Συχνά ακούμε ή διαβάζουμε πως τα κόμματα είναι όλα τα ίδια, οι πολιτικοί κοιτάζουν όλοι το ιδιωτικό και κάποτε το κομματικό συμφέρον και αδιαφορούν για το δημόσιο όφελος, η διαφθορά έχει αλώσει όλους τους θεσμούς, η ηθική στάθμη στην κοινωνία καταρρέει, οι ιδεολογίες δεν υπάρχουν, έμειναν μόνο οι ταμπέλες. Κενές περιεχομένου.
Ότι η προσήλωση σε ιδεολογικές αρχές ή πανανθρώπινα ιδεώδη έχει ατονήσει δεν αμφισβητείται. Ότι οι μετακινήσεις ψηφοφόρων σε όλο το πλάτος της ιδεολογικο-πολιτικής βάσης, ακόμα και στα σημεία όπου συνωστίζονται οι απολίτικοι και οι ζαμανφουτίστες, γίνονται ευκολότερα, ταχύτερα και συχνότερα σήμερα, σε όλες τις κοινωνίες, μάλλον είναι παραδεκτό από όλους.
Αλλά, σε ποιο βαθμό είναι αλήθεια πως όλοι μπορούν να ψηφίσουν ο,τιδήποτε; Είναι αληθές ότι τα ιδεολογικά κριτήρια δεν επηρεάζουν τώρα πια παρά μόνο σε μικρό ποσοστό τις επιλογές των ψηφοφόρων; Έχουν όντως απο-ιδεολογικοποιηθεί οι τοποθετήσεις των περισσοτέρων; Είμαστε, πράγματι, όλοι ικανοί για όλα;
Τα αποτελέσματα μιας πρόσφατης δημοσκόπησης που πραγματοποίησε το Reuters, σε συνεργασία με την Ipso, δεν επιβεβαιώνουν την εκτίμηση πως όλα καθορίζονται από το στενό ιδιωτικό συμφέρον. Υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών που τοποθετείται στη βάση ιδεολογικών αρχών για τα κρίσιμα θέματα στην πολιτική, την οικονομία και τον κοινωνικό βίο.
Η δημοσκόπηση έγινε στις Ηνωμένες Πολιτείες και οι συμμετέχοντες (4.557 ενήλικες πολίτες, την περίοδο 15-20 Απριλίου 2026) κλήθηκαν να τοποθετηθούν κατά πόσο συμφωνηθούν ή διαφωνούν με το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ να καταργηθεί το δικαίωμα απόκτησης της αμερικανικής ιθαγένειας από όλα τα παιδιά που γεννιούνται στις ΗΠΑ, ανεξαρτήτως της ιθαγένειας των γονιών τους.
Για τη νομιμότητα του διατάγματος αναμένεται -με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον στις ΗΠΑ- να αποφανθεί μέσα στον Ιούνιο το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας.
Πώς τοποθετήθηκαν όμως οι Αμερικανοί στην ερώτηση του Reuters και της Ipso; Πώς τοποθετήθηκαν οι Ρεπουμπλικάνοι και πώς οι Δημοκρατικοί;
Τοποθετήθηκαν λίγο – πολύ όπως πιθανό να φανταστήκατε: Οι Ρεπουμπλικάνοι ψήφισαν κατά πλειοψηφία (62%) υπέρ της κατάργησης του δικαιώματος απόκτησης ιθαγένειας με τη γέννηση στις ΗΠΑ, οι Δημοκρατικοί τάχθηκαν με μεγάλη πλειοψηφία (90%) υπέρ της διατήρησης του δικαιώματος, αυτοί που δηλώνουν ανεξάρτητοι στηρίζουν το δικαίωμα των παιδιών των μεταναστών σε ποσοστό 66% και εν τέλει η δημοσκόπηση έβγαλε πως σε ποσοστό 64% οι Αμερικανοί θέλουν να συνεχίσουν να παίρνουν την αμερικανική ιθαγένεια όσοι γεννιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Θέλουν, δηλαδή, να ακυρωθεί το διάταγμα Τραμπ.
Αν όλοι είναι ίδιοι και ο καθένας βλέπει το στενό προσωπικό συμφέρον του, αν καταργήθηκαν οι ιδεολογίες, αν διαλύθηκαν τα πολιτικά στρατόπεδα και οι πολιτικές αρχές και οι κοινωνικές διεκδικήσεις, γιατί οι Ρεπουμπλικάνοι ψήφισαν κατά 62% υπέρ μίας πολιτικής που εξυπηρετεί την σκληρή μεταναστευτική πολιτική του Τραμπ, παρόλο που ένα μεγάλο μέρος των υποστηρικτών του προέδρου έχουν μεταναστευτικό ιστορικό; Αν «έμειναν μόνο οι ταμπέλες», χωρίς ιδεολογικό περιεχόμενο, γιατί οι Δημοκρατικοί που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση του Reuters ψήφισαν σε ποσοστό 90% υπέρ ενός φιλομεταναστευτικού μέτρου;
Και, πρωτίστως, γιατί δεν μας παραξενεύουν αυτά τα ποσοστά και η προέλευσή τους;
Διότι, ευτυχώς, δεν μπορεί να γίνει αλλιώς: Ακόμα κι αν σήμερα -στην Κύπρο και παντού- η απολιτικοποίηση και η αποϊδεολογικοποίηση υπονομεύουν το έδαφος στο οποίο μπορούν να πατήσουν και να στηριχθούν η δημοκρατία και η κοινωνική πρόοδος, υπάρχει ακόμα το υπόβαθρο για την υγιή πολιτική αντιπαράθεση, μέσω της οποίας οι αποφάσεις θα λαμβάνονται στη βάση αξιών και πολιτικών κατευθύνσεων και όχι προς τα εκεί που φυσά ο άνεμος, με γνώμονα την μισαλλοδοξία και τον τυφλό φανατισμό.