Οι Πέρσες, το παλαιότερο από τα σωζόμενα έργα του αρχαίου ελληνικού δράματος, το μοναδικό που βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα, καταγράφει την ήττα της περσικής αλαζονείας και το θρίαμβο του ελληνικού πνεύματος, υιοθετώντας μια ξεχωριστή αφηγηματική φόρμα.
Το έργο παρουσιάζεται από τον ΘΟΚ από τις 13 Ιουλίου σε σκηνοθεσία του Άρη Μπινιάρη-ενός νέου σκηνοθέτη που έχει ξεχωρίσει για τις εκρηκτικές παραστάσεις του-με τη συμμετοχή μιας δυναμικής ομάδας καταξιωμένων και νεότερων ηθοποιών, μεταξύ των οποίων η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, ο Νίκος Ψαρράς, ο Αντώνης Μυριαγκός και ο Χάρης Χαραλάμπους.
Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, «η παράσταση αποτελεί ένα ταυτόχρονα θεατρικό και μουσικό γεγονός και προτείνει μια ζωντανή σύνθεση ποιητικού λόγου, μουσικής και θεατρικής δράσης. Απελευθερώνει την ουσία του αισχυλικού έργου και οδηγεί τον θεατή στην κατανόηση του πανανθρώπινου χαρακτήρα του αρχαίου δράματος. Οι ηθοποιοί προσεγγίζουν τα νοήματα, τους ρυθμούς και τους ήχους του ποιητικού κειμένου, με τη μουσικότητα ως όχημα για την αναπαράσταση και τη μεταμόρφωση. Όλοι οι βασικοί χαρακτήρες, όπως και ο Χορός, ερμηνεύονται αποκαλύπτοντας τη μουσική υφή του έργου. Χρησιμοποιώντας μια τέτοια απλή σύνθεση η παράσταση εκδηλώνεται μέσα από βασικά επίπεδα- δράση, λέξη, τραγούδισμα, χορός- κατακτώντας μια απλότητα, επαρκή για να αποκαλύψει τις αδιάκοπες δονήσεις του αρχαίου ελληνικού δράματος και την απήχησή του στο σημερινό κόσμο.»
Μετάφραση: Παναγιώτης Μουλλάς
Σκηνοθεσία/Μουσική Δραματουργία: Άρης Μπινιάρης
Μετρική Διδασκαλία: Θεόδωρος Στεφανόπουλος
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Λουκά
Κοστούμια: Ελένη Τζιρκαλλή
Κινησιολογία: Λία Χαράκη
Σχεδιασμός Φωτισμών: Γεώργιος Κουκουμάς
Βοηθός Σκηνοθέτη: Δημήτρης Χειμώνας
Ερμηνεύουν: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη (Άτοσσα), Χάρης Χαραλάμπους (Αγγελιαφόρος), Νίκος Ψαρράς (Δαρείος), Αντώνης Μυριαγκός (Ξέρξης)
Χορός: Ηλίας Ανδρέου, Πέτρος Γιωρκάτζης, Γιώργος Ευαγόρου, Νεκτάριος Θεοδώρου, Μάριος Κωνσταντίνου, Παναγιώτης Λάρκου, Δαυίδ Μαλτέζε, Γιάννης Μίνως, Άρης Μπινιάρης, Ονησίφορος Ονησιφόρου, Μάνος Πετράκης, Στέφανος Πίττας, Κωνσταντίνος Σεβδαλής.
Σκηνοθετικό σημείωμα Άρη Μπινιάρη
Βρισκόμαστε στο βασίλειο του ναρκισσισμού και της αλαζονείας. Ένα κλειστό, παροπλισμένο πεδίο που δεν διαλέγεται. Επιβάλλεται. Ως ύψιστες αξίες υμνούνται η δίψα για εξουσία, η άκρατη παντοδυναμία και η επιβολή της υπακοής. Ο φόνος της ελεύθερης βούλησης και η υπακοή στον Έναν, τον ισόθεο βασιλιά, ενισχύουν τον απελπιστικό παροπλισμό του βασιλείου και των υπηκόων.
Οι μανιακές ιαχές του ελέγχου και της περιφρόνησης θα ξεκινήσουν να ηχούν και ο γιος-βασιλιάς θα κινηθεί αρπακτικά και αδηφάγα. Θα εκστρατεύσει μανιακά για την απόκτηση περισσότερου πλούτου. Υπεροψία και αλαζονεία θα κατακλύσουν το ψυχικό πεδίο· «ο στρατός της Περσίας είναι ανίκητος κι η καρδιά του λαού της ατσάλι», γράφει ο Αισχύλος για τους Πέρσες.
Αυτό που θα παρακολουθήσουμε, στην παράσταση, είναι ο κλονισμός αυτού του, μέχρι τώρα, ακλόνητου συστήματος. Η είδηση της συντριβής της εκστρατείας θα φτάσει. Η αυτοκρατορία της μοναξιάς και του δόγματος έχει ηττηθεί από ανθρώπους ελεύθερους, από ανθρώπους που «δεν είναι δούλοι και υπήκοοι κανενός». Η αυτοκρατορία της αλαζονείας έχει ηττηθεί από έναν πολιτισμό που δεν αναγνωρίζει τα πλούτη και την ύλη ως θεότητες· «μόνο μια φλέβα ασήμι, θησαυρό στη γη τους», γράφει ο Αισχύλος για τους Έλληνες.
Από εδώ και πέρα η αδιασάλευτη τάξη διασαλεύεται. Η ακλόνητη μητέρα-βασίλισσα κλονίζεται. Οι φύλακες-υπήκοοι, ορκισμένοι φρουροί του βασιλείου, συνταράσσονται. Μίσος, οργή, πανικός κι απελπισία δεν επιτρέπουν στον θρήνο να εκτονώσει το μέγεθος της θλίψης. Θα χρειαστεί η παρέμβαση του νεκρού πατέρα-βασιλιά που, σαν πατρική φιγούρα, θα επαναφέρει το μέτρο και θα φωτίσει τη διάσταση της φρόνησης. Η εμφάνισή του από τον κόσμο των νεκρών επιτρέπει την επαφή με τη γνώση των προγόνων. Η συνομιλία του Χορού και της βασίλισσας μαζί του είναι η στιγμή μιας εσωτερικής ενατένισης, μιας ενδοσκόπησης, και ο ίδιος, σαν μια δική τους προβολή, προειδοποιεί, νουθετεί και προτείνει: «Να χαίρεστε την ηδονή της κάθε μέρας, γιατί τα πλούτη στους νεκρούς διόλου δεν ωφελούν».
Τώρα πια η πληγή είναι ανοιχτή και φανερή. Ο χώρος για τον θρήνο έχει ανοίξει. Τα θεραπευτικά ρυάκια της θλίψης και του πένθους είναι έτοιμα να κατακλύσουν το ψυχικό πεδίο. Μόνο έτσι θα βιωθεί η απώλεια. Μόνο έτσι μπορεί να βιωθεί η ήττα. Και ποιο σώμα θα εισάγει, πιο κατάλληλα, στη σκηνή τη βιωμένη συντριβή και απώλεια, από αυτό του γιου-βασιλιά, που επιστρέφει τελικά ζωντανός. Το ανατρίχιασμα της σφαγής και της μάχης, το ρίγος της αναπάντεχης καταστροφής, το ρεύμα της ενθύμησης των αφανισμένων, ηλεκτρίζουν αιφνίδια το κορμί του.
Εδώ, η συνειδητοποίηση του ολέθρου δεν συμβαίνει ανώδυνα. Εφορμά μέσα απ’ τα εφιαλτικά και εγερτήρια ξεσπάσματα της ανάμνησης του θανατικού και προκαλεί αναταράξεις. Ο θρήνος, τώρα πια, μπορεί να ηχήσει· «Κλάψε…», λέει στους υπηκόους ο βασιλιάς, με σώμα ανοχύρωτο, με σώμα δίχως φρούρηση, «Κλάψε γι’ αυτούς που ’χουν χαθεί». Έτοιμος πια να αισθανθεί, έτοιμος να πενθήσει.
Και είναι αυτή η συνειδητοποίηση της απώλειας και της ήττας, καθώς και η έκφραση της θλίψης και του πένθους που την ακολουθούν, που θα αναδείξουν, τελικά, τη θεραπευτική προοπτική του έργου.
Παραστάσεις Κύπρου
Λευκωσία
Αμφιθέατρο Μακάριου Γ’
Πέμπτη 13, Παρασκευή 14 & Σάββατο 15 Ιουλίου
Πάφος
Αρχαίο Ωδείο Πάφου
Τετάρτη 19 Ιουλίου
(στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης-Πάφος2017)
Λεμεσός
Αρχαίο Θέατρο Κουρίου
Παρασκευή 21 & Σάββατο 22 Ιουλίου
Ελεύθερη Αμμόχωστος
Δημοτικό Αμφιθέατρο Δερύνειας
Τετάρτη 26 Ιουλίου
Λάρνακα
Παττίχειο Δημοτικό Αμφιθέατρο
Παρασκευή 28 Ιουλίου
(στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Λάρνακας 2017)
Έναρξη παραστάσεων: 9.00μ.μ.
Οι παραστάσεις στις 14 Ιουλίου στη Λευκωσία και στις 22 Ιουλίου στη Λεμεσό θα είναι με αγγλικούς και τουρκικούς υπέρτιτλους
Περιοδεία Ελλάδας
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Παρασκευή 11 & Σάββατο 12 Αυγούστου
Υπαίθριο Θέατρο Ε.Η.Μ. (Θέατρο Φρόντζου), Ιωάννινα
Σάββατο 19 Αυγούστου
Αρχαίο Θέατρο Δίου
Τρίτη 22 Αυγούστου
Θέατρο Δάσους, Θεσσαλονίκη
Παρασκευή 25 Αυγούστου
Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Τετάρτη 30 & Πέμπτη 31 Αυγούστου
€17 / €8 (άνεργοι, συνταξιούχοι με την επίδειξη του αντίστοιχου αποδεικτικού εγγράφου, άτομα κάτω των 25 ετών με την επίδειξη πολιτικής ταυτότητας και κάτοχοι της κάρτας miles+bonus της Aegean)
