Στο θέμα της παράνομης παγίδευσης και θανάτωσης μεταναστευτικών πουλιών στην Κύπρο εστιάζει μια ομάδα δημιουργών, που παρουσιάζουν το πρόβλημα μέσα από τη δική τους δημιουργική διεργασία στη συλλογική έκθεση με τίτλο «Κοτσινόχωμαν – Red Soil», που ανοίγει στη Λεβέντειο Πινακοθήκη.
Την ιδιαίτερη αυτή έκθεση διοργανώνει το BirdLife Cyprus σε συνεργασία με τη Λεβέντειο Πινακοθήκη. Αφηγείται το θέμα της παράνομης θανάτωσης πουλιών μέσα από μια μεταθανάτια έρευνα για τον ατυχή τρόπο με τον οποίο τα πουλιά αυτά βρίσκουν το τέλος τους.
Η χρονική στιγμή της έκθεσης είναι σκόπιμη, καθώς εκατομμύρια πουλιά εγκαταλείπουν την Ευρώπη αναζητώντας τα ηπιότερα χειμερινά κλίματα της Αφρικής. Η Κύπρος προσφέρει καταφύγιο για τα πουλιά αυτά καθώς ταξιδεύουν στις περιοχές όπου θα ξεχειμωνιάσουν. Για πολλά όμως από αυτά, η διαδρομή αυτή αποβαίνει μοιραία.
Το «Κοτσινόχωμαν– Red Soil» είναι αποτέλεσμα πολλαπλών συνεργασιών μεταξύ δημιουργών, με επικεφαλής τον φωτογράφο Σίλβιο Αουγκούστο Ρουσμίκο και τους σχεδιαστές Όμηρο Παναγίδη και Θαλή Νικολάου. Το έργο έχει τη μορφή ενός βιβλίου ως αντικείμενο, ενός ντοκιμαντέρ, καθώς και μιας διαδραστικής έκθεσης.
Τα στοιχεία αυτά ενώνονται για να μεταφέρουν τον θεατή σε μια παραστατική σκηνή εγκλήματος, φέρνοντας τον κοντά στα αντικείμενα, τους ήχους και τα τοπία που συνθέτουν αυτή την παράνομη δραστηριότητα, ενώ τον φέρνουν αντιμέτωπο με κάποιες σκληρές αλήθειες για το μέγεθος αυτού του προβλήματος. Μέσα από αυτή την εμπειρία, η έκθεση καλεί τον θεατή να εμβαθύνει στο πολύπλευρο περιβαλλοντικό και πολιτισμικό ζήτημα του εγκλήματος κατά της άγριας ζωής στην Κύπρο, εγείροντας ερωτήματα τόσο για την ατομική ευθύνη όσο και για τη συλλογική δράση.
Σε συνέντευξη τύπου στη Λεβέντειο Πινακοθήκη ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου (Bird Life) ανέφερε ότι 157 είδη πτηνών έχουν βρεθεί παγιδευμένα παράνομα σε ξόβεργα ή δίχτυα. Τα δίχτυα και τα ξόβεργα απαγορεύονται στην Κύπρο από το 1974, χωρίς όμως ποτέ να εφαρμοστεί ουσιαστική πατάξη. Η Εθνική νομοθεσία απαγορεύει ρητά την εμπορία και την κατοχή παγιδευμένων πουλιών, τόσο σε εστιατόρια όσο και σε σπίτια. Το 2021 υπολογίζεται ότι 600.000 χιλιάδες πουλιών παγιδεύτηκαν παράνομα.
Σχολιάζοντας το επιχείρημα ότι η παγίδευση αμπελοπουλιών μπορεί στο παρελθόν να αποτελούσε μια παραδοσιακή μικρής κλίμακας μέθοδο για τη θήρευση πουλιών, ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος απαντά ότι «σήμερα η παγίδευση αμπελοπουλιών είναι μια βιομηχανοποιημένη, μεγάλης κλίμακας και επικερδή επιχείρηση όπου οι οργανωμένοι παγιδευτές βγάζουν παράνομο εισόδημα δεκάδων χιλιάδων ευρώ κάθε χρόνο εις βάρος της φυσικής κοινής κληρονομιάς μας. Εξάλλου δεν μπορεί να δικαιολογηθεί κάτι ως παράδοση όταν συμβάλλει σε οικολογική καταστροφή». Επίσης η αιτιολόγηση ότι είναι «παραδοσιακό κυνήγι» δεν αποτελεί λόγο για παρέκκλιση, σύμφωνα με νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Ο φωτογράφος Σίλβιο Αουγκούστο Ρουσμίκο, ανέφερε ότι ξεκίνησε να ασχολείται με το θέμα της παγίδευσης των πουλιών το 2016. Στην πορεία σκέφτηκε ότι οι φωτογραφίες του δεν ήταν αρκετές για να ευαισθητοποιηθεί το κοινό πάνω στο θέμα αυτό. Έτσι προέκυψε η ιδέα για την δημιουργία μιας έκθεσης με διαδραστικό χαρακτήρα. Εκτός από τις φωτογραφίες του Ρουσμίκο, οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν τα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για την παγίδευση των πουλιών τα οποία παρουσιάζονται με τη μορφή εγκατάστασης. Επίσης στο ντοκιμαντέρ που προβάλλεται στο χώρο παρακολουθούμε μια μεγάλη έρευνα που δείχνει τη δράση των παγιδευτών, τις απειλές εναντίον των εθελοντών που αγωνίζονται ενάντια στην παράνομη παγίδευση, μέχρι και την δημόσια παραδοχή βουλευτή ότι τρώει αμπελοπούλια.
- Η έκθεση θα φιλοξενείται στη Λεβέντειο Πινακοθήκη από τις 20 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 9 Οκτωβρίου.
Συντονιστές της έκθεσης είναι η Λουκία Λοΐζου Χατζηγαβριήλ, Διευθύντρια της Λεβεντείου Πινακοθήκης και η Κατερίνα Στεφανίδη, Επιμελήτρια. Δημιουργία: Σίλβιο Αουγκούστο Ρουσμίκο, Όμηρος Παναγίδης και Θαλής Νικολάου. Επιμέλεια και Σχεδιασμός Έκθεσης: Θαλής Νικολάου. Γραφικά: Όμηρος Παναγίδης. Ντοκιμαντέρ: Κώστας Δράκος. Ήχος: Παναγιώτης Μηνά. Κείμενα: Βασιλική Αναστάση.
