Δύο έργα του Γεώργιου Πολ. Γεωργίου κι ένα σπάνιο αντίτυπο της Καινής Διαθήκης που προσφέρθηκε στον Ιωάννη Καποδίστρια λίγο πριν από τη δολοφονία του βρίσκονται ανάμεσα στα σημαντικότερα αντικείμενα της Θερινής Δημοπρασίας της Cypria Auctions, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 17 Ιουνίου στη Λευκωσία.
Η δημοπρασία περιλαμβάνει περίπου 160 έργα ελληνικής, κυπριακής και ευρωπαϊκής τέχνης, γλυπτικής και ιστορικών κεντημάτων, με ιδιαίτερες αναφορές σε δημιουργούς όπως ο Χριστόφορος Σάββα, η Καίτη Στεφανίδου, ο Ανδρέας Χαραλαμπίδης και ο Γιάννης Τσαρούχης, καθώς και σε μια ομάδα σπάνιων αιγαιοπελαγίτικων κεντημάτων του 18ου αιώνα.
Στις ενότητες της ζωγραφικής και των έργων επί χάρτου συναντώνται δημιουργοί που σημάδεψαν διαφορετικές περιόδους της νεότερης κυπριακής και ελληνικής τέχνης, από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τις μέρες μας. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται έργα των Τηλέμαχου Κάνθου, Ανδρέα Καραγιάν, Λουκίας Νικολαΐδου, Λευτέρη Οικονόμου, Αλέξανδρου Αλεξανδράκη, Σπύρου Βασιλείου, Μάρκου Καμπάνη και Δημήτρη Μυταρά.
Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνει και η γλυπτική, με έργα των Θεόδωρου Παπαγιάννη, Γιώργου Κυριάκου, Δημήτρη Μίχλη και Ιωάννη Αντωνίου, προσφέροντας μια αντιπροσωπευτική εικόνα της σύγχρονης ελληνικής και κυπριακής γλυπτικής δημιουργίας.
Πέρα από τα έργα τέχνης, η δημοπρασία περιλαμβάνει και αντικείμενα ιστορικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος. Ξεχωρίζει μια μικρή αλλά ιδιαίτερα σημαντική ομάδα κεντημάτων του 18ου αιώνα από τη Σκύρο, τη Νάξο και τη Σίφνο, τα οποία αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές παραδόσεις της αιγαιοπελαγίτικης κεντητικής τέχνης.
Τα έργα αυτά, δημιουργημένα σε διαφορετικές νησιωτικές κοινότητες αλλά συνδεδεμένα μέσα από μια κοινή μεσογειακή πολιτιστική κληρονομιά, αναδεικνύουν τον πλούτο των τοπικών εικαστικών γλωσσών και τη δεξιοτεχνία των εργαστηρίων του Αιγαίου κατά τον 18ο αιώνα.
Παράλληλα, αποτελούν σπάνια δείγματα παραδοσιακής κεντητικής τέχνης, η οποία σήμερα σώζεται σε περιορισμένο αριθμό αυθεντικών έργων.
Η φετινή διοργάνωση επιχειρεί έτσι να κινηθεί πέρα από τα στενά όρια μιας εικαστικής δημοπρασίας, συνδυάζοντας έργα ζωγραφικής και γλυπτικής με αντικείμενα ιστορικής μνήμης και τεκμήρια της υλικής κουλτούρας του ελληνικού και κυπριακού χώρου.
Στο επίκεντρο της δημοπρασίας βρίσκονται επίσης ορισμένα έργα και κειμήλια ιδιαίτερης σημασίας, ανάμεσά τους έργα κορυφαίων δημιουργών της κυπριακής τέχνης, καθώς και ένα σπάνιο αντίτυπο της Καινής Διαθήκης που προσφέρθηκε στον Ιωάννη Καποδίστρια λίγο πριν από τη δολοφονία του.
Στο επίκεντρο της δημοπρασίας βρίσκονται δύο σημαντικά έργα του Γιώργου Πολ Γεωργίου (1901–1972), μιας από τις κορυφαίες μορφές της κυπριακής τέχνης του 20ού αιώνα. Τα δύο έργα αναδεικνύουν τη μοναδική ικανότητα του καλλιτέχνη να κινείται ανάμεσα στη βιωμένη εμπειρία και τον κόσμο του μύθου, δημιουργώντας εικόνες βαθιά ριζωμένες στην κυπριακή πραγματικότητα αλλά και συνδεδεμένες με ευρύτερες μεσογειακές αφηγήσεις μνήμης, ταυτότητας και πολιτισμού.
Στο έργο Μητέρα και Παιδί (περ. 1954) (€35.000 – €55.000), ο Πολ Γεωργίου μετατρέπει μια οικεία σκηνή της καθημερινότητας σε μια σύνθεση ρυθμού, τρυφερότητας και εσωτερικής έντασης. Οι δύο μορφές εντάσσονται σε ένα σχεδόν επίπεδο τοπίο από γαλάζιες, ώχρινες και γήινες αποχρώσεις, όπου άνθρωπος και τόπος μοιάζουν αδιάσπαστα συνδεδεμένοι.
Η όλη σύνθεση ορίζεται από την μικρή ανύψωση του τοίχου της αυλής με την έντονη διαγώνιο πού κατευθύνεται προς τα κάτω και πού ορίζεται από τον νοητό άξονα πού δημιουργείται από το χέρι της μητέρας και του παιδιού. Αυτή η αντιθετική κίνηση αποπνέει ρυθμό καί ένταση ενω παράλληλα εξισορροπει το όλο σύνολο. ‘Ετσι, ο χώρος μοιάζει αφαιρετικός και επίπεδος οπου φιγούρες και φύση ενώνονται σ’ ‘ενα πρωτότυπο εικαστικό σμιξιμο υπερβαίνοντας το ρόλο πού τους έχει αποδοθεί.
Αντίθετα, η Centaurine (περ. 1959) (€45.000 – €70.000) μάς μεταφέρει στον κόσμο του μύθου και της αρχαιότητας. Σε αυτή την εμβληματική ελαιογραφία, η έξοχη γυναικεία φιγούρα του Κένταυρου, πλαισιωμένη από ένα συγκλονιστικό κόκκινο φόντο, παραπέμπει στα αρχαϊκά ειδώλια της Κύπρου και στις βαθύτερες πολιτισμικές καταβολές του νησιού.
Ο θηλυκός Κένταυρος διαγράφεται με αδρές καμπύλες ενώ τα διάφορα σχήματα απο κάθετες, οριζόντιες και λοξές γραμμές δημιουργούν την αίσθηση μιας έντονης εσωτερικής δόνησης Με τα επιμήκη χαρακτηριστικά της και την έντονη μετωπικότητά της, η σύνθεση συνδέει τη σύγχρονη εικαστική γλώσσα του καλλιτέχνη με τη μυθική και αρχαιολογική μνήμη της Κύπρου.
Ανάμεσα στα ιστορικά τεκμήρια που ξεχωρίζουν στη δημοπρασία περιλαμβάνεται ένα αντίτυπο της Καινής Διαθήκης που προσφέρθηκε στον Ιωάννη Καποδίστρια λίγο πριν από τη δολοφονία του το 1831.
Η έκδοση τυπώθηκε στη Γενεύη με σκοπό τη διανομή της στα σχολεία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και εντάσσεται στις προσπάθειες για την προώθηση της παιδείας και του αλφαβητισμού στα πρώτα χρόνια της σύγχρονης Ελλάδας.
Το συγκεκριμένο αντίτυπο προσφέρθηκε στον Καποδίστρια από τον H. N. Glaser, απεσταλμένο της Βιβλικής Εταιρείας της Γενεύης, και φέρει χρυσή αφιερωματική επιγραφή προς τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας. Συνδυάζοντας ιστορική σημασία και εξαιρετική προέλευση, αποτελεί ένα σπάνιο τεκμήριο που συνδέεται άμεσα με μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Σημαντικά Έργα του Κυπριακού Μοντερνισμού
Ανάμεσα στα έργα που ξεχωρίζουν συγκαταλέγονται δύο συνθέσεις του Χριστόφορου Σάββα (1924–1968), μιας από τις πλέον καθοριστικές μορφές του κυπριακού μοντερνισμού.
Τα έργα Untitled (€1.200 – €1.800) και Landscape (€450 – €750) αναδεικνύουν την ικανότητα του καλλιτέχνη να οικοδομεί την αφαίρεση μέσα από τη δυναμική αλληλεπίδραση χρώματος, φόρμας και δομής. Γεωμετρικά στοιχεία και χρωματικές επιφάνειες συνυπάρχουν σε συνθέσεις έντονου ρυθμού και ζωντάνιας, αποκαλύπτοντας το διαρκές ενδιαφέρον του Σάββα για τον πειραματισμό και την εικαστική ανανέωση.
Η δημοπρασία περιλαμβάνει επίσης ένα σημαντικό έργο της Καίτης Στεφανίδου (1925–2012), μιας από τις κορυφαίες μορφές του κυπριακού μοντερνισμού. Στο έργο που ανήκει στη σειρά Συνθέσεις και προσφέρεται στη δημοπρασία (€800 – €1.400), τρία γυναικεία κεφάλια αναπτύσσονται οριζόντια μέσα σε μια λιτή αλλά ιδιαίτερα ισορροπημένη σύνθεση.
Κάθε μορφή αποδίδεται με διαφορετική χρωματική και μορφολογική προσέγγιση, λειτουργώντας όχι ως αφηγηματικό στοιχείο αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης εικαστικής δομής, όπου ο ρυθμός, η ισορροπία και το χρώμα μεταφέρουν το συναισθηματικό βάρος της εικόνας.
Σύγχρονη Κυπριακή Ζωγραφική
Η δημοπρασία περιλαμβάνει επίσης το έργο Female Figure (€4.500 – €8.500) του Ανδρέα Χαραλαμπίδη, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης κυπριακής ζωγραφικής (€450 – €750). Χαρακτηριστικό της ώριμης εικαστικής του γλώσσας, το έργο παρουσιάζει μια καθιστή γυναικεία μορφή που αποπνέει διαχρονικότητα και εσωτερική δύναμη. Μέσα από μια σύνθεση αυστηρής ισορροπίας και ψυχολογικής έντασης, ο καλλιτέχνης διερευνά ζητήματα μνήμης, συμβολισμού και ανθρώπινης παρουσίας.
Ο Όθωνας και τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους
Αποδιδόμενο στον Joseph Karl Stieler (1781–1858), το πορτρέτο του Όθωνα (€9.000 – €15.000) παρουσιάζει τον νεαρό μονάρχη με ιδιαίτερη επισημότητα και αίσθηση κύρους. Με φόντο ένα βαθύ γαλάζιο τοπίο, ο Όθωνας αποδίδεται με τη χαρακτηριστική κομψότητα της ευρωπαϊκής αυλικής προσωπογραφίας του 19ου αιώνα.
Το διαπεραστικό βλέμμα, η φωτεινή απόδοση του προσώπου και η έντονη κόκκινη κορδέλα που διατρέχει διαγώνια τη σύνθεση προσδίδουν στο έργο αίσθηση δύναμης και μεγαλείου. Η ισορροπημένη δόμηση της εικόνας και η εκλεπτυσμένη χρήση του χρώματος αντανακλούν τις νεοκλασικές αρχές που χαρακτήρισαν την εποχή και καθιστούν το έργο ένα ιδιαίτερα γοητευτικό τεκμήριο των πρώτων χρόνων του νεότερου ελληνικού κράτους.
Έργα του Γιάννη Τσαρούχη
Πορτρέτο Νέας Γυναίκας, 1983 (€7.000 – €12.000)
Πορτρέτο Νέου Άνδρα, 1983 (€7.000 – €12.000)
Εκτελεσμένα με παστέλ, τα δύο πορτρέτα αναδεικνύουν τη μοναδική σχεδιαστική δεινότητα και τη χρωματική ευαισθησία του Γιάννη Τσαρούχη. Μέσα από απαλές διαβαθμίσεις ώχρας, κίτρινου, λευκού και ρόδινων τόνων, οι μορφές αποκτούν μια ιδιαίτερη φωτεινότητα που παραπέμπει στην πνευματικότητα της βυζαντινής εικονογραφίας.
Συνδυάζοντας αμεσότητα και εκλέπτυνση, τα δύο έργα αποκαλύπτουν την ικανότητα του καλλιτέχνη να μετατρέπει καθημερινά πρόσωπα σε εικόνες διαχρονικής αξιοπρέπειας και βαθιάς ανθρωπιάς.
Σπάνια δείγματα υφαντικής κληρονομιάς
Η δημοπρασία περιλαμβάνει επίσης μια μικρή αλλά ιδιαίτερα σημαντική ομάδα ιστορικών κεντημάτων. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα ξεχωρίζουν τρία σπάνια κεντήματα του 18ου αιώνα από τη Σκύρο, τη Νάξο και τη Σίφνο, τα οποία αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές παραδόσεις της αιγαιοπελαγίτικης κεντητικής τέχνης.
Παρότι δημιουργήθηκαν σε διαφορετικές νησιωτικές κοινότητες, τα έργα μοιράζονται μια κοινή μεσογειακή πολιτιστική κληρονομιά και αποκαλύπτουν τον πλούτο και την ποικιλομορφία των ελληνικών κεντητικών παραδόσεων. Υποστηριζόμενα από σημαντική βιβλιογραφία και συγκριτικά μουσειακά παραδείγματα, προσφέρουν μια σπάνια ευκαιρία γνωριμίας με αυθεντικά δείγματα περιφερειακών υφαντικών παραδόσεων που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς του ελληνικού χώρου.
Συνολικά, τα έργα που περιλαμβάνονται στη Θερινή Δημοπρασία Καλών Τεχνών της Cypria Auctions αναδεικνύουν τον πλούτο και την ποικιλομορφία της καλλιτεχνικής δημιουργίας στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Ευρώπη, φέρνοντας κοντά σημαντικούς δημιουργούς του 20ού αιώνα, σύγχρονους καλλιτέχνες και ιστορικά αντικείμενα εξαιρετικής πολιτιστικής σημασίας.
- Σπάνια Κεντήματα του 18ου Αιώνα από τη Σκύρο, τη Νάξο και τη Σίφνο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης μια μεγάλη προσκεφαλάδα από τη Σκύρο, διακοσμημένη με πλούσια φυτικά μοτίβα, πτηνά και σχηματοποιημένες ανθρώπινες μορφές που αναπτύσσονται μέσα σε μια αυστηρά οργανωμένη διακοσμητική δομή.
Κεντημένο με μεταξωτές κλωστές πάνω σε λινό ύφασμα, το έργο αποτυπώνει τη χαρακτηριστική εικαστική γλώσσα της σκυριανής κεντητικής, η οποία συνδυάζει συμβολισμό, διακοσμητική ευρηματικότητα και τεχνική δεξιοτεχνία. Τα κεντήματα της Σκύρου συγκαταλέγονται στα πλέον αναγνωρίσιμα δείγματα της ελληνικής λαϊκής τέχνης και έχουν αποτελέσει αντικείμενο μελέτης σημαντικών ερευνητών και ιστορικών της τέχνης.
Νάξος – Αναγεννησιακές Επιρροές
18ος αιώνας
Εκτίμηση: €2.000–€3.000
Ξεχωριστή θέση κατέχει ένα μεγάλο κεντητό κάλυμμα προσκεφαλάδας από τη Νάξο. Τα περίφημα ερυθρά κεντήματα του νησιού, που συνδέονται με τη λατινική κοινότητα και πιθανότατα με μοναστηριακά εργαστήρια, διακρίνονται για τον πλούτο των γεωμετρικών τους μοτίβων και την υψηλή τεχνική τους ποιότητα. Μελετητές έχουν συνδέσει αρκετά από τα σχέδιά τους με αναγεννησιακά πρότυπα της Δυτικής Ευρώπης, αποκαλύπτοντας έναν γόνιμο διάλογο ανάμεσα στις τοπικές παραδόσεις του Αιγαίου και τα καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής.
Η ομάδα περιλαμβάνει επίσης ένα εξαιρετικά σπάνιο τμήμα κεντητής κουρτίνας από τη Σίφνο. Ελάχιστα παραδείγματα αυτής της παράδοσης είναι γνωστά σήμερα, ενώ το πλησιέστερο και πληρέστερο συγκριτικό παράδειγμα φυλάσσεται στο Victoria and Albert Museum του Λονδίνου.
Το έργο προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για μια τοπική κεντητική παράδοση που εκπροσωπείται πλέον από ελάχιστα σωζόμενα δείγματα και αποτελεί σημαντική μαρτυρία της καλλιτεχνικής παραγωγής των Κυκλάδων κατά τον 18ο αιώνα.
- Μια Σπάνια Ματιά στην Υφαντική Κληρονομιά του Αιγαίου
Παρότι δημιουργήθηκαν σε διαφορετικά νησιά και πολιτισμικά περιβάλλοντα, τα τρία κεντήματα αποκαλύπτουν τον πλούτο και την ποικιλομορφία των καλλιτεχνικών παραδόσεων που αναπτύχθηκαν στον αιγαιακό χώρο κατά τον 18ο αιώνα. Μέσα από διαφορετικά μοτίβα, τεχνικές και αισθητικές προσεγγίσεις, τα έργα φωτίζουν πτυχές της καθημερινής ζωής, της κοινωνικής ιστορίας και της δημιουργικής έκφρασης των νησιωτικών κοινοτήτων.
Παράλληλα, αποτελούν σπάνια σωζόμενα δείγματα μιας υφαντικής κληρονομιάς που σώζεται σήμερα σε περιορισμένο αριθμό παραδειγμάτων.
- INFO: Έκθεση και Δημοπρασία: Όλα τα έργα θα εκτίθενται στη Gallery K στη Λευκωσία έως τις 17 Ιουνίου. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα, στις 7.30μ.μ. Πλήρης κατάλογος και πληροφορίες συμμετοχής ΕΔΩ.
