Γύρω από μια αναπόφευκτη παγκόσμια μετατόπιση αντιλήψεων περιστρέφεται η νέα έκθεση βιντεοτέχνης και φωτογραφίας του Γιάννου Οικονόμου με τίτλο «Θηριάνθρωποι», που ανοίγει στις 27 Απριλίου στον χώρο Α+ στη Λευκωσία και είναι προϊόν μια νέας πραγματικότητας μετά από την πανδημία και πριν από την επερχόμενη περιβαλλοντική κρίση.

Η βιντεο-εγκατάσταση, συνοδευόμενη από μικρή σειρά φωτογραφιών, αποτελείται από έξι συγχρονισμένες οθόνες και ήχο, με πλάνα που γυρίστηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια σε Κύπρο, Βουλγαρία και Ισλανδία και στην οποία συμμετέχουν η μουσικοσυνθέτης Γκαλίνα Ντίμοβα- Γκεοργκίεβα και η ηχο-καλλιτέχνης Πατρίτσια Γέγκι σε δύο από τις πέντε «πράξεις». 

Η έκθεση είναι το πρώτο μέρος ενός δίπτυχου, με το δεύτερο σκέλος να πραγματοποιείται στο Λονδίνο τον Νοέμβρη, στην πινακοθήκη Knapp του πανεπιστημίου Regents.

Αυτό που είναι σημαντικό δεν είναι τα αντικείμενα ή οι μυθικές αναπαραστάσεις πλασμάτων που είναι μισοί άνθρωποι και μισοί ζώα όπως τον Μινώταυρο ή τον Ανούβη, γνωστά σαν θηριάνθρωποι, αλλά η αυτο-εικόνα που αυτή η πρακτική των προϊστορικών ανθρώπων υποδηλώνει: έβλεπαν τον εαυτό τους ως μέρος της φύσης, ως μια μη προνομιούχα ομάδα ανάμεσα σε όλες τις άλλες που κατοικούν στον πλανήτη, σε μια συνθήκη αλληλεξάρτησης.

Αυτή η προϊστορική θεώρηση για μια ενωμένη ύπαρξη του ανθρώπου με την υπόλοιπη πανίδα και χλωρίδα γίνεται για ακόμα μια φορά απαραίτητη για την επιβίωση της βιόσφαιρας και του είδους μας. Η αφύπνιση της αίσθησης ότι δεν είμαστε άτρωτοι μας οδηγεί στην πιθανότητα ενός νέου φαντασμαγορικού αλλά πιο απλού κόσμου με άπειρες δυνατότητες και νέες απολαύσεις, έξω από την τεχνο-καταναλωτική σπηλιά μας.

  • «Θηριάνθρωποι», Λευκωσία, χώρος Α+ (Ερμού 266, 22452885). Εγκαίνια:  27 Απριλίου, 7μ.μ. Διάρκεια: Μέχρι 18 Μαΐου, Δευτέρα- Παρασκευή 11π.μ.- 5.30μ.μ., Σάββατο 12μ.μ.- 8μ.μ., Κυριακή 11π.μ.-3μ.μ. 

Θα μπορούσε κάποιος να δει το έργο σαν τοπιογραφία, με την κλασσική έννοια. Η χρήση κίνησης, ήχου, πολλαπλών οθονών και μηχανική αναπαραγωγή και επεξεργασία ήχου και εικόνας, το διαφοροποιεί από τη ζωγραφική σε καμβά, αλλά η θέαση του παραμένει στατική, στον εσωτερικό χώρο μιας πινακοθήκης, αυτό σε αντίθεση με τις διαδραστικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν φυσικά φαινόμενα και αντικείμενα, τον φυσικό φωτισμό, ακόμα και ζωντανούς οργανισμούς της σύγχρονης περιβαλλοντικής τέχνης και της landart.

Παρόλα αυτά το έργο αποτελείται από τη διάδραση ανθρώπων με την φύση, στοιχεία που μαζεύτηκαν και δέθηκαν μεταξύ τους συγκυριακά, όπως το τραγούδι των πουλιών με το πιάνο, ή τον αυθόρμητο διάλογο ανάμεσα στα πουλιά τερνς και τον καλλιτέχνη.

Ως ένα βαθμό ακολουθεί τη στροφή του Joseph Beuys και άλλων καλλιτεχνών προς την ριζοσπαστική οικολογία, και διαχωρίζεται από τον τρόπο απεικόνισης ζώων και θηριανθρώπων των συμβολιστών και των σουρεαλιστών που τα έβλεπαν σαν παράξενα και αλλόκοτα πλάσματα, ψυχαναλυτικές απειλές, το «Άλλο», και που επηρέασαν τόσο πολύ τους καλλιτέχνες της επόμενης γενιάς όπως τον Francis Bacon ή τη Louise Bourgeois. Διαχωρίζεται επίσης, από τη δαιμονοποίηση άκακων πλασμάτων στη λαϊκή κουλτούρα, όπως σε κόμικς και σε έργα τρόμου, όπως τα «Πουλιά» των Χίτσκοκ/ΝτυΜοριέ (στο οποίο, άθελα, γίνεται αναφορά, στο τελευταίο μέρος του έργου).    

Γιάννος Οικονόμου 

 Γεννήθηκε και εργάζεται στην Κύπρο. Μετά από τις πρώτες σπουδές του στα Οικονομικά, στην Αγγλία πήρε πτυχίο και Μάστερ στις Καλές Τέχνες από το Ινστιτούτο Τέχνης και Σχεδίου του Κεντ. Αν και εργάζεται κυρίως στον τομέα του καλλιτεχνικού βίντεο, δούλεψε επίσης με φωτογραφίες, φιλμ και animation και τα έργα του έχουν παιχτεί εξίσου σε πινακοθήκες και φεστιβάλ. Στις τελευταίες του δουλειές συνδυάζει την ακατέργαστη αληθοφάνεια του βίντεο και την ικανότητα του να αναπαράγει άμεσα ήχο και εικόνα για τη δημιουργία ποιητικών συνθέσεων.

Ανάμεσα στις συμμετοχές του συμπεριλαμβάνονται και τα εξής: Sonitus Borealis Multimedia Show, Holaneskrikja, Skagastronde, Ισλανδία 2021, The 9th International Poetry Film Festival, Αθήνα, 2021, Συμπλέξεις Ομαδική έκθεση στη Κισσόνεργα, Φύτη, Μεσόγη, 2021, We can never go back again – Εικαστική Παρέμβαση στο έργο Ρεβέκα της Daphne Du Maurier στο Park Hotel, Πλάτρες, 2020, Sonitus Urbanitatis Solo show at the Khan Mucicipal Gallery of Paphos, 2019 3° Ciudad De Mexico International Film Festival 2018, Αυλαία Markidio Theatre, Pafos Το Μεγάλο Μωσαϊκό, Πάφος, Η Παρουσία της Απουσίας, Moesgard Museum, Δανία 2017, 3° CIFA – Concepción Independent Film Awards , Χιλή 2017, Ars Moriendi , Αθήνα 2016, Τραύμα και Θεραπεία Πάφος 2014, Magmart, Ιταλία 2013, Videomedeja, Σερβία2013, Raising Dust, στο Calvert 22 του Λονδίνου 2010, GIGUK, Γερμανία 2010, Cinesonika, Καναδάς 2010, The Little Land Fish, Κωνσταντινούπολη 2010, Breaking Walls, Θεσσαλονίκη 2010, Videoholica, Βάρνα 2009, Kunstifilmtag, Dusseldorf 2009, In Transition-Russia, Yekaterinenburg 2008, The Mirror Stage, Λεμεσός 2008, Isolomania, Λευκωσία 2008, Λήθη και καταστροφή, Λευκωσία 2008, Somatopia στο Λονδίνο, 2006 και άλλα.

Είχε τρεις ατομικές εκθέσεις στην Κύπρο και τη Γερμανία, και συνεργάστηκε με την ομάδα Echo Arts. Συνέλαβε και συμπαρήγαγε διάφορα πρότζεκτ όπως το «Αρχαίοι Ψίθυροι», μια παραγωγή του ΝΕΜΕ και την έκθεση «Without» για τη υποψηφιότητα της Πάφου ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2017. Βραβεύτηκε με το καλύτερο μοντάζ για το έργο του «Τα τοπία που χορεύουν» στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους το 2013 ενώ, στο ίδιο φεστιβάλ, το έργο του «Το μηχανικό όνειρο» πήρε το βραβείο καλύτερης πειραματικής ταινίας το 2005.