Η έκθεση Ceramic Waves που ανοίγει αυτή τη βδομάδα στο ξενοδοχείο Almyra στην Πάφο, μια αξιόλογη νέα έκδοση κι ένα εργαστήρι στην Ανδρολύκου που μόλις πραγματοποιήθηκε φέρνουν στο προσκήνιο μια τέχνη απ’ τα παλιά.
“Φέραμε πίσω
αυτά τ’ ανάγλυφα μιας τέχνης ταπεινής”
Μυθιστόρημα, Γιώργος Σεφέρης
Η έκθεση Ceramic Waves συγκεντρώνει και προτείνει έργα καταξιωμένων Κυπρίων καλλιτεχνών τα οποία, μέσα από την ιδιότυπη μορφή τους – τη γνησιότητά τους δηλαδή -, συγκινούν και συνάμα εγείρουν ερωτήματα. Φιγούρες, χρηστικά αγγεία και απλά σχηματικά αντικείμενα επιβεβαιώνουν τη δυνατότητα της τέχνης της κεραμικής να οδηγείται σε μια συντακτική της ποικιλότητας.
Τα έργα που η έκθεση φιλοξενεί επιβεβαιώνουν όσο ποτέ άλλοτε την ακατάλυτη προοπτική της τέχνης της κεραμικής: να καταστεί μια τέχνη πρώτιστης σπουδαιότητας. Είναι αναμφίβολα ολοφάνερο ότι στις μέρες μας η κεραμική υπερβαίνει την αξία της χρηστικότητας και οδηγείται σε σημασιολογικές περιοχές που της επιτρέπουν να διεκδικεί ομότυπη θέση με αυτή των άλλων καλών τεχνών. Η έκθεση εστιάζει στο μεταιχμιακό ή αλλιώς κομβικό σημείο, όπου το αποτέλεσμα ταλαντεύεται και τέλος γέρνει από τη μια ή την άλλη μεριά: ανάμεσα σε κάτι χρηστικό ή σε ένα μόρφωμα που θέλει να ορίζεται ως έργο τέχνης.
Η ιστορία της σύγχρονης κεραμικής του τόπου μας, αφήνει την πόλη και την επαρχία της Πάφου έξω από κάθε είδους συμβολή στην τέχνη για την οποία κάνουμε λόγο. Όπως όλοι γνωρίζουμε, από τη μεταπολεμική περίοδο και μέχρι τις μέρες μας, την πρωτοκαθεδρία την έχει η πόλη της Λάρνακας.
Το δρόμο ανοίγει ο Κερυνειώτης αγγειοπλάστης Σάββας Γεωργιάδης ο οποίος εγκαθίσταται στην Κολώνη λίγο μετά την εισβολή του ’74. Εκεί θα ζήσει και θα δημιουργήσει μέχρι το θάνατό του. Άξιοι συνεχιστές του έργου του, οι δύο γιοι του. Ο Πανίκος ο οποίος διατηρεί το εργαστήριο του πατέρα του και ο Γιώργος ο οποίος εγκαθίσταται στη Λέμπα και δημιουργεί εκεί μέχρι σήμερα.
Κατά το τέλος της δεκαετίας του ’70 επίσης, επιστρέφει από το Λονδίνο στη γενέτειρά του Γεροσκήπου ο Γιάννης Κοντός. Ανοίγει το δικό του εργαστήριο έχοντας στο πλάι του τον αδελφό του Αυγουστίνο. Ο πρόωρος χαμός του πρώτου αφήνει τη σκυτάλη της παράδοσης στον δεύτερο ο οποίος μένει ενεργός μέχρι τις μέρες μας διατηρώντας το δικό του εργαστήριο στη Γεροσκήπου επίσης.
Η έκθεση Ceramic waves επιχειρεί να φέρει σε επαφή το κοινό της Πάφου αλλά και περιηγητές με τη σύγχρονη κεραμική της Κύπρου: με μια τέχνη τόσο παλιά όσο και τόσο νέα. Η κεραμική του σήμερα μοιάζει να υποδέχεται ιδέες, μοιάζει να πραγματώνει σκέψεις και συλλογισμούς. Θα μπορούσε να ’ναι ο πυλός το μέσο και η αφορμή για ένα φανέρωμα, για μια χειροπιαστή εικόνα; Ο σπουδαίος ποιητής Μιχάλης Πασιαρδής προσδίδει σε πύλινα αγγεία εμβληματικό χαρακτήρα ανάγοντας σε εργαλείο ή μέσο αναμόχλευσης της μνήμης. Γράφει: “ Ένα φουστάνι πρασινί τζι’ ένα καφέ μαντίλι / μια κουζοπούλλα του νερού κοντά στο παραθύρι / τζι’ οι γλάστρες σου κατά σειρά … Τούτ’ αθθυμούμαι πάντα / τούτα κρα(τ)ούν την σκέψημ μου τζι’ έμ μου διούν αμάντα”.
Το εικαστικό γεγονός αποτελεί πρόταση του Σάββα Χριστοδουλίδη. Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Ελύσια Αθάνατου, Γιώργος Γεωργιάδης, Πανίκος Γεωργιάδης, Βάσος Δημητρίου, Νίνα Ιακώβου, Αυγουστίνος Κοντός, Μελίτα Κούτα, Γιώργος Κυπρής, Παναγιώτης Πασάντας, Ελευθερία Φιλή.
* Η έκθεση ανοίγει στις 19 Ιουλίου, 19.30 από τον Καθηγητή Γιώργο Δημοσθένους, πρύτανη του Πανεπιστημίου Frederick και πρώην υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού. Διάρκεια έως 13 Αυγούστου.
«Αγγείων Τέχνη» από τη γη της Λαπήθου
Μία αξιόλογη κοινή έκδοση του Δήμου Λαπήθου και του Πολιτιστικού Ιδρύματος Λαπήθου κυκλοφορεί σε επιμέλεια της αρχαιολόγου Δήμητρας Παπανικόλα – Μπακιρτζή και σε επιστημονική εποπτεία του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας.
Η έκδοση ανοίγει με χαιρετισμό του δημάρχου Λαπήθου Νεοπτόλεμου Κότσαπα ο οποίος επισημαίνει την ανάγκη διάσωσης της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του τόπου μας. Στο πλαίσιο αυτό εμπίπτει, σύμφωνα με τον ίδιο και η κυκλοφορία της έκδοσης Αγγείων τέχνη από τη γη της Λαπήθου που μόλις κυκλοφόρησε. Η έκδοση αποσκοπεί αφενός στη διατήρηση άσβεστης της μνήμης του κατεχόμενου σήμερα δήμου και αφετέρου επιχειρεί εμπεριστατωμένη επιστημονική προσέγγιση της ιδιάζουσας και εμβληματικής αγγειοπλαστικής που βλέπει το φως στην εν λόγω περιοχή κατά την αρχαιότητα, διατηρείται την περίοδο του μεσαίωνα και φτάνει μέχρι και την εισβολή του ’74.
Στον πρόλογό της, η επιμελήτρια της έκδοσης Δήμητρα Παπανικόλα – Μπακιρτζή ευχαριστεί τους φορείς που συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της έκδοσης. Επισημαίνει επίσης τη διαχρονική σημασία της κεραμικής της Λαπήθου και τον ρόλο που οι τεχνίτες της περιοχής διαδραμάτισαν στην ανάπτυξη, την εξέλιξη και την εδραίωση της τέχνης αυτής.
Το επιστημονικό τμήμα της έκδοσης εγκαινιάζεται με παλιά μελέτη των γεωλόγων Γεώργιου Κωνσταντίνου και Γιαννάκη Παναγίδη για τη γεωμορφολογία της ευρύτερης περιοχής της Λαπήθου.
Ακολουθεί άρθρο της αρχαιολόγου και ακαδημαϊκού Jennifer Webb γύρω από την κεραμική κατά την Πρώιμη και Μέση Εποχή του Χαλκού στην περιοχή.
Η αρχαιολόγος Μαρία Δικωμίτου-Ηλιάδου εστιάζει το ενδιαφέρον της στην ανάλυση του πυλού της περιοχής κατά την μόλις προαναφερθείσα περίοδο ενώ η Άννα Γεωργιάδου, αρχαιολόγος και ερευνήτρια, σχολιάζει τα χαρακτηριστικά των αγγείων κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου.
Η επιμελήτρια της έκδοσης αρχαιολόγος Δήμητρα Παπανικόλα – Μπακιρτζή εστιάζει τον σχολιασμό της εφυαλωμένη κεραμική της Λαπήθου κατά τον μεσαίωνα, ενώ η κοινωνική ανθρωπολόγος Ελένη Παπαδημητρίου σχολιάζει την εν λόγω κεραμική κατά τα νεότερα χρόνια.
Η έκδοση κλείνει με κοινό δημοσίευμα της αρχαιολόγου Δήμητρας Παπανικόλα-Μπακιρτζή και του δημάρχου Λαπήθου Νεοπτόλεμου Κότσαπα. Αυτό αναφέρεται στον Μικρασιάτη αγγειοπλάστη Γιάννη Ηλιάδη ο οποίος έζησε και δημιούργησε στον Άγιο Γεώργιο στην ευρύτερη περιοχή της Λαπήθου.
To CD με τίτλο ΛΑΠΗΘΟΣ – Μνήμες αγγειοπλαστών το οποίο συνοδέυει την έκδοση αποτελεί παραγωγή του Πασχάλη Παπαπέτρου και του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας.
