Το φετινό line-up του Φεστιβάλ Φέγγαρος είναι υπέρλαμπρο, όμως γι’ αυτόν τον χαρακτηρισμό θα αρκούσε το όνομα της Τζόαν Γουάσερ και μόνο.
Η Αμερικανίδα τραγουδοποιός δεν έχει να επιδείξει μόνο τις επτά δισκογραφικές δουλειές με το solo project της Joan As Police Woman. Στο κανάλι αυτό άλλωστε μπήκε το 2006, όταν πατούσε κιόλας τα 36. Ο ψαγμένος κόσμος της μουσικής μέχρι τότε δεν τη γνώριζε μόνο ως το ταίρι ενός αείμνηστου ανερχόμενου σταρ, αλλά και ως μια ανήσυχη μουσικό με αξιοζήλευτη παιδεία. Η πορεία της στον χώρο, το μουσικό και στιχουργικό της ύφος, αλλά και το χαμηλότονο προφίλ κρύβουν από πίσω ένα μικρό κορίτσι που δόθηκε για υιοθεσία ως βρέφος από την έφηβη μητέρα της, αλλά και μια γυναίκα που στην πιο ελπιδοφόρα περίοδο της ζωής της έζησε την απόλυτη τραυματική εμπειρία απώλειας. Ήταν το 1997 όταν ο σπουδαίος τραγουδοποιός Τζεφ Μπάκλεϊ με τον οποίο διατηρούσε ερωτική σχέση για τρία χρόνια, πνίγηκε στα νερά του Μισισιπή θέτοντας πρόωρο τέλος σε μια εξαιρετικά υποσχόμενη μουσική πορεία.
Η Τζόαν Γουάσερ ξεκίνησε το πιάνο στην ηλικία των έξι και το βιολί δύο χρόνια αργότερα και στην εφηβεία της έφτασε να παίζει στη Συμφωνική Ορχήστρα του Πανεπιστημίου της Βοστόνης. Μέχρι που συνειδητοποίησε ότι δεν είχε κάτι περισσότερο να προσφέρει στην ανάγνωση του Μπετόβεν. Ξεκινώντας από τοπικές μπάντες παίζοντας βιολί έφτασε να κάνει ζηλευτές συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως ο Έλτον Τζον, ο Λου Ριντ, ο Ρούφους Γουέινραϊτ, ο Τζον Κέιλ, η Σέριλ Κρόου, ο Ντέιβιντ Γκάχαν.
Η μουσική της πρόταση από την εποχή που κυκλοφόρησε ο πρώτος δίσκος της Joan As Police Woman με τίτλο «Real Life» ξεχώριζε πάντα για την υψηλή της αισθητική και τις πολλαπλές αλλά ταιριαστές επιρροές από την ανεξάρτητη ποπ-ροκ, την σόουλ, την εναλλακτική rhythm n blues, με την ίδια να παραμένει προσγειωμένη και κατασταλαγμένη, αλλά πάντοτε με έντονη προσωπικότητα. Και αλλεργική στη βιομηχανικού τύπου προώθηση της μουσικής εργασίας, πολύ πριν αρχίσει η οριστική παρακμή της παγκόσμιας δισκογραφικής παραγωγής. Στοιχείο της πρότασής της είναι η διάθεση να αφήνεσαι στο ρομαντισμό της στιγμής, το βαθύ καλλιτεχνικό ένστικτο, η ευαισθησία, ο αδιάκοπος πειραματισμός και μια αιχμηρή τρυφερότητα χαρακτηριστική των μελαγχολικών τροβαδούρων.
Η Joan As Police Woman εμφανίζεται για πρώτη φορά στην Κύπρο σε μια συναυλία που θα επικεντρωθεί στο 7ο album της, «Damned Devotion» που κυκλοφόρησε μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα στερήσει από τους θαυμαστές της και τους φίλους της μουσικής που θέλουν να γνωρίσουν τη δουλειά της, επιλογές από προηγούμενους δίσκους σε επανασχεδιασμένες εκτελέσεις. Αυτή η συνάντηση θα είναι μια ευκαιρία για γνωριμία με μια δημιουργό που ανταποδίδει σκηνικά τη μουσική ανοιχτομυαλοσύνη και την ειλικρινή διάθεση να γνωρίσει κανείς την αλήθεια της.
– Τι είδους ρεπερτόριο να περιμένουμε στη συναυλία στο Φεστιβάλ Φέγγαρος 2018; Θα παίξουμε το μεγαλύτερο μέρος, αν όχι ολόκληρο, από το album «Damned Devotion» μαζί με επανασχεδιασμένες αναγνώσεις παλαιότερων τραγουδιών.
– Πώς έχει αναπτυχθεί το μουσικό ύφος σας όλα αυτά τα χρόνια; Εσείς πώς το ακούτε; Συνεχίζω να προσπαθώ να αφαιρώ οτιδήποτε περιττό. Συνεχίζω να προσπαθώ να «αισθάνομαι» τη μουσική αντί να «σκέφτομαι» γι’ αυτή. Φαντάζομαι ότι αυτές είναι αρχές που ακολουθώ δια βίου.
– Ποιες είναι οι πιο τρυφερές μουσικές σας αναμνήσεις; Όταν ήμουν πολύ μικρή, να τραγουδάω με τον μπαμπά μου τραγούδια από την παιδική του ηλικία. Ή όταν ήμουν 14 ετών, θυμάμαι να παίζω τη «Συμφωνία της Αναστάσεως» του Μάλερ και να συνειδητοποιώ ότι θα έκανα μουσική τη ζωή μου.
– Πώς επηρέασε το οικογενειακό σας περιβάλλον αυτό που είστε; Οι γονείς μου δεν με ώθησαν να παίξω κάποιο όργανο ή να κάνω μουσική, αλλά ήταν πολύ υποστηρικτικοί. Μου επέτρεψαν να χαράξω το δικό μου μονοπάτι, εφόσον έφερνα καλούς βαθμούς! Αυτός ίσως είναι ο λόγος που εξακολουθώ να κάνω μουσική με τέτοια αφοσίωση.

– Η καρδιά σας σάς οδηγούσε πάντα προς την κατεύθυνση να γίνετε τραγουδίστρια; Όχι, ποτέ. Ήμουν βιολονίστρια. Δεν έβρισκα κανένα ενδιαφέρον στο να ερμηνεύω τραγούδια. Ήθελα να αφήσω το τραγούδι σε ανθρώπους που είχαν κάτι να πουν. Δεν ήταν πριν τα 30 μου που άρχισα να σκέφτομαι ότι είχα κάτι να εκφράσω και να μοιραστώ με τη φωνή μου.
– Ποιες ήταν οι σημαντικότερες δεξιότητες και μαθήματα που αποκομίσατε κατά την εξέλιξή σας ως μουσικός; Το πιο σημαντικό πράγμα που έχω μάθει είναι να ακούω. Το δεύτερο είναι ότι η πρόοδος έρχεται όταν αφιερώνουμε χρόνο για εξάσκηση και γράψιμο. Κανείς δεν απολαμβάνει τα αγαθά σε οτιδήποτε με αλχημικό τρόπο.
– Σε τι εστιάζετε αυτή την περίοδο στη δουλειά σας; Εργάζομαι πάνω στο γράψιμο χωρίς μουσική, ώστε να βελτιωθεί η στιχουργική μου ικανότητα.
– Η μουσική εξακολουθεί να σας εκπλήσσει; Αν η μουσική σταματήσει ποτέ να με εκπλήσσει, δεν θα ήθελα ούτε να ξέρω τον εαυτό μου. Έτσι, ευτυχώς, ναι με εκπλήσσει. Παραγωγή, σύνθεση, φωνητικά στυλ, στιχουργικό περιεχόμενο – υπάρχουν πάντα νέοι τρόποι να τα κάνω όλα αυτά και επιδιώκω ν’ ακούω τις νέες κατευθύνσεις που παίρνουν άλλοι μουσικοί, καθώς εύχομαι να συνεχίσει να με εκπλήσσει ο εαυτός μου.
– Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα για σας στη ζωή, πέραν της μουσικής; Να είμαι κοντά στους ανθρώπους μου. Να γελάω και να κάνω τους άλλους να γελούν. Το διάβασμα. Το να είμαι ευγενική όταν δεν αισθάνομαι να είμαι.
– Τι σας εκπλήσσει περισσότερο στη μουσική βιομηχανία στις μέρες μας; Το γεγονός ότι τα τραγούδια δημιουργούνται με τόσο λίγα στοιχεία – μερικές φορές είναι απλώς ένα πρόχειρο κομμάτι με ντραμς και φωνή.
– Ποιο μέρος της διαδικασίας απολαμβάνετε περισσότερο: τη σύνθεση ή την εκτέλεση; Αγαπώ και τα δύο – δεν μπορώ να διαλέξω – το ένα συμπληρώνει το άλλο.
– Τι σας εμπνέει περισσότερο για να γράψετε ένα τραγούδι; Ο πόνος. Η αγάπη. Η ταλαιπωρία. Η σύγχυση. Η χαρά. Πιθανότατα μ’ αυτή τη σειρά.
– Συνθέτετε τη μουσική σας με όργανα ή μέσα στο μυαλό σας; Συνήθως ξεκινώ από την πρόοδο μια συγχορδίας με μια διαδοχή συγχορδιών και στη συνέχεια τραγουδώ πάνω της, συχνά με ήχους που τελικά μετατρέπονται σε λέξεις.
– Ποιο ρόλο παίζει ο στίχος στη δική σας τραγουδοποιία; Υπάρχει μια στενή σχέση που έχουν οι λέξεις με τη μουσική. Σε πολλά Motown τραγούδια, οι λέξεις είναι επώδυνες, αλλά κυλούν πάνω σε φωτεινές και ευχάριστες συγχορδίες και συνθέσεις. Συχνά το σκέφτομαι αυτό όταν γράφω. Θέλω να ανακοινώσω τη θλίψη στη μουσική πριν ακόμη ξεκινήσουν οι λέξεις; Μερικές φορές ναι. Οι μεταβλητές στον ρυθμό, την αρμονική κίνηση, τη μελωδία και τους στίχους είναι άπειρες και απείρως συναρπαστικές.
– Πόσο σημαντική είναι η ποίηση στη ζωή σας; Σημαντικότατη! Όταν βρίσκω έναν λογοτέχνη που με καθηλώνει σε σημείο να ξεχνάω πού βρίσκομαι, ποια είμαι, τι νιώθω, είναι τότε που καταλαβαίνω πόσο σημαντική πραγματικά είναι. Είναι το απόλυτο παράδειγμα του να αφαιρείς όλο το εξωγενές υλικό και να κρατάς μόνο το απόσταγμα.
– Υπάρχει κάτι που σας ανησυχεί όταν εισέρχεστε στο στούντιο για να γράψετε τραγούδια; Μετά από κάθε δίσκο σκέφτομαι «ποτέ δεν θα μπορέσω να το ξανακάνω αυτό- δεν θα γράψω ποτέ ξανά ένα τραγούδι που να μου αρέσει αρκετά για να κυκλοφορήσει». Υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι αυτό είχα πει και την προηγούμενη φορά, αλλά δεν βοηθάει.
– Είστε αισιόδοξος άνθρωπος; Σε γενικές γραμμές, είμαι. Ακόμη κι όταν δεν αισθάνομαι ιδιαίτερα θετική, προσπαθώ να στρέψω τον εαυτό μου στην αισιόδοξη κατεύθυνση, γνωρίζοντας ότι η απαισιοδοξία είναι απλά φόβος. Ο φόβος είναι ένα από εκείνα τα πράγματα που προτιμώ να αντιμετωπίζω παρά να αποφεύγω – είναι εκεί που ξεκινούν πολλά από τα τραγούδια μου.
– Πιστεύετε ότι η εποχή της μυθοποίησης των καλλιτεχνών έχει τελειώσει οριστικά; Δεν ήξερα ότι είχε φτάσει σε κάποιο τέλος!
– Τι μουσική έχετε ακούσει τελευταία; Meshell Ndegeocello, Moses Sumney, Nick Hakim, Krystle Warren, Benjamin Lazar Davis, Eamon O’Leary.
-Θα ήθελα να μου ονομάσετε πέντε άλμπουμ που θα επιλέγατε να πάρετε μαζί σας σ’ ένα έρημο νησί. Μόνο πέντε; «Fresh» των Sly and the Family Stone, «At Town Hall» της Nina Simone, «Parade» του Prince, «Ege Bamyasi» των Can, «Donuts» του J Dilla, «Blood on the Tracks» του Bob Dylan, «It Takes A Nation Of Millions To Hold Us Back» των Public Enemy, «A Love Supreme» του John Coltrane, «Back to Black» της Amy Winehouse, «Veedon Fleece» του Van Morrison, «The Hissing of Summer Lawns» της Joni Mitchell, «Speakerboxxx/ The Love Below» των Outkast.
* Το Φεστιβάλ Φέγγαρος πραγματοποιείται από τις 2 μέχρι τις 4 Αυγούστου στο Δημοσιογραφικό Χωριό στα Περβόλια. Η Joan As Police Woman εμφανίζεται στις 3 Αυγούστου στη σκηνή Field. 70007610