Μια από τις πιο σημαντικές φωνές της νέας γενιάς ελληνίδων ερμηνευτριών ξανακούει μαζί μας τα τραγούδια του τελευταίου της δίσκου «Πού με φτάσανε οι έρωτες» και ανακαλεί στη μνήμη της στιγμές, ανθρώπους, γεγονότα που διαμόρφωσαν το μυαλό και τα βαθιά της συναισθήματα.
«…Σε όσα μέρη έχω πάει
η φυγή με κυνηγάει
έρχεται όταν την καλέσω
πια, δεν της μιλάω…».
«Τα εισιτήρια», στίχοι: Sunny Μπαλτζή
«Είμαι ένας άνθρωπος που προσπαθεί να αλλάζει. Αυτό εμπεριέχει και ένα κομμάτι πόνου. Διότι δεν είναι εύκολο να “μετακινείσαι” πάρα πολύ συχνά, αλλά έτσι είναι η ποιότητα της ζωής μου και του χαρακτήρα μου – το έχω αποδεχτεί. Δεν έχει να κάνει με τη “φυγή”, στην οποία θέλεις να αποφύγεις πράγματα, αλλά με τη “φυγή” που θέλει να γνωρίσεις κι άλλα, να ανακαλύψει νέες πτυχές, να κάνει κι άλλα ταξίδια η ψυχή για να ολοκληρωθεί».
Υπήρξε λύση η φυγή σε αδιέξοδα της ζωής σου; Δεν είμαι ένας άνθρωπος που στα αδιέξοδα κλείνει την πόρτα. Προσπαθώ να μη βρίσκομαι πολύ συχνά σε αδιέξοδα, αλλά όταν βρεθώ κάθομαι και τα βιώνω. Δεν μπορώ να πάω αμέσως στο παρακάτω.
«…Μια ξενιτιά, ειν’ η δική μου μοναξιά
που θέλει για πατρίδα τη δική σου αγκαλιά…».
«Τα εισιτήρια», στίχοι: Sunny Μπαλτζή
«Δεν μου αρέσει η μοναξιά – προσπαθώ να επικοινωνώ με τους ανθρώπους, να βρίσκω συντροφικότητα, τρόπους να επικοινωνήσω, να ανοιχτώ, να μεταφέρω τα σήματά μου, τα βιώματά μου, τη χαρά μου, τη λύπη μου. Αναζητώ τη συντροφιά των ανθρώπων – και σε προσωπικό-ερωτικό επίπεδο, αλλά και σε οικογενειακό και φιλικό. Μου αρέσει να μοιράζομαι αυτά που ζω…».
Οι απογοητεύσεις που έχεις βιώσει, δεν σε έχουν περιορίσει στη δοτικότητα του συναισθήματος; Το αντίθετο! Καμιά φορά, όταν έχω πληγωθεί ή όταν έχω φοβηθεί να ανοίξω ξανά απλόχερα την καρδιά μου, ήρθαν άνθρωποι στους οποίους έδωσα αγάπη – είτε είναι φίλοι, είτε είναι οι γονείς μου. Οπότε η πληγή θεραπεύεται αμέσως! Και συνεχίζω να παραμένω ανοιχτή. Τουλάχιστον μέχρι σήμερα.
«…Άλλη μια ήττα
μην μου πεις στα είπα
η αγάπη είναι φωτιά…».
«Δεύτερα κλειδιά», στίχοι: Sunny Μπαλτζή

«Οι ήττες διακυμαίνονται σε μικρές και μεγάλες. Καθημερινά περνάω μικρές ήττες – σε πράγματα, σε σκέψεις, σε κάποια “πιστεύω” που φεύγουν, σε ανθρώπους που χάνω, σε στόχους που δεν επιτυγχάνονται. Οι μεγαλύτερες ήττες διαρκούν περισσότερο – αργεί να φύγει η πληγή».
Οι ήττες ήταν σημαντικότερες από τις νίκες σου, σε ό,τι έχεις ζήσει μέχρι σήμερα; Όχι. Οι ήττες είναι αναπόφευκτες, αλλά καλύτερα να επιδιώκουμε και να αναζητάμε τις νίκες. Όμως, μέσα από κάθε ήττα, θεωρώ πως έχουμε μία προσωπική νίκη – γιατί χρειάζεται να ξεπεράσουμε κάποια προσωπικά πράγματα που ενδεχομένως μας κρατάνε εγκλωβισμένους. Επομένως ωριμάζουμε, προχωράμε, εξελισσόμαστε.
Διαπιστώνεις διαφορές σε σένα, από τον πρώτο σου προσωπικό δίσκο, το 2008, μέχρι σήμερα; Αισθάνομαι ότι είμαι μία τελείως άλλη Ελεωνόρα. Έχω προσπαθήσει πολύ για να καλυτερεύω τη ζωή μου και την ποιότητά μου, την αισθητική μου, τη σχέση μου με τους ανθρώπους. Σε κάποια το έχω καταφέρει. Σε άλλα, χρειάζομαι ακόμη δουλειά. Αλλά, γενικώς, είμαι ένας άνθρωπος που επιδιώκει την αλλαγή, οπότε μέσα σε μία δεκαετία που κλείνω δισκογραφώντας, θα ήμουνα πολύ στεναχωρημένη αν δεν είχε αλλάξει τίποτα. Ευτυχώς, έχουν αλλάξει πολλά!
«…Σε θέλω και γίνεται αφόρητο
συγχωρώ και τ’ ασυγχώρητο
και τι να πω…».
«Πού με φτάσανε οι έρωτες», στίχοι: Ελένη Φωτάκη
Είσαι γενναιόδωρη στις «συγγνώμες» σου; Ναι. Είμαι ένας άνθρωπος που, ούτω ή άλλως, κάνω αρκετά λάθη, οπότε δεν μου επιτρέπεται να μη συγχωρώ τους ανθρώπους. Αντίστοιχα, θα ήθελα να συγχωρούν κι εμένα. Και, ναι, είμαι ένας άνθρωπος που συγχωρεί, πολλές φορές, ακόμη και το «ασυγχώρητο». Γιατί σαφώς αγαπάω και έχω δέσιμο…
Καταλαβαίνεις γρήγορα τα λάθη σου; Άλλες φορές τα καταλαβαίνω χωρίς να απομακρυνθώ από αυτά, άλλες φορές όχι. Συνήθως είναι πιο άμεση η αντίληψή τους από μένα. Ωστόσο, δεν πιστεύω στην έννοια του «λάθους». Οι άνθρωποι κάνουμε πράγματα που μας οδηγούν όχι στο δρόμο που είχαμε κατά νου. Οπότε, σαφώς και έχω κάνει και «λάθη καριέρας», σαφώς και έχω κάνει και «λάθος συμπεριφορές», εννοώντας αυτές που δεν ήταν σωστές για κάποιους ανθρώπους. Όμως «λάθος» και «σωστό» δεν υπάρχει στη ζωή. Αλλά καταστάσεις που υπάρχουν για να τις βιώσουμε. Η επιτυχία και η αποτυχία διεκδικούν ίση περίπου θέση στη ζωή μας, οπότε κάποια πράγματα είναι αναπόφευκτα.
«…Να σε θέλω δεν αντέχεται
και τι να πω
και φόβος και νύχτες αξημέρωτες
πού με φτάσανε οι έρωτες
και τι να πω…».
«Πού με φτάσανε οι έρωτες», στίχοι: Ελένη Φωτάκη
Πού σε φτάσανε οι έρωτες; Οι έρωτες με φτάσανε στο να μπορώ να μη φοβάμαι να μπαίνω στη ζωή, με αλήθεια και με πάθος, με οδήγησαν σε ψηλές κορφές, σε στιγμές μοναδικής αποκάλυψης και ένωσης. Οπότε οφείλω πολλά στον έρωτα. Θεωρώ, όμως, ότι ο έρωτας, είτε τον επιλέγεις είτε δεν τον επιλέγεις για τη ζωή σου, υπάρχει σε πολλές εκδηλώσεις. Εγώ είμαι ερωτευμένη με τα πράγματα που κάνω, με τη δουλειά μου, με τους συνεργάτες μου, με το να μαγειρεύω, με το να πίνω ένα ωραίο κρασί σε μαγικά τοπία… Ο έρωτας με εμπεριέχει και εσωκλείεται στη ζωή μου, σε πολλές στιγμές – δεν τον διαχωρίζω. Οπότε οι έρωτες με φτάσανε στο να διαμορφώσω και μία καλή αισθητική.
Η ρομαντική φύση του έρωτα δεν απομυθοποιήθηκε με τα χρόνια; Όχι. Αν είχα χάσει τη ρομαντικότητά μου, θα ήμουνα πολύ δυστυχισμένη.
Αγαπάς τον εαυτό σου; Από τη στιγμή που θέλω να παραδέχομαι ότι αγαπάω τους άλλους, σημαίνει ότι αγαπάω και κάποιο κομμάτι του εαυτού μου.
«…Και με κοιτούν απορημένοι ή σιωπηλοί
γιατί αγαπώ αυτό που μίσησαν εκείνοι…».
«Η βροχή», στίχοι: Sunny Μπαλτζή
Υπάρχουν φορές που νιώθεις διαφορετική ανάμεσα στον κόσμο; Πολλές φορές. Νιώθω πολύ συχνά διαφορετική. Αλλά δεν απομονώνομαι. Γιατί, καμιά φορά, έχεις την ανάγκη να απομονωθείς όταν αισθάνεσαι παράξενα και «ξένος». Αλλά, ευτυχώς, είμαι ευλογημένη γιατί κάνω αυτό που κάνω και έρχομαι συχνά σε επαφή με τους ανθρώπους, μπορώ να τους απευθύνω το λόγο, να τους ανοίξω την καρδιά μου και έτσι να νιώσω ότι ανήκω στο σύνολο – ακόμη κι αν διαφέρω σε πολλά σημεία. Μοναχική μου αρέσει να είμαι – έχω την ανάγκη, κάποιες ώρες, να βρίσκομαι με τον εαυτό μου, να επικοινωνώ μαζί του. Μόνη, όμως, δεν μου αρέσει καθόλου να είμαι!
«…Στο σύνολο πόσες σιωπές μου ακούς…
…Δυο άνθρωποι μόνοι με τόσους μαζί…»
«Αγάπη δεμένη», στίχοι: Γιάννης Χριστοδουλόπουλος
«Οι σιωπές που βιώνω νομίζω πως δεν έχουν να κάνουν τόσο με τον ήχο, όσο με μια βαθιά κατάδυση στα βάθη της ψυχής μου – την οποία, ευτυχώς ή δυστυχώς, δεν είναι εύκολο να την αναγνωρίσουν όλοι οι άνθρωποι. Κι είναι σπουδαίο να συναναστρέφεσαι με ανθρώπους που μπορούν, μέσα στη φασαρία της ζωής, αλλά και μέσα από τη δική σου, προσωπική «φασαρία», να αναγνωρίζουν τις σιωπές σου, τις «βουτιές» σου μέσα στην ψυχή σου… Αυτό για μένα είναι συντροφικότητα. Αυτό για μένα είναι φιλία. Αυτό είναι «οικογένεια»: Να μπορούν οι άνθρωποι που σε περιβάλλουν, να κατανοούν τις ώρες που κάπου πολύ βαθιά βρίσκεσαι».
Σου συνέβη το «δυο άνθρωποι μόνοι με τόσους μαζί»; Όσες φορές έχει τύχει να βρεθώ σε αυτό που λέει ο στίχος, ήταν οδυνηρό. Είναι πολύ άσχημο να μην μπορείς να είσαι ενωμένος – ούτε με τον άνθρωπό σου και ούτε με το σύνολο. Προσπαθώ να μη μου συμβαίνει. Όχι, δεν αισθάνομαι μόνη στη ζωή.
«…Κι αν σου λείπω βρες τι φταίει
άκου την καρδιά τι λέει
για να πάψει πια να κλαίει…».
«Αν σου λείπω», στίχοι: Άρης Αποστολόπουλος
«Προσπαθώ να ακούω την καρδιά μου όλο και συχνότερα. Θα ήμουνα πολύ δυστυχισμένη και πολύ ανώριμη αν δεν την άκουγα. Και πιστεύω πως οι άνθρωποι, μεγαλώνοντας, επιβάλλεται να ακούμε περισσότερο την καρδιά μας! Για να μπορούμε να λέμε πως έχουμε προχωρήσει σε αυτή τη ζωή, με θάρρος και αξιοπρέπεια».
Είσαι περισσότερο συναισθηματική, παρά λογική; Είμαι πολύ συναισθηματική. Δυστυχώς, όμως, το μυαλό μου, πολλές φορές με ορίζει και δεν μπορώ να το κουμαντάρω – σκέψεις με προβληματίζουν και με φοβίζουν. Προσπαθώ να το περιορίσω αυτό.
Υπήρξαν περιπτώσεις που θα προτιμούσες να ήσουνα πιο σκληρή απέναντι σε ανθρώπους και σε πράγματα; Όχι. Αντίθετα, θα ήθελα να είμαι ακόμα πιο μαλακή… Θα το προσπαθήσω! Και, πιστεύω, πως με τα χρόνια θα τα καταφέρω να μαλακώσω κι άλλο. Αν και έχω μαλακώσει ήδη πάρα πολύ…
Μεγαλώνοντας, λόγω της εμπειρίας, δεν συμβαίνει συνήθως το αντίθετο; Μεγαλώνοντας συμβαίνει αυτό που θέλεις να σου συμβεί. Εγώ έχω αποφασίσει να είμαι πιο δεκτική, πιο «απαλή» και πιο ανοιχτή με τους ανθρώπους. Σκληραίνουν οι άνθρωποι που θέλουν να σκληρύνουν.
Το ‘χεις εύκολο το κλάμα; Είναι ένας τρόπος λύτρωσης για μένα! Συγκινούμαι συχνά – και με αυτά που συμβαίνουν σε μένα, αλλά και με όσα συμβαίνουν γύρω μου.
Με το οτιδήποτε; Με τα απλά συγκινούμαι ακόμα πιο πολύ.
«…Μου είχες πει πως η σιωπή
πάντα σε ταξιδεύει
πως τη δική σου τη φωνή
κάποιος τη σημαδεύει…».
«Άγρια θάλασσα», στίχοι: Πόλυς Κυριάκου
«…Πάρε τώρα τη μεγάλη απόφασή σου
σπάστα όλα ξαναρίχτα απ’ την αρχή…».
«Αν αντέχεις», στίχοι: Αγλαΐα Σφήκα
Οι αλλαγές στην εξωτερική σου εμφάνιση αντικατοπτρίζουν και τις αλλαγές μέσα σου; Είμαι ένας άνθρωπος που του αρέσει να πειραματίζεται με την εικόνα του. Δεν έχω πρόβλημα μ’ αυτό. Βαριέμαι να βλέπω το ίδιο είδωλο στον καθρέφτη. Αλλά νομίζω πως οι αλλαγές που συμβαίνουν στη ζωή μου και μέσα μου, είναι πολύ πιο μεγάλες, πιο ουσιαστικές και πιο γρήγορες από ό,τι των μαλλιών μου, για παράδειγμα. Έχω δώσει, λανθασμένα ίσως, σήμα ότι αλλάζω συνέχεια τα μαλλιά μου (γελάει). Αν τα έχω σγουρά ή ίσια, θα θεωρήσουν ότι είναι πολύ μεγάλη αλλαγή – πράγμα που συμβαίνει στο 90% του γυναικείου πληθυσμού.
«…Το φινάλε της δικής μας ιστορίας
να ‘ρθει απόψε μες στη νύχτα να γραφτεί
το φινάλε αυτής της μαύρης ιστορίας
να ‘ρθει απόψε μες στη νύχτα να γραφτεί…».
«Αν αντέχεις», στίχοι: Αγλαΐα Σφήκα
Πότε βάζεις φινάλε; Δεν είμαι ένας άνθρωπος ο οποίος, στις προσωπικές του ιστορίες, βάζει εύκολα «τέλος» τόσο οριστικά, ιδιαίτερα με τους ανθρώπους που έχουν «γράψει» μέσα μου. Δεν ξέρω καν αν υπάρχει «τέλος». Όσοι άνθρωποι με έχουν χαράξει στη ζωή, με κάποιο τρόπο δεν τελειώνουν ποτέ. Συνεχίζουν να υπάρχουν μέσα μου – μέσα από βιώματά μου και μέσα από όσα έχω καταλάβει. Συνήθως το «τέλος» μπαίνει όταν δεν υπάρχει κάποιος τρόπος για να βελτιώσεις τα πράγματα, όταν χαθεί η δυνατότητα να δημιουργήσεις σ’ αυτό που υπάρχει.
«…Τη στιγμή που θέλει να ‘χεις αντοχές
Όλοι οι φόβοι μου με λύγισαν εμένα…».
«Το μηδέν αντί για σένα», στίχοι: Νίκος Μωραΐτης
Τι φοβάσαι στη ζωή σου, πέρα από θέματα υγείας και μεγάλες απώλειες; Φοβάμαι πολλά… Ακόμη και για να κάνω κάτι απλό, θα περάσει και μία σκέψη φοβίας μέσα μου. Αλλά, από την άλλη, πολλές φορές, έχει χρειαστεί να ξεπεράσω αυτές τις μικροφοβίες μου, αλλιώς δεν θα ‘πρεπε να ‘χω κάνει τίποτα στη ζωή μου. Αλλά φοβάμαι… Μην πονέσω, μην πληγωθώ, μην κάνω κάτι λάθος… Και ενώ, όπως σου είπα προηγουμένως, δεν πιστεύω στο «λάθος» ή στο «σωστό», ο νους μου, καμιά φορά, δεν το λαμβάνει αυτό, με αποτέλεσμα να φοβάμαι για πράγματα. Κάνω αρκετά μεγάλο αγώνα για να ξεπεράσω τους φόβους μου. Με κάποιους τα καταφέρνω, με κάποιους άλλους όχι – τους βλέπω και παρακαλάω να φύγουν.
«…Όπου και αν πάω
το δικό σου χέρι κρατάω
μα όλο εγώ
σε τραβάω μπροστά…».
«Δώσε μου σήμα», στίχοι: Σπύρος Παρασκευάκος
«…Πριν απ’ το αντίο
πια δεν ωφελεί
δύσκολη σιωπή…».
«Δύσκολη σιωπή», στίχοι: Φίλιππος Γράψας
Πώς αποτυπώνονται στη φωνή σου τα συναισθήματά σου, την εκάστοτε περίοδο της ζωής σου; Δεν τραγουδάω με βάση αυτό που περνάω τη συγκεκριμένη στιγμή, αλλά με βάση αυτό που έχω περάσει γενικότερα στη ζωή μου – είτε είμαι ερωτευμένη, είτε χωρισμένη, είτε πληγωμένη, είτε έχω χάσει ένα φίλο. Έχω υπάρξει και ευτυχισμένη, έχω υπάρξει και δυστυχισμένη. Οπότε ανακαλώ τα δικά μου πράγματα, ανεξάρτητα από αυτό που βιώνω την εκάστοτε στιγμή.
*Το τελευταίο cd της Ελεωνόρας «Πού με φτάσανε οι έρωτες» κυκλοφορεί από τη Minos-EMI / Universal. Οι εμφανίσεις της στην Κύπρο θα γίνουν στις 21 Σεπτεμβρίου, Αρχαίο Θέατρο Κουρίου, 20:30, 70008606. 22 Σεπτεμβρίου, Παττίχειο Δημοτικό Αμφιθέατρο Λάρνακας, 20:30, 9905925.
*Στο εξώφυλλο η Ελεωνόρα Ζουγανέλη φωτογραφήθηκε από τη Μαριλένα Αναστασιάδου.