμονίσουμε τις φιλοδοξίες μας με το κατάλληλο επίπεδο χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της σημασίας των νέων Ιδίων Πόρων». Ο ίδιος συνδέει ρητά τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ με την ανταγωνιστικότητά της, αποκαλώντας τον «το κύριο εργαλείο στη διάθεσή μας για κοινή στρατηγική δράση».

Γεύμα με περιφερειακούς εταίρους για τη Μέση Ανατολή

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, μετά τη Σύνοδο των 27, οι ηγέτες θα συναντηθούν με βασικούς περιφερειακούς εταίρους για ανεπίσημο γεύμα εργασίας με θέμα τη Μέση Ανατολή.

«Η συνάντησή μας στην Κύπρο έρχεται σε κρίσιμη στιγμή για την ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης», γράφει ο Αντόνιο Κόστα, επισημαίνοντας ότι θα αποτελέσει ορόσημο τόσο για την εφαρμογή των αποφάσεων του Μαρτίου στον τομέα της ενέργειας, όσο και για τον συντονισμό απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις ευρωπαϊκές οικονομίες.