Με άρθρο στον Φιλελεύθερο, 9.8.2024, ο κ. Χρ. Ρότσας ήρθε να προστεθεί σ’ εκείνους που κακοποιούν βάναυσα την ιστορική αλήθεια. Έγραψε ότι ο Μακάριος «κάλεσε τους Τούρκους να επέμβουν στις 19 Ιουλίου 1974». Αυτό το αναίσχυντο ψέμα άρχισαν να διαδίδουν χουντικοί που διέπραξαν το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 καθώς και υποστηρικτές τους, για να αποσείσουν τις αβάσταχτες ευθύνες τους για την καταστροφή της Κύπρου. Ωστόσο, γραμμή προς γραμμή αν διαβάσει κάποιος την ομιλία του Μακαρίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας, δεν θα βρει να καλεί τους Τούρκους ή τις Εγγυήτριες Δυνάμεις, όπως γράφουν άλλοι, να επέμβουν.
Ο Μακάριος είπε επακριβώς: «Καλώ τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να τεθεί ένα τέλος στην ανώμαλη αυτή κατάσταση που δημιουργήθηκε με το πραξικόπημα των Αθηνών. Καλώ το Συμβούλιο Ασφαλείας να κάνει χρήση όλων των τρόπων και μέσων που διαθέτει ώστε να αποκατασταθούν χωρίς καθυστέρηση η συνταγματική τάξη και τα δημοκρατικά δικαιώματα του λαού της Κύπρου. […] Δεν έχω καμιά αμφιβολία πως μια αρμόζουσα απόφαση του Σ. Α. θα θέσει τέλος στην εισβολή [της χούντας] και θα αποκαταστήσει την παραβιασμένη ανεξαρτησία της Κύπρου και τα δημοκρατικά δικαιώματα του κυπριακού λαού.» (Η ομιλία του Μακαρίου είναι δημοσιευμένη σε πολλά βιβλία, μεταξύ των οποίων και στα: α) Γλαύκου Κληρίδη, Η Κατάθεσή μου, τ.3, σ. 349-355 β) Γιάννη Κ. Λάμπρου, Ιστορία του Κυπριακού: Τα Χρόνια μετά την Ανεξαρτησία, 1960-2023, σ. 504-510).
Ο Μακάριος ανέφερε επίσης ότι «το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας αποτελεί εισβολή και οι συνέπειές του πλήττουν ολόκληρο τον κυπριακό λαό, Έλληνες και Τούρκους». Ο για εφτά φορές χαρακτηρισμός του πραξικοπήματος ως εισβολής της χούντας στην Κύπρο επέσυρε επικρίσεις από πολλούς, όμως ο Μακάριος ήταν υποχρεωμένος να προβεί σ’ αυτόν τον χαρακτηρισμό, για να αποκρούσει τον ισχυρισμό της χούντας του Δημήτριου Ιωαννίδη ότι δεν είχε ανάμειξη στο πραξικόπημα και ότι αυτό ήταν εσωτερική υπόθεση των Ελληνοκυπρίων. Μπορεί οι κατηγορίες του Μακαρίου εναντίον της χούντας να μη χαρακτηρίζονταν από νηφάλια διατύπωση, όμως αποτελούσαν την ωμή αλήθεια. Όσο για τον κυπριακό λαό, αυτός στην μεγάλη του πλειονότητα βίωσε το πραξικόπημα όχι απλώς ως εισβολή αλλά ως κτηνώδη βιασμό.
Στο άρθρο του κ. Ρότσα υπάρχουν και άλλες ανακρίβειες αλλά και παρουσίαση γεγονότων με πολύ απλουστευμένο τρόπο. Για την ακριβή παρουσίαση αυτών των γεγονότων θα χρειάζονταν πολλά άρθρα, θα αναφερθώ όμως με πολλή συντομία μόνο στα εξής:
Ο κ. Ρότσας γράφει για «εκδίωξη της [ελληνικής] Μεραρχίας το 1967» από τον Μακάριο. Στην πραγματικότητα αυτή αποσύρθηκε από την τότε δικτατορική κυβέρνηση της Ελλάδας, στην οποία μετείχαν και τέσσερις πρωτεργάτες του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, οι Γεώργιος Παπαδόπουλος, Στυλιανός Παττακός, Νικόλαος Μακαρέζος, και Γρηγόριος Σπαντιδάκης. Κανείς από τους υπευθύνους για την ανάκληση της Μεραρχίας δεν ισχυρίστηκε ποτέ ότι την ζήτησε ο Μακάριος. Αντίθετα, ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κωνσταντίνος Κόλιας, σε κατάθεσή του στην Επιτροπή της Βουλής για τον Φάκελο της Κύπρου υποστήριξε ότι η παρουσία της Μεραρχίας στην Κύπρο ήταν παράνομη. Τόσον αυτός όσο και ο Γεώργιος Παπαδόπουλος αμφισβήτησαν την δυνατότητά της να αποκρούσει τουρκική απόβαση στο νησί. (Πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής για τον Φάκελο της Κύπρου, σ.51, 54, 55. Έκδοση: Ελεύθερη Σκέψις) Εξάλλου, ο στρατηγός Πανουργιάς Πανουργιάς στο βιβλίο του «Κύπρος: Η αποχώρηση της ελληνικής Μεραρχίας την 29η Νοεμβρίου 1967» σ.54, παρουσιάζει αμερικανικά απόρρητα έγγραφα, σύμφωνα με τα οποία ο Αμερικανός πρέσβης στην Κύπρο με εντολή της Κυβέρνησής του παρότρυνε τον Μακάριο να προβεί σε δηλώσεις που θα διευκόλυναν την ελληνική κυβέρνηση να πάρει απόφαση για απομάκρυνση των ελληνικών δυνάμεων από την Κύπρο, αλλά ο Αρχιεπίσκοπος αρνήθηκε να το πράξει.
Ο κ. Ρότσας σε μια υπεραπλούστευση των γεγονότων αναφέρεται στο Σχέδιο του υπουργού Άμυνας της Ελλάδας, Πέτρου Γαρουφαλιά, για άμεση (πραξικοπηματική) Ένωση και αποφαίνεται ότι ο Μακάριος απέρριψε την Ένωση στις 21.8.1964. Αγνοεί ή εσκεμμένως αποσιωπά ότι ο Γ. Παπανδρέου απέσυρε την υποστήριξή του προς το Σχέδιο Γαρουφαλιά, προτού ο Μακάριος αποσύρει την δική του αρχική υποστήριξη. Ο Έλληνας πρωθυπουργός έκρινε τελικά επικίνδυνο το Σχέδιο Γαρουφαλιά, επειδή δεν πέτυχε εγγυήσεις από τους Αμερικανούς ότι θα συγκρατούσαν τους Τούρκους, ώστε να μην επιχειρήσουν εισβολή στην Κύπρο μετά την μονομερή ανακήρυξη της Ένωσης. (Πλήρη εξιστόρηση των γεγονότων βλέπε στο: Πέτρος Γαρουφαλιάς, Ελλάς και Κύπρος: Τραγικά Σφάλματα – Ευκαιρίες που Χάθηκαν, 1964-1965, σ.185-209)
Όσο για τα δυστυχισμένα 22 παιδιά, που σκοτώθηκαν κατά την επιδρομή εναντίον του Προεδρικού, αυτά δεν μπορεί να θεωρηθούν ήρωες, έστω κι αν ο κ. Ρότσας κρίνει ότι πήραν μέρος στο πραξικόπημα, όχι απλώς επειδή βρίσκονταν σε διατεταγμένη υπηρεσία, αλλά «διότι πίστευαν ότι πολεμούν για την Ένωση και ότι καταλύοντας το μακαριακό καθεστώς θα άνοιγε ο δρόμος για την Ένωση». Ήρωες είναι εκείνοι που θυσιάζουν την ζωή τους για το καλό της πατρίδας και του κοινωνικού συνόλου. Οι 22 καταδρομείς υπήρξαν θύματα της χούντας του παρανοϊκού δικτάτορα Δημήτριου Ιωαννίδη. Είτε με είτε χωρίς την θέλησή τους πήραν μέρος σε μια επιχείρηση που επέφερε τον όλεθρο στην πατρίδα τους. Ως εκ τούτου είναι παράλογο να απαιτούν κάποιοι να κατατίθενται στον τάφο τους στεφάνια σαν να ήταν ήρωες. Είναι αρκετή αλλά και επιβεβλημένη μια δέηση από την Εκκλησία υπέρ αναπαύσεως της ψυχής τους.
*Φιλόλογος, συγγραφέας του βιβλίου Ιστορία του Κυπριακού: ΤαΧρόνια μετά την Ανεξαρτησία, 1960-2023
