Το πρόσφατο επεισόδιο στη Λεμεσό, με μαθητές δημοτικού να χρησιμοποιούν σφυριά και να προβαίνουν σε απίστευτους βανδαλισμούς λεωφορείου, προκαλεί όχι μόνο σοκ, αλλά και τρόμο. Δεν αποτελεί μια από τις συνήθεις αναφορές σε αστυνομικό δελτίο, αλλά συνιστά μια βαθιά και αθεράπευτη κοινωνική παθογένεια. Πώς φτάσαμε στο σημείο παιδιά των 10 και 11 ετών να σπέρνουν την τρομοκρατία και να απαξιώνουν με τέτοια αναίδεια την αρχή του στοιχειώδους σεβασμού;
Η βία αυτή δεν ξεπετιέται από το κενό. Παραπέμπει σαφώς στο είδωλο μιας κοινωνίας που εκτρέφεται από «άναρχες αρχές» και το δίκαιο της ισχύος. Παρά τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα που φαίνεται να προάγονται, η αληθινή Παιδεία παραμένει καταζητούμενη. Και όσο τα ελλείμματα μεγεθύνονται, τέτοια επεισόδια θα «διανθίζουν» μια καθημερινότητα που διολισθαίνει στα τάρταρα, χωρίς πλέον κανένα δίχτυ προστασίας.
Η Παιδεία δεν περιορίζεται στο σχολείο. Είναι μέγεθος που αφορά την οικογένεια και την κοινωνία ευρύτερα. Ειδικότερα, η κρίση στον θεσμό της οικογένειας είναι πλέον περισσότερο από εμφανής:
- Διαλυμένες ή τυπικές σχέσεις χωρίς αληθινή επικοινωνία.
- Πρότυπα που εκτρέπουν από κάθε έννοια ήθους.
- Ανεξέλεγκτη έκθεση στην ψηφιακή βία, όπου το περιεχόμενο κανονικοποιεί την ύβρη και τον βανδαλισμό, μεταφέροντας την εικόνα στην πραγματικότητα χωρίς κανένα φίλτρο.
- Κονιορτοποίηση ως αναχρονισμός κάθε πνευματικού μεγέθους, αρχής και αξίας.
Η άρνηση των μαθητών να σεβαστούν ακόμη και τους βασικούς κανόνες ασφαλείας ή περισσότερο και τον ίδιο τον οδηγό του λεωφορείου, καταδεικνύει μια πορεία κατρακύλας όσο κι αν ισχυριζόμαστε ότι βαδίζουμε σε σύγχρονες και προοδευτικές κοινωνίες. Ο οδηγός δεν αντιμετωπίζεται με τον προσήκοντα σεβασμό, αλλά ως «αντίπαλος» που πρέπει να ξεπαστρευτεί. Όταν τρεις οδηγοί παραιτούνται από το ίδιο δρομολόγιο φοβούμενοι για τη σωματική τους ακεραιότητα, το πρόβλημα παύει να είναι εκπαιδευτικό και ανάγεται σε ύψιστο ζήτημα δημόσιας ασφάλειας. Θα έπρεπε να προκαλεί δονήσεις πολλών ρίχτερ.
Αν δεν δράσουμε άμεσα και αποφασιστικά, τα σφυριά που κατέστρεψαν τα καθίσματα θα γίνουν τα εργαλεία μιας πολύ πιο ζοφερής κοινωνικής πραγματικότητας. Η παιδεία δεν ξεκινά στο θρανίο, αλλά σε όλη τη διαδρομή προς αυτό και από αυτό. Χωρίς ουσιαστικές ριζικές αλλαγές, πρώτα σε νοοτροπίες αλλά και σε αντίληψη και επαναξιολόγηση των πραγμάτων, η ασχήμια θα συνεχίσει να καλπάζει, υποθηκεύοντας το αύριο αυτών των παιδιών αλλά και της κοινωνίας ολόκληρης. Ας το ψάξουμε, λοιπόν, λίγο βαθύτερα…
