Υπό πλήρη αβεβαιότητα τελεί ολόκληρη η Ευρώπη, με την ασφάλεια και αξιοπιστία του εμβολίου της AstraZeneca να τίθεται για άλλη μια φορά υπό αμφισβήτηση και τα εμβολιαστικά προγράμματα των κρατών μελών της Ε.Ε. (μεταξύ αυτών και της Κύπρου το οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ποσότητες εμβολίων της AstraZeneca), να κινδυνεύουν να τιναχθούν στον αέρα, καθώς τα όσα συνεχώς ανακοινώνονται και σχετίζονται με τη σύνδεση του εμβολίου με σοβαρά περιστατικά θρομβώσεων σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, έχουν ήδη δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών.
Οι χθεσινές δηλώσεις του επικεφαλής εμβολιασμών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) σε σχέση με τη σύνδεση του εμβολίου με τα σοβαρά περιστατικά τα οποία σχετίζονται με την πήξη του αίματος, έριξαν κι άλλο λάδι στη φωτιά, ενώ είναι πλέον αμφίβολο το κατά πόσον ακόμα και αν προκύψουν σήμερα νέες ανακοινώσεις από τον ΕΜΑ που θα ενισχύουν την ασφάλεια του σκευάσματος, θα είναι αρκετές για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και να εξανεμίσουν τις όποιες αμφιβολίες έχουν δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα.
Οι δηλώσεις του Μάρκο Καβαλέρι, προχώρησε σε σύνδεση του εμβολίου με τα συγκεκριμένα περιστατικά: «Κατά τη γνώμη μου, μπορούμε ήδη να πούμε ότι είναι ξεκάθαρο πως υπάρχει μια σύνδεση με το εμβόλιο. Τι ακριβώς όμως προκαλεί αυτή την αντίδραση δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Οι περιπτώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες και η σχέση οφέλους-κινδύνων παραμένει πάντα υπέρ των εμβολίων. Αλλά τώρα είναι ολοένα και δυσκολότερο να επιβεβαιώσουμε ότι δεν υπάρχει μια σχέση αιτίου-αποτελέσματος ανάμεσα στον εμβολιασμό με το σκεύασμα της AstraZeneca και πολύ σπάνιες περιπτώσεις ασυνήθιστων θρομβώσεων στο αίμα, που συνδέονται με χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πανεπιστήμιο Οξφόρδης: Αναστέλλει δοκιμές AstraZeneca σε παιδιά
Ο αξιωματούχος του ΕΜΑ τόνισε ότι, είναι αναγκαίο να εξεταστούν κατά περίπτωση οι διάφορες ηλικιακές ομάδες, π.χ. «οι νεαρές γυναίκες, συχνά πρωταγωνίστριες κρουσμάτων θρομβώσεων, υποφέρουν λιγότερο από τις επιπτώσεις της Covid-19 και ως εκ τούτου θα πρέπει να αξιολογήσουμε την αναλογία κινδύνου-οφέλους γι’ αυτές», επειδή τα σπάνια περιστατικά αφορούν κυρίως γυναίκες κάτω των 50, «αν και υπήρξαν και περιπτώσεις στις ηλικίες 50-60, αλλά και σε άνδρες, περίπου 20%. Η μέση ηλικία είναι γύρω στα 45-47 έτη».
Τη δήλωση του αξιωματούχου του ΕΜΑ ακολούθησε δήλωση της αρμόδιας Ευρωπαίας Επιτρόπου Στέλλας Κυριακίδου η οποία γνωστοποίησε με ανάρτηση της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι βρίσκεται «σε στενή επαφή με τον ΕΜΑ σε σχέση με την αξιολόγηση φαρμακοεπαγρύπνησης του εμβολίου της AstraZeneca και πως το αποτέλεσμα της αξιολόγησης αναμένεται αργά την Τετάρτη», σήμερα δηλαδή.
Το μπέρδεμα ωστόσο έγινε ακόμα πιο μεγάλο, όταν στη συνέχεια δόθηκε στη δημοσιότητα ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων ο οποίος, χωρίς να τοποθετείται επί της ουσίας, ανέφερε ότι «συνεχίζει να εξετάζει αν το εμβόλιο της AstraZeneca κατά της Covid-19 συνδέεται με τον σπάνιο σχηματισμό θρόμβων» και πως «η επιτροπή ασφάλειας της ευρωπαϊκής ρυθμιστικής Αρχής «δεν έχει ακόμη καταλήξει σε συμπέρασμα και η εξέταση βρίσκεται σε εξέλιξη». Η απόφαση για το θέμα, όπως ανέφερε ο ΕΜΑ, «θα γνωστοποιηθεί αύριο (σήμερα) ή την Πέμπτη».
Τα όσα συνέβησαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έθεσαν αναπόφευκτα σε κατάσταση αναμονής και τις αρμόδιες Αρχές στην Κύπρο, με την αναπληρώτρια διευθύντρια φαρμακευτικών Υπηρεσιών Έλενα Παναγιωτοπούλου, να δηλώνει ότι δεν φαίνεται να τίθεται θέμα απόσυρσης του εμβολίου αλλά να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο για έκδοση νέων συγκεκριμένων συστάσεων από πλευράς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων. Μάλιστα η κ. Παναγιωτοπούλου, άφησε ξεκάθαρα να εννοηθεί ότι τα όσα διαδραματίζονται το τελευταίο διάστημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν είναι καθόλου άσχετα με τα συμφέροντα συγκεκριμένων κρατών μελών. Συγκεκριμένα και κληθείσα να αναφέρει τι θα κάνει η Κύπρος στην περίπτωση που ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων αποφασίσει να αποσύρει το συγκεκριμένο σκεύασμα, η κ. Παναγιωτοπούλου διαβεβαίωσε πως «θα δοθούν κατευθυντήριες οδηγίες για τα άτομα που έχουν ήδη εμβολιαστεί», ωστόσο, εξέφρασε την πεποίθηση πως «η ΕΕ αποκλείεται να το αποσύρει, αφού οι αριθμοί των παρενεργειών ανά τον κόσμο είναι μηδαμινοί».
Δεν απέκλεισε όμως το ενδεχόμενο η Ε.Ε., «να κινηθεί αλλιώς και να σκεφτεί να βάλει κάποιες προφυλάξεις για το συγκεκριμένο σκεύασμα».
«Δεν το αποκλείω η Ευρώπη να κινηθεί σε άλλες καταστάσεις, όμως, προς το παρόν δεν έγινε καμιά κίνηση. Να το αποσύρει αποκλείεται. Ενδεχομένως να σκεφτεί να βάλει κάποιες προφυλάξεις. Οι αριθμοί των παρενεργειών ανά τον κόσμο είναι τόσο μηδαμινοί που δεν πρόκειται να αποσυρθεί», είπε.
Σε παρατήρηση ότι στη Γερμανία η αβεβαιότητα γύρω από το εμβόλιο της AstraZeneca συνεχίζεται και ότι εκδόθηκε σύσταση από τη Μόνιμη Επιτροπή Εμβολιασμού (Stiko) όπως εμβολιάζονται με το εμβόλιο AstraZeneca μόνο οι άνω των 60 ετών, η κ. Παναγιωτοπούλου είπε πως «η Γερμανία παράγει τα Phizer», για να προσθέσει ότι «τώρα θα μπει για αξιολόγηση και εμβόλιο της Bayer, το οποίο επίσης είναι γερμανικό».
Πάντως, από πλευράς Ηνωμένου Βασιλείου, ο αρμόδιος για το εμβολιαστικό πρόγραμμα υφυπουργός Υγείας Ναντίμ Ζαχάουι δεν διέψευσε ρεπορτάζ του «Channel 4» που αποκάλυψε ότι η Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων και Υγειονομικών Προϊόντων, που εγκρίνει τη χρήση εμβολίων, εξετάζει την απαγόρευση χορήγησης του εμβολίου της AstraZeneca στους πιο νεαρούς πολίτες, ηλικίας τουλάχιστον έως 30 ετών, λόγω των ανησυχιών για τις περιπτώσεις θρομβώσεων σε μικρότερες ηλικίες».
Στην αναμονή οι Κύπριοι επιστήμονες
Στην αναμονή βρίσκονται οι Κύπριοι επιστήμονες με τον επιστημονικό σύμβουλο του υπουργείου Υγείας για θέματα εμβολιασμών για τον κορωνοϊό, αναπληρωτή διευθυντή Φαρμακολογίας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Χρίστο Πέτρου, να δηλώνει στον «Φ» ότι «οι αποφάσεις πρέπει να είναι ξεκάθαρες και επιστημονικά τεκμηριωμένες και χρειάζεται να υπάρξει άμεση ενημέρωση». «Μια γενική δήλωση», είπε, «δημιουργεί πολλά ερωτηματικά, αν δεν ακολουθείται άμεσα με την επιστημονική αιτιολόγηση και ένα ξεκάθαρο μήνυμα και θέτει σε κίνδυνο ανθρώπους που δεν εμβολιάζονται από φόβο».
Από την ευρεία χρήση του εμβολίου, πρόσθεσε, «γνωρίζουμε ότι όντως παρέχει υψηλή προστασία έναντι του κορωνοϊού, όμως υπάρχει ένα ξεκάθαρο σήμα ασφαλείας για μια εξαιρετικά σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια, και τα δεδομένα είναι περισσότερα από τότε που τέθηκε για πρώτη φορά το ερώτημα. Στο επίκεντρο δεν είναι γενικά ο κίνδυνος θρόμβωσης, αλλά ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο, η θρομβωτική θρομβοκυτοπενία που παρατηρήθηκε σε γυναίκες κάτω των 55 ετών».
«Δυνατό να υπάρχει μια αιτιώδης σχέση και πρέπει να μάθουμε τον μηχανισμό και τον τρόπο ανάπτυξης της, αλλά και το προφίλ των περιστατικών. Αν έχει σχέση π.χ. με την ηλικία ή με άλλα φάρμακα ή γενετική προδιάθεση κ.ο.κ. Αν υπάρξει απόδειξη ότι για παράδειγμα, σε μια συγκεκριμένη ομάδα υπάρχει πρόβλημα, τότε αυτή η ομάδα δεν θα πρέπει να πάρει το εμβόλιο. Ο ΕΜΑ έχει όλα τα δεδομένα και το αποτέλεσμα της αξιολόγησης, μέχρι την Παρασκευή θα καταδείξει, αν τελικά κάποια ομάδα, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά αποδεδειγμένα δεν πρέπει να λαμβάνει AstraZeneca ή να υπάρξουν σχετικές προειδοποιήσεις».
