Με τις προσπάθειες για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν να μην αποδίδουν, την ανωμαλία στα Στενά του Ορμούζ να παρατείνεται, τον Τραμπ να λέει πως η εκεχειρία δεν έχει διακοπεί αλλά ο ίδιος θα δώσει συνέχεια στην Επιχείρηση Ελευθερία στα Στενά και το Ιράν να κτυπά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η ανησυχία για το τι έπεται στις οικονομίες των χωρών της ΕΕ είναι τόσο μεγάλη που δεν μπορεί να την παραμερίσει μια εν μέρει καθησυχαστική δήλωση της Κριστίν Λαγκάρντ.
Το νέο πρόβλημα για την ΕΕ δεν είναι η ταμπέλα που θα επιλέξουμε να βάλουμε πάνω από την κρίση που ήδη δείχνει τα δόντια της, με επίκεντρο και πάλι την ενέργεια. Το πρόβλημα είναι η ίδια η κρίση. Που πολλοί -ηγέτες, πολιτικοί, οικονομολόγοι, επιχειρηματίες, αναλυτές- προειδοποιούν πως βαθαίνει κάθε μέρα που παρατείνεται η πολεμική αντιπαράθεση. Και επιπλέον προειδοποιούν πως η επάνοδος στην ομαλότητα δεν θα επέλθει διά μιας, όποτε και όπως κι αν δώσουν τα χέρια, αν τα δώσουν, οι εμπόλεμοι. Θα πάρει χρόνο.
Η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, είχε πει στις 30/4 πως δεν έχουμε μπροστά μας ένα φαινόμενο στασιμοπληθωρισμού (που τρομάζει κάθε Ευρωπαίο ως ενδεχόμενο), αλλά κάτι κακό μεν, που δεν μπορεί όμως να ονομαστεί στασιμοπληθωρισμός. Όχι γιατί δεν υπάρχει υψηλός πληθωρισμός. Υπάρχει και μάλιστα τον κουβαλάμε -συνεχώς αυξανόμενο- στις πλάτες μας από το 2020-21. Και τώρα φορτωνόμαστε και άλλον. Ούτε γιατί δεν είναι ασθενική ή μηδαμινή η ανάπτυξη σε χώρες της ΕΕ. Είναι. Και οι προσδοκίες ανάκαμψης δεν είναι πολλές. Ούτε καν στη Γερμανία.
Κατά την κ. Λαγκάρντ, δεν μπορούμε να μιλάμε για στασιμοπληθωρισμό επειδή δεν συντρέχει ένας τρίτος παράγοντας: Υψηλή ανεργία. Αν παραταθούν όμως η ακρίβεια στην αγορά και η ασθενική ανάπτυξη, πόσο θέλει η ανεργία να εμφανιστεί και να πάρει θέση στο σκηνικό;
Η απάντηση στη Λαγκάρντ -μάλλον άδειασμα- ήρθε χθες από τον Επίτροπο Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος μίλησε καθαρά για στασιμοπληθωρισμό.
«Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας επηρεάζουν κάθε παράγοντα στην ευρωπαϊκή οικονομία, τόσο τις επιχειρήσεις, όσο και τις οικογένειες. Ωθούν την οικονομία της ΕΕ σε μια πορεία ασθενέστερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού», δήλωσε ο κ. Ντομπρόβσκις και πρόσθεσε: «Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ».
Ο ίδιος Επίτροπος είπε και κάτι άλλο που ήδη ανησυχεί πολλούς και στην Κομισιόν και στο Συμβούλιο και μας το είπε και ο Γερμανός καγελάριος όταν βρέθηκε πρόσφατα στην Κύπρο: «Το περιθώριο ελιγμών μας είναι ήδη πιο περιορισμένο σήμερα λόγω των υψηλότερων επιπέδων ελλείμματος και χρέους, ενός περιβάλλοντος υψηλότερων επιτοκίων και της επείγουσας ανάγκης για πρόσθετες αμυντικές δαπάνες». Και τόνισε ο Ντομπρόβσκις: «Επομένως, απλώς δεν μπορούμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος».
Ίσως εννοεί και τα δισεκατομμύρια (κάπου 350) που διέθεσε ως χορηγίες η ΕΕ, κυρίως μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (και σχεδόν άλλα τόσα ως χαμηλότοκα δάνεια), για να κρατήσει παραγωγικές και ανταγωνιστικές, ως ένα βαθμό, τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Κάτι που ήδη η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε πως δεν θα επαναληφθεί, ούτε θα παραταθεί και ας το ζητούν ακόμα και ηγέτες ισχυρών κρατών, όπως ο Μακρόν.
Θυμίζουμε πως όταν ο Μερτς προσερχόταν στην άτυπη σύνοδο της Αγίας Νάπας είπε πως «από τη σκοπιά της Γερμανίας, η αύξηση του χρέους είναι εκτός συζήτησης και τα ευρωπαϊκά ομόλογα στην κεφαλαιαγορά είναι επίσης εκτός συζήτησης. Αυτή δεν είναι μια θέση που συμμερίζεται η Γερμανία, όπως γνωρίζουν οι συνάδελφοί μου. (…) Η Ευρώπη πρέπει να τα βγάλει πέρα με τα χρήματα που διαθέτουμε και αυτό σημαίνει ότι πρέπει επίσης να θέσουμε νέες προτεραιότητες».
Ίσως όλα αυτά σημαίνουν πως αν η παρούσα κρίση παραταθεί και δείξει πιο κοφτερά δόντια, οι ελπίδες για έναν νέο γύρο οικονομικής στήριξης των λαών της ΕΕ με χορηγίες ή φθηνά δάνεια δεν είναι πολλές. Ό,τι κάνουν τα… μαξιλαράκια (ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος που εννοεί ο κ. Ντομπρόβσκις) και, όταν τελειώσουν και αυτά, οι μειωμένες κρατικές δαπάνες...
