Παρόλο που η νέα Κυβέρνηση επιδίωκε να κρατά χαμηλούς τόνους και να μην αντιπαρατίθεται με την αντιπολίτευση, δύο μήνες μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας άλλαξε ρότα και «συγκρούστηκε» ανοικτά με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, και μάλιστα με τα δύο μεγάλα, τον ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ.
Η πρώτη δημόσια αντιπαράθεση ήρθε αρχικά από τον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό, ο οποίος συνηθίζει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός στις τοποθετήσεις του και δεν αρέσκεται να αντιπαραθέσεις. Αφορμή για την πρώτη «σύγκρουση» αποτέλεσε η διάθεση των εσόδων από την επιβολή του τέλους 0.4% επί των πωλήσεων των ακινήτων. Και προέκυψε λίγες ημέρες μετά την τρικλοποδιά που έβαλε στην Κυβέρνηση η αντιπολίτευση, η οποία σε συνεργασία με τα συγκυβερνώντα κόμματα ενέκριναν συνέχιση της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κατά 100% αντί 50% που προέβλεπε το κυβερνητικό νομοσχέδιο.
Σκοπός του νόμου που αφορά τον Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών είναι η κατάληξη όλων των εσόδων που θα εισπράττονται από την επιβολή του τέλους 0,4% σε πολιτικές για στήριξη των προσφύγων. Κάτι το οποίο είχαν αναφέρει οι τεχνοκράτες του υπουργείου Οικονομικών τόσο το 2021 όσο και το 2022, όταν συζητούνταν οι νομοθεσίες.
Ο «Φ» ανέτρεξε στην έκθεση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων, ημερομηνίας 27 Οκτωβρίου του 2022, και διαπίστωσε πως η λειτουργός που εκπροσώπησε το αρμόδιο υπουργείο ανέφερε πως ο νόμος έχει ως σκοπό την στήριξη των προσφύγων, οι οποίοι έχασαν τις περιουσίες τους κατά την τουρκική εισβολή του 1974. Για του λόγου του αληθές, παραθέτουμε την τοποθέτηση της εκπροσώπου του Υπουργείου Οικονομικών σε περσινή συνεδρία της επιτροπής. «Το τέλος που θα εισπράττεται θα εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους για χορήγηση οικονομικής στήριξης σε ιδιοκτήτες ακίνητης ιδιοκτησίας που είναι απροσπέλαστη ή της οποίας η οικονομική αξιοποίηση είναι πρακτικά ή νομικά αδύνατη, συνεπεία της τουρκικής εισβολής της 20ής Ιουλίου 1974» ανέφερε.
Τον Φεβρουάριο του 2021, η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε σχετική πρόταση νόμου, η οποία προβλέπει ότι τα έσοδα από το 0,4% θα διατίθενται για στήριξη του προσφυγικού κόσμου, μέσω νέων προγραμμάτων του Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών. Παρά την έγκριση της νομοθεσίας, ο νόμος σχεδόν για δέκα μήνες ήταν ανενεργός, καθώς δεν είχε καθοριστεί η αρμόδια αρχή η οποία θα εισέπραττε το τέλος. Μετά από συζητήσεις επί συζητήσεων, τον Οκτώβριο του 2022 εγκρίθηκε κυβερνητικό νομοσχέδιο, με το οποίο καθορίζεται ο Έφορος Φορολογίας ως η αρμόδια αρχή να εισπράττει το τέλος από τις πωλήσεις των ακίνητων.
Η έκπληξη από Κεραυνό
Αρχές της εβδομάδας που πέρασε, τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων έμειναν έκπληκτα όταν άκουσαν τον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό να λέει πως η Κυβέρνηση θέλει να αξιοποιήσει μέρος των εσόδων από το τέλος για να καλύψει τμήμα των εγγυήσεων που παρείχε το κράτος για δάνεια προς πρόσφυγες, τα οποία έχουν καταστεί μη εξυπηρετούμενα. Είκοσιτεσσερις ώρες μετά, ο υπουργός ανέφερε πως πρέπει να εξεταστεί το θέμα απαίτησης €45 εκατ. από την Κυβέρνηση, που ήταν εγγυητής σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια του Φορέα και επί τούτου να αρχίσει ένας παραγωγικός διάλογος με τον Φορέα. Νομικοί θεωρούν πως θα ήταν προς τη λανθασμένη κατεύθυνση η αλλαγή της χρήσης των εσόδων από το σχετικό τέλος και πιθανόν να δημιουργεί και νομικά ζητήματα. Κάποιοι άλλοι θεωρούν πως δεν θα ήταν δίκαιο προς τους αγοραστές των ακινήτων, οι οποίοι ήδη έχουν καταβάλει το τέλος όταν αγόρασαν ακίνητα, να διατεθεί η συνεισφορά τους για εξόφληση των κρατικών εγγυήσεων σε κόκκινα δάνεια προσφύγων και όχι για τον αρχικό δηλωμένο σκοπό του νόμου.
Πάντως, οι κρατικές εγγυήσεις αποτελούν κάθε χρόνο έναν από τους δημοσιονομικούς κινδύνους με τους οποίους βρίσκεται αντιμέτωπο το κράτος. Θα ήταν καλό, όμως, η Κυβέρνηση να βρει τον τρόπο μα καλύψει τα €45 εκατ. των εκκρεμούντων κρατικών εγγυήσεων μέσω άλλων πόρων και όχι μέσω των εισπράξεων του προσφυγικού τέλους. Τα συγκεκριμένα χρήματα θα μπορούσαν να διατεθούν μέσω του Φορέα σε νεαρά ζευγάρια, τα οποία αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες να αποκτήσουν στέγη, αλλά βέβαια και στη δημιουργία της μαγιάς, όπως λένε πολλοί βουλευτές, για την αποζημίωση προσφύγων για την απώλεια χρήσης των περιουσιών τους.
