In Memoriam: Νότης Μαυρουδής, ο σπουδαίος κιθαριστής, συνθέτης, φίλος και «τροφοδότης» των Σκέψεων της Ημέρας στην ραδιοφωνική μου εκπομπή μου «Καθρέφτης» στην ΕΡΤ.

Έφυγε ξαφνικά απ’ τη ζωή, μια μέρα αφότου μου έστειλε το κείμενό του, το οποίο και ηχογράφησε ο ίδιος. Όταν του εκμυστηρεύτηκα ότι στα φοιτητικά μου χρόνια έκανα μαθήματα κλασικής κιθάρας στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών, με τον Ευάγγελο Ασημακόπουλο, από τους πιο σημαντικούς Έλληνες κλασικούς κιθαριστές με διεθνή καριέρα, μου είπε «είχες τον καλύτερο, κρίμα που το άφησες».

Ένα βράδυ, μου έδωσε τη κιθάρα του ο Νότης, και μου ’πε «παίξε να σε ακούσω». Έπαιξα την περίφημη «Ρομάντζα» και γέλασε. «Αυτήν την παίζει και ένας έξυπνος πίθηκος σε τσίρκο». Μου ’δωσε άλλη παρτιτούρα, του Φερνάντο Σορ (1778-1839), και μου ’πε «παίξε».

Έκανα ό,τι μπορούσα, με μεγάλο τρακ. Χαμογέλασε και μου είπε «πάω για Σαββατοκύριακο στο Πήλιο και όταν επιστρέψω αρχίζουμε μαθήματα». Πέταξα από τη χαρά μου.

Λίγες μέρες μετά, ετοιμάζοντας την εκπομπή μου, που είχε μια δική του Σκέψη της Ημέρας, για τον «Ακτιβισμό του πουρέ», άκουσα αυτήν την είδηση και «πάγωσα».

«Ο γνωστός συνθέτης, κιθαρίστας και ραδιοφωνικός παραγωγός Νότης Μαυρουδής σκοτώθηκε! Σύμφωνα με πληροφορίες, ενώ βρισκόταν με τη σύζυγό του στο σπίτι τους στη Μακρινίτσα του Πηλίου, έπεσε στο κενό από μεγάλο ύψος».

«Μέσα στα τόσα άλλα που συμβαίνουν, ας χωνέψουμε κι αυτό! Μας προέκυψε νέο είδος ενεργητικού-μαχητικού κινήματος (;) που υποστηρίζει ό,τι «“αντιτίθεται στην ασυδοσία των μονοπωλίων που είναι υπεύθυνα για την αδιαμφισβήτητη μόλυνση της ατμόσφαιρας και την καταστροφή τής οικολογικής ισορροπίας”», μου έλεγε λίγες μέρες πριν φύγει…

Οι ομάδες αυτές έχουν δικό τους τρόπο αντίδρασης στα… μονοπώλια, επιλέγοντας ως στόχο διάσημους πίνακες ζωγραφικής σε γνωστά μουσεία, σημαντικά έργα της παγκόσμιας τέχνης· ίσως οι ενέργειες αυτές, που πυκνώνουν στις μέρες μας, να είναι αρεστές σε… συντρόφους οικολόγους ακτιβιστές, που με περισσή ευκολία ρίχνουν αυγά, πουρέ, σούπες, χρώματα κι άλλα τέτοια υλικά σε πίνακες μουσείων, για να ευαισθητοποιήσουν, τάχα, την παγκόσμια κοινή γνώμη, θεωρώντας την οικολογική καταστροφή σημαντικότερη από οποιοδήποτε καλλιτεχνικό αριστούργημα!

Συγκέντρωσα μερικά έργα μεγάλων ζωγράφων που υπέστησαν επίθεση, σε διάφορες πόλεις όπου εκτίθενται οι πίνακές τους: Βαν Γκογκ, Γιοχάνες Βερμέερ, Κλοντ Μονέ, σε πόλεις όπως: Λονδίνο, Παρίσι, Πότσδαμ (Γερμανία), Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία. Αυτό καταδεικνύει την ύπαρξη μιας στρατηγικής, που εκπορεύεται από οργανωμένα επιτελεία διεθνούς… ακτινοβολίας.

Όλα αυτά διακινούνται, όπως μαθαίνουμε, από την οργάνωση «Last Generation» (Τελευταία Γενιά) στόχος τής οποίας είναι η προστασία τού κλίματος και των οικοσυστημάτων. Βρήκαν τον «τρόπο» χτυπώντας πίνακες ζωγραφικής, υψηλού εικαστικού-ιστορικού διαμετρήματος και όχι ό,τι να ’ναι…

Είμαι προσεκτικός, όμως. Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους, που με αφετηρία τις ιδέες και το θάρρος της γνώμης τους διακινδύνεψαν τη ζωή τους, υπερασπιζόμενοι τα ιδανικά τους.

Αν κανείς αναζητά ένα όνομα για να χαρακτηρίσει ανθρώπους που πάλεψαν-παλεύουν για τα ιδανικά τους και πλήρωσαν γι’ αυτό, ακόμα και με τη ζωή τους, αυτούς βεβαιότατα να τους ονομάσουμε α κ τ ι β ι σ τ έ ς!

Δεν μένουν σε θεωρίες. Κάνουν πράξεις, με κόστος. Γι’ αυτό τους συναντάμε σε διεκδικήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το εργατικό δίκαιο, στις επαναστάσεις για καλύτερες κοινωνίες, σε ποικίλες κινηματικές ενέργειες, σε αγώνες για Εκπαίδευση, Γράμματα, Τέχνες, κλιματική κρίση…

Η εκτίμησή και ο σεβασμός μου προς τον ακτιβισμό και τα παρεμφερή κινήματα είναι δεδομένη και κάθετη!

Όμως, οι εποχές τρέχουν και μαζί παρασύρουν παραδόσεις, κοσμοθεωρίες, πολιτικές σκέψεις, στερεότυπα· τα πάντα! Εκείνο που παλαιότερα ήταν «έτσι», τώρα είναι αλλιώς. Τα ζαρζαβατικά, οι σούπες, ο πουρές και οι μπογιές, δεν έχουν θέση όταν εκτοξεύονται εναντίον εικαστικών τεχνών! Αυτός ο οργανωμένος τρόπος εις βάρος των Τεχνών, είναι μια απεχθής ενέργεια. Όπως είναι και πολλές από εκείνες τις άγουρες των φοιτητικών αμφιθεάτρων, που ενίοτε αναπαράγουν βία και μίσος.

Σκέφτομαι πως οι συγκεκριμένοι ακτιβιστές, εάν θελήσουν, για παράδειγμα, να ευαισθητοποιήσουν το κοινό της Μουσικής για το απτό πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, αναρωτιέμαι αν θα πετούσαν πουρέ και άλλα τοιαύτα στον μαέστρο μιας Συμφωνικής Ορχήστρας…

Ο συγκεκριμένος ακτιβισμός, εις βάρος δημιουργημάτων που φιλοξενούνται στα μουσεία, δεν χωράει στη δική μου συνείδηση· αυτός ο τρόπος «αγώνα» μου μοιάζει χαλασμένη, οξειδωμένη μηχανή παλαιού αυτοκινήτου που δεν παίρνει πια μπρος… Πώς να πετάξεις ζαρζαβατικά σε ένα άγαλμα της αρχαιότητας;