Αρκετοί πολίτες αρθρογραφούν τακτικά σε εφημερίδες. Σε μερικές, του εξωτερικού, η Σελίδα των Αναγνωστών είναι ακόμα δημοφιλέστατη. Δεν γράφουν μόνο τις απόψεις τους για την πολιτική. Αυτή, άλλωστε, εξαντλείται, από τους πολιτικούς συντάκτες, αλλά και από πρόσωπα των τεχνών, των γραμμάτων, των επιστημών, της επιχειρηματικότητας και άλλων.
Ξεχωρίζω: Τους «The Times» (του Λονδίνου): Θεωρείται ευρέως ότι έχει την καλύτερη σελίδα επιστολών μεταξύ των ημερήσιων εφημερίδων για το πνεύμα τους, συνοπτικές πληροφορίες και υψηλού επιπέδου αναγνώστες. Η εφημερίδα ξεχωρίζει για τις «σύντομες επιστολές» της, που συχνά παρέχουν πνευματικά, ανέκδοτα ή αιχμηρά πολιτικά σχόλια.
Εξαιρετικό είναι το «Private Eye», ένα σατιρικό αγγλικό περιοδικό που συχνά επαινείται για τις πιο καυστικές και εύστοχες επιστολές αναγνωστών («Letterbocks», η στήλη). Αυτές οι επιστολές συχνά προηγούνται του κύριου κύκλου ειδήσεων για σκάνδαλα και προσφέρουν ένα μείγμα ασεβούς χιούμορ και σοβαρού ελέγχου.
Και, last but not least, η «The Guardian»: Ιδιαίτερα δημοφιλής και αυτή για τις επιστολές αναγνωστών. Η σχετική σελίδα θεωρείται ένα ισχυρό φόρουμ για τις απόψεις των αναγνωστών, που συχνά αντανακλά ένα κοινωνικά συνειδητό και προοδευτικό αναγνωστικό κοινό.
Εννοείται δε, ότι η χρήση της αγγλικής γλώσσας σε αυτές τις επιστολές είναι αριστουργηματική. Μέσα σε μία πρόταση, μπορούν να ειπωθούν τα πάντα!
Τα τελευταία χρόνια οι «Σελίδες των Αναγνωστών», πέρασαν και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης όπου εκεί, όχι μόνο είναι περισσότεροι οι αναγνώστες, αλλά βλέπεις και τα σχόλιά τους σε πρώτο χρόνο!
Σε αυτό το …σύμπαν, η ελευθερία είναι πλήρης. Ο καθένας λέει και γράφει ό,τι θέλει. Πολλές φορές, με γραφή χυδαία. Σαν τα αναγραφόμενα που βλέπεις ακόμα στο πίσω μέρος πόρτας δημοσίου αποχωρητηρίου.
Δόξα τω Θεώ, ο έντυπος λόγος δεν επιτρέπει τη χυδαιότητα και το ψεύδος. Η ελευθερία του έχει ένα κύριο, αλλά και αδιάσειστο «νόμο»: Την αλήθεια και την ευπρέπεια.
Τα σχόλια και οι αναρτήσεις για γεγονότα και λεγόμενα της επικαιρότητας, δεν τα λέω άρθρα. Τα σημειώνω, απλώς, ως σημειολογικό φαινόμενο μιας εποχής που αφ’ εαυτής είναι επιθετική, με πολύ λίγη πραγματική γνώση, αλλά και με λαίμαργη «ανάγκη» να έχει λόγο και άποψη για όλα.
Στις εφημερίδες, όμως –και καλώς– η αχαλίνωτη ελευθερία του διαδικτύου δεν υπάρχει. Εκτός του ότι καραδοκεί ο νόμος, που στο Ίντερνετ είναι ακόμα «διστακτικός», ο χώρος των εντύπων είναι περιφραγμένος, έχει ιδιοκτήτη και ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες. Επίσης, στις εφημερίδες, υπάρχει η λεγόμενη «συντακτική κρίση» – οι Αγγλοσάξωνες αναφέρονται σε editorial choice. Πρόκειται για κριτήρια που τίθενται από διευθυντές και αρχισυντάκτες, σχετικά με το τι είναι, για το κάθε ΜΜΕ που αυτοί εκπροσωπούν, άξιο να δημοσιευτεί. Η λίστα είναι μεγάλη, και έτσι πρέπει.
Ευτυχώς, ο έντυπος λόγος βρήκε δικαιωματικά τη θέση του και στον ηλεκτρονικό-ψηφιακό λόγο. Εκείνο που το διαφοροποιεί –και καλώς– από το τυπωμένο χαρτί, είναι η ταχύτητα με την οποία πρέπει το «προϊόν» να φτάνει στον αναγνώστη.
Το «προϊόν», βασικά, είναι η είδηση. Οι ιστότοποι που συμπλέουν με «φίλιο έντυπο», συνήθως της ίδιας ιδιοκτησίας, επωφελούνται πολλαπλά. Συμβαίνει όμως και το αντίστοιχο: Είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Το ένα μέσο, το ηλεκτρονικό, δίνει την είδηση άμεσα. Το άλλο, την …επεκτείνει και την εξηγεί.
Ζούμε σε υπέροχους καιρούς κι όμως συνεχώς γκρινιάζουμε. Οι πόλεμοι, που δυστυχώς τα τελευταία χρόνια ειδικά, ούτε να κρυφτούν μπορούν, ούτε και να «ξεσαλώσουν» με μια διαταγή των πολεμοχαρών αφεντάδων τους.
Η άμεση και έγκυρη ενημέρωση είναι ο μεγάλος φόβος εκείνων που διαφεντεύουν πυραύλους και ντρόουνς και πάντοτε με σκοπό να αιφνιδιάσουν τον αντίπαλο. Κούνια που τους κούναγε! Τους πυραύλους του Τραμπ, τους «είδε» ο γραπτός και ηλεκτρονικός Τύπος πολύ πριν εκτοξευθούν…
ΥΓ: Προσεχώς, θα παραθέσω μερικές από τις καλύτερες επιστολές που έχω φυλάξει. Να μία, σήμερα, για πρώτη γεύση. Γράφει ο Φρανκ Μπότομλι, από το Μπότομ Χιλλ: «Τι ειν’ αυτό το πράγμα με τους χορτοφάγους; Τρώνε λουκάνικα και μπέργκερς χωρίς κρέας, μόνο με λαχανικά. Εγώ, που είμαι κρεατοφάγος, δεν τριγυρνάω παντού φτιάχνοντας καρότα και βλαστάρια με μοσχαρίσιο κρέας!».