Η εξάμηνη παραμονή της ειδικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ στο νησί, πολλαπλασιάζει τη χρήση γνωστών φράσεων όπως «στασιμότητα στο Κυπριακό», «επανέναρξη των συνομιλιών», «σπάσιμο του αδιεξόδου». Αδιαμφισβήτητο, όμως, παραμένει το «σπάσιμο των νεύρων» των πολιτών, οι οποίοι ταλαντεύονται μεταξύ δύο καρναβαλιών, του Λεμεσιανού Καρναβαλιού του επόμενου Μαρτίου και του διεθνούς πολιτικού καρναβαλιού που εκτυλίσσεται διαχρονικά μπροστά στα μάτια μας. Σε αντίθεση με τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του έργου «Το Καρναβάλι των Ζώων» του Γάλλου συνθέτη Καμίλ Σεν-Σανς, το δικό μας πολιτικό καρναβάλι «παιδεύκει μας» ως προπατορικό αμάρτημα.
Τι να αναμένουμε με το πέρας του καρναβαλιού όμως, δηλαδή την επαύριον της λύσης του Κυπριακού; Την πανηγυρική καταληκτική παρέλαση όλων των χαρούμενων ζώων όπως συμβαίνει στο μουσικό «Καρναβάλι» του Σεν-Σανς, ή την έξοδο τους από την κιβωτό του Νώε σε ένα αφιλόξενο και μοναχικό κόσμο; Η αυριανή λύση του Κυπριακού εξάλλου, δεν είναι ανεξάρτητη από τις τόσες άλλες «αυριανές λύσεις» που σχεδιάζονται για παράδοση στην ευρύτερη περιοχή. Αυριανές λύσεις συνωστισμένες από πολλαπλές βιογραφίες ανθρώπων, έτοιμες να ταξινομηθούν υπό το πρίσμα της παγκοσμιοποίησης και του εθνικισμού, μέσα σ’ ένα σύμπλεγμα διεθνούς και τοπικού επαναπροσδιορισμού.
Προσδεθείτε, θα πουν κάποιοι. Επικίνδυνη η απογείωση της λύσης, πολυπολιτισμική! Προσδεθείτε πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, στρατιωτικά. Απελευθερωθείτε, θα πουν άλλοι. Επείγουσα η πολυπολιτισμική προσγείωση. Επείγουσα για τις ομάδες των ανθρώπων που αισθάνονται κατώτερες, καταπιεσμένες και παραγνωρισμένες. Η πολυπολιτισμικότητα της λύσης δηλαδή, που για κάποιους θεωρείται ως η χειρότερη απειλή, για τις ομάδες αυτές αποτελεί πολιτικό αίτημα διαχρονικά, το οποίο συμβάλλει στις συλλογικές τους διεκδικήσεις.
Είναι μέσα από αυτόν το φακό που διαβάζω μια υγιή λύση του Κυπριακού. Μέσα από το φακό της αναδιαμόρφωσης της παγκόσμιας πολιτικής με βάση την κουλτούρα και όχι εις βάρος της. Μέσα από το φακό του εκσυγχρονισμού της πολιτικής, όχι υπό την έννοια του παγκόσμιου πολιτισμού που έχει ως στόχο τη δυτικοποίηση των μη-δυτικοποιημένων λαών και κοινωνιών, αλλά, με την κατανόηση ότι η σύγχρονη πολιτική είναι η πολιτική των πολιτισμών, ενώ η τοπική πολιτική είναι η πολιτική της εθνικότητας. Κάτι τέτοιο, φυσικά, συνεπάγεται την σύγκλιση των πολιτισμών και όχι την σύγκρουσή τους. Τη εναρμόνιση και όχι την παλινδρόμηση μεταξύ του ποια είμαι και του ποια με θέλουν να γίνω. Διότι είναι αυτές οι παλινδρομήσεις που δημιουργούν συνοριακές γραμμές, οι οποίες, εν πάση περιπτώση, μετακινούνται μέσα στο χρονικο-ιστορικό πλαίσιο των συγκρούσεων και των πολέμων, κατευθυνόμενες, τολμώ να πω, από συναισθηματική υποκρισία.
Αναλογιστείτε μόνο, πόσο σύντομο είναι το εύρος της προσοχής μας όταν πρόκειται για πολέμους και πόσο εύκολα μετακινούμαστε από τη μια συνοριακή γραμμή στην άλλη. Πόσο εύκολα προχωρούν, άνθρωποι, κυβερνήσεις και αξιωματούχοι από τον κυματισμό της ουκρανικής ή της ρωσικής σημαίας στην επιλογή πλευράς μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης. Και πόσο δύσκολη είναι η ταυτόχρονη διαχείριση των πολλαπλών συνεχιζόμενων συγκρούσεων από την Συρία μέχρι την Αιθιοπία και τη Μιανμάρ, και από τη Σομαλία μέχρι την Αϊτή και το Κόγκο, ιδιαίτερα, όταν σήμερα καλούμαστε να συνεργαστούμε με ανθρώπους από όλες αυτές τις γωνιές του πλανήτη.
Με τις επικείμενες ευρωπαϊκές και άλλες εθνικές εκλογές να μας κλείνουν το μάτι ανά το παγκόσμιο, με το σκεπτικό μέσα από το οποίο στήνονται ψηφοδέλτια, με τα αφηγήματα κομματαρχών και άλλων πολιτικών παραγόντων να μαστιγώνουν τη νοημοσύνη μας, αλλά και με την εξάμηνη παραμονή της κυρίας Κουεγιάρ στο νησί, οι συζητήσεις περί τοπικού και παγκόσμιου, περί εθνικού και πολυπολιτισμικού, αναμένονται όλο και πιο έντονες, όλο και πιο πολωμένες. Και αντί η Κύπρος με τις πολιτικές και γεωγραφικές της ιδιαιτερότητες να αποτελεί σημαντικό παίκτη στην κινητοποίηση της διεθνούς δράσης κατά του εξτρεμισμού, μέσα από την ενθάρρυνση και την καθιέρωση του διεθνούς διαπολιτισμικού και διαθρησκευτικού διαλόγου και συνεργασίας, και τη σημασία τους στην προώθηση της ανεκτικότητας, εξακολουθεί, με τις συμπεριφορές της να αποτελεί μέρος του προβλήματος. Η δική μας Κύπρος, κατατάσσεται μέσα στα δέκα κράτη με τους υψηλότερους δείκτες ξενοφοβίας, μέσα στα κράτη που φημίζονται για τη διαφθορά και τη διαπλοκή τους, μέσα στα κράτη που διατηρούν μια υποκριτική και άκρως επιφανειακή στάση σε θέματα έμφυλης ισότητας.
Καιρός για μια ουσιαστική ερμηνεία της δημοκρατίας. Μιας δημοκρατίας μέσα από την οποία να διασφαλίζεται η συνεχής διαδικασία της αρμονικής συνύπαρξης, της προσαρμοστικότητας και της ευελιξίας. Μιας δημοκρατίας η οποία δεν θα επιτρέπει στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο να πέφτει σε νομικά κενά αέρος κατά την απογείωση πολέμων, ούτε να σηκώνει τα χέρια ψηλά κατά την προσγείωση τους. Όταν, δηλαδή, ένας πόλεμος κηρύσσεται, όχι μεταξύ δύο κρατών, αλλά αναμεταξύ ενός κράτους και μιας τρομοκρατικής οργάνωσης, ενός κράτους και μιας ιδεολογίας, όπως στην περίπτωση του Ισραήλ και της Χαμάς, επιτρέποντας έτσι σε μια εθνοκάθαρση να εκτυλίσσεται ανένοχα μπροστά στα μάτια της διεθνούς κοινότητας, περιλαμβανομένης και της κατά τα άλλα μοιρασμένης και υπό κατοχή Κύπρου μας. Η δική μας δημοκρατία λοιπόν, ας στείλει μηνύματα ισότητας και συμπερίληψης προς άπαντες τους καρναβαλιστές του νησιού μας.
*Πιανίστα και εκπαιδευτικός
