Στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές όλοι οι υποψήφιοι έβαλαν την ευημερία και την εκπαίδευση των νέων, ψηλά στην ατζέντα τους. Τους άκουγες ή διάβαζες συχνά σε συνέδρια, ομιλίες και άρθρα πόσο σημαντικά θεωρούν τα παιδιά και τους νέους, ότι η επένδυση σε αυτό τον τομέα είναι επένδυση που μόνο καρπούς θα αποφέρει. Στην πραγματικότητα πιστεύει κάποιος αληθινά ότι θα γίνει κάτι ουσιαστικό;
Από πομπώδη λόγια, υποσχέσεις και ατάκες είμαστε συνηθισμένοι. Να λέμε και να ακούμε. Στην ουσία όμως τι κάνουμε; Μας ενδιαφέρει πραγματικά το μέλλον της νεολαίας και των αυριανών πολιτών; Κάνουμε πράξη τα λόγια ή είναι λόγια του αέρα; Οι μεγάλες κουβέντες και οι υποσχέσεις που εκστομίζονται βασίζονται σε κάποια μελέτη και έρευνα ή είναι προσωπικές απόψεις, για να χαϊδέψουν τα αυτιά του ακροατηρίου; Υπάρχει ένα πλάνο με αρχή, μέση και τέλος; Ως πατέρας στην αρχή, ως εκπαιδευτικός στη συνέχεια και ως πολίτης στο τέλος, παρατήρησα ορισμένα εκνευριστικά θέματα που παρόλο που είναι τόσο εμφανή δεν βγαίνουν στην επιφάνεια. Μάλλον θα υποβόσκουν στο πίσω μέρος του μυαλού μας (ως μη σημαντικά) εκτός και αν όντως δεν είναι σημαντικά και υπερβάλω εγώ.
Ένα θέμα που ως γονιός με ταλαιπωρούσε μέχρι πρόσφατα, ήταν οι ανοικτοί χώροι. Δεν υπάρχουν δωρεάν. Αν θέλει ένα παιδί να παίξει μπάλα ή μπάσκετ με τους φίλους του πρέπει να πληρώσει ή να γυρίζει όλη την Κύπρο να βρει χώρο δωρεάν. Τόσο πολύ μας απασχολεί η υγεία, η ευημερία και η απασχόληση των νέων που προνοήσαμε μόνο όσοι έχουν λεφτά να έχουν δραστηριότητες σε μη σχολικό χρόνο, οι υπόλοιποι «σιώπα να περάσουμε». Τα λιγοστά πάρκα είναι παραμελημένα, σκοτεινά, φοβητσιάρικα και ύποπτα με ελάχιστες εξαιρέσεις και δεν μπορεί κάποιο παιδί να παίξει μπάλα. Τα γήπεδα των 800+ δημόσιων σχολείων έχουν γίνει φυλακές υψίστης ασφαλείας και απαγορευμένες ζώνες. Έκλεισαν άρον άρον, μπας και γίνει καμιά άλλη απαγωγή και όποιος μπει μέσα παρανομεί. Χωρίς μελέτη, χωρίς διαβούλευση, χωρίς πρόβλεψη και με κόστος γύρω στα 25 εκατομμύρια ευρώ.
Ακόμα ένα θέμα σημαντικό είναι η απαξίωση του δημόσιου σχολείου. Με ενέργειες που γίνονται υποβαθμίζεται στα μάτια της κοινωνίας με αποτέλεσμα να στρέφονται πολλοί στην ιδιωτική εκπαίδευση και στα φροντιστήρια. Οι εξετάσεις στα Λύκεια έχουν τελειώσει στις 26 του Μάη και στα Γυμνάσια μία βδομάδα μετά. Καμία ανατροφοδότηση για το Γυμνάσιο και για την Α και Β Λυκείου. Όσο για τους τελειόφοιτους, καμιά προετοιμασία για τις παγκύπριες εξετάσεις. Θεσμοθετημένα και οργανωμένα εννοώ. Βασικά τα παιδιά στηρίζονται στην όρεξη και καλή διάθεση των καθηγητών και στην ευχέρεια των γονιών να τους μεταφέρουν στο σχολείο. Η καραμέλα ότι δεν είναι ευθύνη της Μέσης Εκπαίδευσης η προετοιμασία των παιδιών για την εισδοχή στα πανεπιστήμια είναι τόσο γλυκιά που ξεχάσαμε το καθήκον μας. Εδώ δεν υπάρχουν στατιστικά για τις παγκύπριες εξετάσεις (ή αν υπάρχουν πρέπει να είσαι ο Σέρλοκ Χολμς για να τα βρεις) σε περίπτωση που κάποιος θέλει να ασχοληθεί λίγο περισσότερο.
Ξέρετε τι κάνουν τα παιδιά της Μέσης Εκπαίδευσης (12-18 χρονών) τρεις-τρεισήμισι μήνες των διακοπών; Η απάντηση είναι PlayStation (ή Xbox), tablet (ή κινητό), Instagram,Tik-Tok, group chats και που και που τηλεόραση. Τα παιδιά που έχουν γονείς οι οποίοι τελειώνουν νωρίς τη δουλειά τους ή έχουν κανένα παππού ή γιαγιά κοντά και διαθέσιμους είναι τυχερά σε περίπτωση που θα κάνουν κάτι διαφορετικό. Τα πιο μικρά παιδιά, της Δημοτικής Εκπαίδευσης, ψιλοαπασχολούνται σε λέσχες και ολοήμερα.
Έχουμε τρία δημόσια και 5-6 ιδιωτικά πανεπιστήμια. Ας κάνουν μια έρευνα και μια μελέτη το καθένα (δωρεάν, στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης τους) να μας λύσουν το πρόβλημα . Αλλιώς, αφήστε τα παιδιά να συνεχίζουν την κανονικότητά τους, και εμείς τη μουρμούρα μας για την ανυπαρξία κοινωνικών δεξιοτήτων, από τους αυριανούς πολίτες. Εμείς παραλάβαμε μισή Κύπρο, τι θα παραδώσουμε στα παιδιά μας; Το σκεφτήκαμε αυτό καθόλου;
Είδατε, ζυγίσατε και κρατήσατε τη σχολική τσάντα που κουβαλούν τα παιδιά για δώδεκα χρόνια; Έχει γίνει κάποια μελέτη για τον αντίκτυπο που έχει το κουβάλημα αυτού του φορτίου όλα τα χρόνια στην υγεία των παιδιών;
Τα θέματα είναι ατελείωτα. Μικρά και μεγάλα. Για κάθε θέμα θα ακούσετε αντίθετες απόψεις για το κόστος, τη ζέστη, τον χρόνο. Ο κάθε άνθρωπος και κάθε κοινωνία κατηγοριοποιεί τις προτεραιότητες του ανάλογα με τις ανάγκες του. Με τόσους επιστήμονες με δοκτοράτα και μεταπτυχιακά είναι στο χέρι μας να βρούμε λύσεις από τα απλά και σιγά σιγά θα πάμε και στα πολύπλοκα.
*Καθηγητής Σχεδιασμού και Τεχνολογίας
