Μια ακόμη σημαντικότερη ευρωπαϊκή διάκριση απέσπασε ο «Κύπριος Βιολάρης» (The Cypriot Fiddler), καθώς αναδείχθηκε ένας από τους πέντε νικητές του Grand Prix των Ευρωπαϊκών Βραβείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς / Europa Nostra 2026.
Η Κυπρία εθνομουσικολόγος και ερευνήτρια Νικολέττα Δημητρίου συγκαταλέγεται ανάμεσα στους τιμώμενους δημιουργούς των Ευρωπαϊκών Βραβείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς και πλέον είναι και μία εκ των πέντε βραβευθέντων του Grand Prix Award 2026.
Η ανακοίνωση έγινε κατά την τελετή απονομής των βραβείων που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνόδου Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Από τα 30 έργα και πρωτοβουλίες που είχαν ήδη διακριθεί στα φετινά βραβεία, μόλις πέντε έλαβαν τη διάκριση Grand Prix, η οποία συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο €10.000.
Το ερευνητικό έργο της Νικολέττας Δημητρίου καταγράφει τις ζωές και τις μαρτυρίες παραδοσιακών Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων μουσικών, διασώζοντας μια κοινή μουσική και προφορική κληρονομιά που σταδιακά χάνεται. Βασισμένο σε περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια επιτόπιας έρευνας, το έργο περιλαμβάνει βιβλίο, ντοκιμαντέρ και ανοιχτή ψηφιακή πλατφόρμα.
Η κριτική επιτροπή των Europa Nostra Awards εξήρε το έργο για τη «συστηματική, “από τα κάτω προς τα πάνω” προσέγγισή του στη διαφύλαξη της κοινής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς», καθώς και για τη συμβολή του στην ενίσχυση της κατανόησης και της πολιτιστικής συνύπαρξης ανάμεσα στις δύο κοινότητες της Κύπρου.
Η νέα διάκριση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την ανακοίνωση των φετινών βραβείων Europa Nostra, όπου ο «Κύπριος Βιολάρης» είχε ήδη βραβευθεί στην κατηγορία της Έρευνας. Η απονομή του Grand Prix τον κατατάσσει πλέον ανάμεσα στα πέντε κορυφαία έργα πολιτιστικής κληρονομιάς που τιμήθηκαν φέτος σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τα υπόλοιπα τέσσερα Grand Prix απονεμήθηκαν στο Μοναστηριακό Συγκρότημα Polirone στην Ιταλία, στο πρόγραμμα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης ιστορικών κτηρίων στην Ιρλανδία, στον οργανισμό Din l-Art Ħelwa της Μάλτας και, μετά θάνατον, στην Ουκρανή Μαρίνα Χριτσένκο για τη συμβολή της στη διάσωση πολιτιστικών θησαυρών κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Υπενθυμίζεται ότι η Κύπρος είχε φέτος διπλή παρουσία στους νικητές των βραβείων Europa Nostra 2026, καθώς διακρίθηκε επίσης το έργο Sector 2: Nicosia – The Green Line Project του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας στην κατηγορία της συμμετοχής των πολιτών και της ευαισθητοποίησης του κοινού.
