Ο Χριστόδουλος Γ. Παχουλίδης με την ευκαιρία της εισόδου μας προχθές Κυριακή στο Τριώδιο, μας εξηγεί τι είναι, σύμφωνα με την Ορθή του έννοια, κατά την Ορθόδοξή μας Εκκλησία.
Η στάση όλων μας, των χριστιανών, σε όλα τα προβλήματα της επίγειας ζωής μας, προσωπικά, οικογενειακά, της πατρίδας μας, αλλά και της ειρήνης του σύμπαντος χρόνου, εξαρτάται από τη δική μας συμπεριφορά έναντι του Θεού. Πώς στεκόμαστε ενώπιον του Θεού; Με αυταρέσκεια, ή με ταπείνωση; Είμαστε ικανοποιημένοι από τη δική μας στάση έναντι του Θεού, ή διακατεχόμαστε από τη συναίσθηση της αθλιότητάς μας, έναντι του Θείου θελήματος; Όσο και αν φαίνεται άσχετο με τα ποικίλα προβλήματα, το Τριώδιο μάς οδηγεί στη σωστή θέση μας έναντι του Θεού και των συνανθρώπων μας, έναντι του εαυτού μας και των πραγματικών του αναγκών.
Ο δρόμος, που ξεκινά με το Τριώδιο, είναι βασικά «οδός ταπείνωσης». Η συμπεριφορά των περισσοτέρων μας είναι συνήθως εγωιστική και φαρισαϊκή. Δεν έχουμε συναίσθηση της μικρότητας και αδυναμίας μας ενώπιον του Θεού. Απεμπολούμε, ότι ο δρόμος του Τριωδίου οδηγεί στη θυσία και στην Ανάσταση και τα πρόσωπα που συναντούμε σ’ αυτόν, είναι πρόσωπα ταπείνωσης και μετάνοιας, από τον Τελώνη της πρώτης Κυριακής, μέχρι τη Μαρία την Αιγυπτία, της τελευταίας Κυριακής. Όλα τα πρόσωπα αυτά προβάλλουν την ταπείνωση και τη μέσω της ταπεινώσεως μετάνοια.
Στον Σταυρό της ταπείνωσης και στη δόξα που ακολουθεί την ταπείνωση, μας οδηγεί το Τριώδιο. «Αρίστην έδειξεν οδόν υψώσεως την ταπείνωσιν Λόγος, ταπεινωθείς μέχρι και μορφής δουλικής· ην εκμιμούμενος άπας, ανυψούται ταπεινούμενος» (Ωδή δ’ κανόνος Κυριακής Τελώνου και Φαρισαίου).
Για τον κόσμο (για αυτούς που εμφορούνται με το κοσμικό φρόνιμα), το Τριώδιο η αμαρτωλότερη περίοδος. Για την Εκκλησία μας, είναι η αγιότερη. Για τον κόσμο, Τριώδιο σημαίνει καρναβάλια, μασκαρέματα, ξετσίπωμα, υποκρισία, λαγνεία, απόκρυψη του αληθινού προσώπου. Για τον κάθε πιστό χριστιανό, για την Ορθόδοξή μας Εκκλησία, το Τριώδιο σημαίνει ειλικρίνεια, μετάνοια, νηστεία, των παθών, κυρίως και εξομολογητική αποκάλυψη των πταισμάτων.
Τους δύο κόσμους του Τριωδίου συμβολίζουν οι δύο τύποι, ο Φαρισαίος και ο Τελώνης. Ο Φαρισαίος: Η μάσκα της υποκρισίας, η αυταρέσκεια, η ψευδαίσθηση της ευτυχίας. Ο Τελώνης: Το ξεσκέπασμα του εσωτερικού κόσμου, η πνευματική ευαισθησία, η συναίσθηση της τραγικότητας της αμαρτίας, η ταπείνωση, η μετάνοια, η εξομολόγηση, η σωτηρία.
Η «οδός της ταπείνωσης», το Τριώδιο, ανοίγει με έναν άνθρωπο ταπεινό, τον Τελώνη και τελειώνει με έναν Θεό ταπεινώσεως, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, που φθάνει στην έσχατη ταπείνωση, μέχρι Σταυρού, τη Μεγάλη Παρασκευή, μέχρι του Άδου, το Μεγάλο Σάββατο.
Όμως, τέλος, θα έλθει και η λαμπροφόρος ημέρα, η Κυριακή του Πάσχα, με την ένδοξη Του Χριστού Ανάσταση, που είθε όλοι αισίως να φθάσουμε και επαξίως να υμνήσουμε.
Η στάση όλων μας, των χριστιανών, σε όλα τα προβλήματα της επίγειας ζωής μας, προσωπικά, οικογενειακά, της πατρίδας μας, αλλά και της ειρήνης του σύμπαντος χρόνου, εξαρτάται από τη δική μας συμπεριφορά έναντι του Θεού. Πώς στεκόμαστε ενώπιον του Θεού; Με αυταρέσκεια, ή με ταπείνωση; Είμαστε ικανοποιημένοι από τη δική μας στάση έναντι του Θεού, ή διακατεχόμαστε από τη συναίσθηση της αθλιότητάς μας, έναντι του Θείου θελήματος; Όσο και αν φαίνεται άσχετο με τα ποικίλα προβλήματα, το Τριώδιο μάς οδηγεί στη σωστή θέση μας έναντι του Θεού και των συνανθρώπων μας, έναντι του εαυτού μας και των πραγματικών του αναγκών.
Ο δρόμος, που ξεκινά με το Τριώδιο, είναι βασικά «οδός ταπείνωσης». Η συμπεριφορά των περισσοτέρων μας είναι συνήθως εγωιστική και φαρισαϊκή. Δεν έχουμε συναίσθηση της μικρότητας και αδυναμίας μας ενώπιον του Θεού. Απεμπολούμε, ότι ο δρόμος του Τριωδίου οδηγεί στη θυσία και στην Ανάσταση και τα πρόσωπα που συναντούμε σ’ αυτόν, είναι πρόσωπα ταπείνωσης και μετάνοιας, από τον Τελώνη της πρώτης Κυριακής, μέχρι τη Μαρία την Αιγυπτία, της τελευταίας Κυριακής. Όλα τα πρόσωπα αυτά προβάλλουν την ταπείνωση και τη μέσω της ταπεινώσεως μετάνοια.
Στον Σταυρό της ταπείνωσης και στη δόξα που ακολουθεί την ταπείνωση, μας οδηγεί το Τριώδιο. «Αρίστην έδειξεν οδόν υψώσεως την ταπείνωσιν Λόγος, ταπεινωθείς μέχρι και μορφής δουλικής· ην εκμιμούμενος άπας, ανυψούται ταπεινούμενος» (Ωδή δ’ κανόνος Κυριακής Τελώνου και Φαρισαίου).
Για τον κόσμο (για αυτούς που εμφορούνται με το κοσμικό φρόνιμα), το Τριώδιο η αμαρτωλότερη περίοδος. Για την Εκκλησία μας, είναι η αγιότερη. Για τον κόσμο, Τριώδιο σημαίνει καρναβάλια, μασκαρέματα, ξετσίπωμα, υποκρισία, λαγνεία, απόκρυψη του αληθινού προσώπου. Για τον κάθε πιστό χριστιανό, για την Ορθόδοξή μας Εκκλησία, το Τριώδιο σημαίνει ειλικρίνεια, μετάνοια, νηστεία, των παθών, κυρίως και εξομολογητική αποκάλυψη των πταισμάτων.
Τους δύο κόσμους του Τριωδίου συμβολίζουν οι δύο τύποι, ο Φαρισαίος και ο Τελώνης. Ο Φαρισαίος: Η μάσκα της υποκρισίας, η αυταρέσκεια, η ψευδαίσθηση της ευτυχίας. Ο Τελώνης: Το ξεσκέπασμα του εσωτερικού κόσμου, η πνευματική ευαισθησία, η συναίσθηση της τραγικότητας της αμαρτίας, η ταπείνωση, η μετάνοια, η εξομολόγηση, η σωτηρία.
Η «οδός της ταπείνωσης», το Τριώδιο, ανοίγει με έναν άνθρωπο ταπεινό, τον Τελώνη και τελειώνει με έναν Θεό ταπεινώσεως, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, που φθάνει στην έσχατη ταπείνωση, μέχρι Σταυρού, τη Μεγάλη Παρασκευή, μέχρι του Άδου, το Μεγάλο Σάββατο.
Όμως, τέλος, θα έλθει και η λαμπροφόρος ημέρα, η Κυριακή του Πάσχα, με την ένδοξη Του Χριστού Ανάσταση, που είθε όλοι αισίως να φθάσουμε και επαξίως να υμνήσουμε.
