Συμβιβαστική και μάλλον καθόλου καθησυχαστική για τον μέσο πολίτη, ήταν η χθεσινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), ο οποίος, προχώρησε σε μια ανακοίνωση του «ναι μεν αλλά», καταλήγοντας από τη μια στη διαπίστωση ότι το εμβόλιο της Άστρα-Ζένεκα φαίνεται να συνδέεται με τα σπάνια περιστατικά θρομβώσεων που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα σε διάφορες χώρες, αποφεύγοντας όμως από την άλλη, να δώσει νέες συστάσεις για περιορισμούς στη χορήγηση του σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού.

Μάλιστα, και τονίζοντας ότι πρόκειται για πιθανή παρενέργεια που εμφανίζεται πάρα πολύ σπάνια, καθώς από τα επίσημα δεδομένα προκύπτει ότι μεταξύ εκατομμυρίων ανθρώπων που έχουν εμβολιαστεί, επηρεάστηκαν μόνο μερικές δεκάδες άτομα, ο αρμόδιος Ευρωπαϊκός Οργανισμός στον οποίο ήταν στραμμένα χθες τα βλέμματα εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη, άφησε εμμέσως πλην σαφώς, την ευθύνη για λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων, στις κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ε.Ε., αναφέροντας στην επίσημη ανακοίνωση του «οι συστάσεις του EMA είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο μεμονωμένα κράτη μέλη της Ε.Ε. θα σχεδιάσουν και θα εφαρμόσουν τις δικές τους εθνικές εκστρατείες εμβολιασμού. Αυτά μπορεί να διαφέρουν από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τις εθνικές ανάγκες και περιστάσεις τους, όπως ποσοστά μόλυνσης, πληθυσμούς προτεραιότητας, διαθεσιμότητα εμβολίων και νοσοκομειακά ποσοστά».

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στη σύσκεψη των Ευρωπαίων υπουργών Υγείας που ακολούθησε της ανακοίνωσης των αποφάσεων του ΕΜΑ, τονίστηκε η διστακτικότητα που καταγράφεται από πλευράς των Ευρωπαίων πολιτών για τον εμβολιασμό τους με το συγκεκριμένο εμβόλιο τη στιγμή που κάποια από τα κράτη μέλη, όπως η Ολλανδία, είχαν ήδη προχωρήσει νωρίτερα χθες σε προκαταρκτικές αποφάσεις για καθορισμό ηλικιακού περιορισμού στην χορήγηση του σκευάσματος. 

Ηχηρή ήταν εξάλλου και η ανακοίνωση του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο αν και έχει εμβολιάσει εκατομμύρια πολίτες του με το εμβόλιο της Άστρα-Ζένεκα αποφάσισε κατόπιν συστάσεων της ομάδας ειδικών της χώρας, να εξαιρέσει από τους εμβολιασμούς όλα τα άτομα κάτω των 30 ετών. 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η ανασφάλεια των πολιτών στην Κύπρο να εμβολιαστούν με το συγκεκριμένο εμβόλιο, καταγράφηκε χθες ξεκάθαρα από πολύ νωρίς το πρωί, ενώ τόσο ο υπουργός Υγείας Κωνσταντίνος Ιωάννου στην παρέμβαση του κατά τη σύσκεψη των Ευρωπαίων υπουργών, όσο και ο υφυπουργός Καινοτομίας νωρίτερα, παραδέχθηκαν ότι παρατηρείται μεγάλη διστακτικότητα για διευθέτηση ραντεβού μέσω της πύλης εμβολιασμών. 

Στην παρέμβασή του, ο κ. Ιωάννου έθιξε το γεγονός ότι «οι συνεχείς αλλαγές στη στάση κάποιων κρατών και η ασυνέπεια που δείχνουν ως προς την εφαρμογή των αποφάσεων που λαμβάνονται ομόφωνα από τον ΕΜΑ για την αδειδότηση των εμβολίων, προκαλούν σύγχυση και αναστάτωση στους πολίτες όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και στα υπόλοιπα κράτη», προσθέτοντας ότι αυτό έχει ως αποτέλεσμα «οι πολίτες να εμφανίζονται διστακτικοί απέναντι στο εμβόλιο, να μην ανταποκρίνονται στο κάλεσμα για εμβολιασμό και η υλοποίηση των εθνικών εμβολιαστικών προγραμμάτων να καθυστερεί». Επεσήμανε χαρακτηριστικά ότι, εάν συνεχιστούν αυτές οι καθυστερήσεις, δεν θα επιτευχθεί ο στόχος για εμβολιασμό ικανοποιητικού ποσοστού των πληθυσμών εντός του 1ου εξαμήνου του έτους, και, κατά συνέπεια, τα κράτη θα παραμείνουν υπό παράλυση εξαιτίας των αυστηρών περιοριστικών μέτρων που θα συνεχίσουν να ισχύουν».

Βεβαίως, το κυπριακό υπουργείο Υγείας, μερικά μόνο λεπτά μετά την τελική απόφαση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων και πριν ακόμα αρχίσει η δημοσιογραφική διάσκεψη των αξιωματούχων του Οργανισμού, εξέδωσε ανακοίνωση ενημερώνοντας τους πολίτες ότι το εμβολιαστικό πρόγραμμα της Κύπρου συνεχίζεται κανονικά χωρίς καμία απολύτως διαφοροποίηση. 

Πάντως, το ενδεχόμενο διασύνδεσης του εμβολίου τα «πολύ σπάνια» περιστατικά θρομβώσεων απασχόλησε χθες και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με τους ειδικούς του ΠΟΥ να τονίζουν ότι «η σύνδεση είναι εύλογη αλλά μη επιβεβαιωμένη», όπως μετέδωσε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. 

Η ανακοίνωση του ΕΜΑ

Η επιτροπή ασφάλειας του EMA (PRAC) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ασυνήθιστοι θρόμβοι αίματος με χαμηλά αιμοπετάλια θα πρέπει να αναφέρονται ως πολύ σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες του Vaxzevria (πρώην εμβόλιο COVID-19 AstraZeneca).

Ο EMA υπενθυμίζει στους επαγγελματίες υγείας και στα άτομα που λαμβάνουν το εμβόλιο να παραμένουν ενήμεροι για την πιθανότητα εμφάνισης πολύ σπάνιων περιπτώσεων θρόμβων αίματος σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα αιμοπεταλίων εντός 2 εβδομάδων από τον εμβολιασμό. 

Μέχρι στιγμής, οι περισσότερες από τις αναφερόμενες περιπτώσεις έχουν συμβεί σε γυναίκες κάτω των 60 ετών εντός 2 εβδομάδων από τον εμβολιασμό. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, συγκεκριμένοι παράγοντες κινδύνου δεν έχουν επιβεβαιωθεί.

Τα άτομα που έχουν λάβει το εμβόλιο θα πρέπει να ζητήσουν ιατρική βοήθεια αμέσως εάν εμφανίσουν συμπτώματα αυτού του συνδυασμού θρόμβων αίματος και χαμηλών αιμοπεταλίων* (βλ. παρακάτω).

Η PRAC σημείωσε ότι οι θρόμβοι αίματος εμφανίστηκαν σε φλέβες στον εγκέφαλο (θρόμβωση εγκεφαλικού φλεβικού κόλπου, CVST) και στην κοιλιακή χώρα (θρόμβωση σπλαχνικής φλέβας) και στις αρτηρίες, μαζί με χαμηλά επίπεδα αιμοπεταλίων και μερικές φορές αιμορραγία.

Εάν εμφανιστούν συμπτώματα

* Έχουν εμφανιστεί περιστατικά ασυνήθιστων θρόμβων αίματος με χαμηλά αιμοπετάλια σε άτομα που έλαβαν Vaxzevria (πρώην COVID-19 Vaccine AstraZeneca).

1 Η πιθανότητα να συμβεί αυτό είναι πολύ χαμηλή, αλλά οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν τα συμπτώματα, ώστε να μπορούν να λάβουν άμεση ιατρική περίθαλψη. 

2 Πρέπει να αναζητήσουν επείγουσα ιατρική βοήθεια αμέσως εάν έχουν κάποιο από τα ακόλουθα συμπτώματα τις εβδομάδες μετά την ένεση.

  • Δύσπνοια.
  • Πόνο στο στήθος.
  • Πρήξιμο στα πόδια.
  • Επίμονο κοιλιακό πόνος. 
  • Νευρολογικά συμπτώματα, όπως σοβαροί και επίμονοι πονοκέφαλοι ή θολή όραση.
  • Μικροσκοπικά σημεία αίματος κάτω από το δέρμα πέρα από το σημείο της ένεσης.

Οι επαγγελματίες υγείας που συμμετέχουν στη χορήγηση του εμβολίου στην Ε.Ε. θα λάβουν άμεση επικοινωνία με τον επαγγελματία υγείας (DHPC). Το DHPC θα είναι επίσης διαθέσιμο σε ειδική σελίδα στον ιστότοπο EMA.

«Έριξαν» την πύλη εμβολιασμού οι πολίτες

Η διστακτικότητα των Κυπρίων πολιτών να εμβολιαστούν με το εμβόλιο της Άστρα-Ζένεκα επιβεβαιώθηκε από πολύ νωρίς το πρωί χθες, όταν με τη λειτουργία της «πύλης εμβολιασμών», τα πλείστα άτομα άνω των 61 ετών που είχαν πάρει σειρά για διευθέτηση ραντεβού, βιάστηκαν για να προλάβουν ένα από τα άλλα δύο διαθέσιμα εμβόλια, των Pfizer και Moderna. Αποτέλεσμα, η «Πύλη» να «πέσει» λόγω του τεράστιου αριθμού αιτημάτων που υποβάλλονταν την ίδια στιγμή, παρασύροντας μαζί της και ολόκληρο το ηλεκτρονικό σύστημα του Γενικού Συστήματος Υγείας, με τους επαγγελματίες υγείας να διαμαρτύρονται αφού για αρκετές ώρες δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν σωστά τους ασθενείς τους.  

Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του υφυπουργού Καινοτομίας Κυριάκου Κόκκινου, ο οποίος μερικές ώρες αργότερα, αποκάλυψε ότι «τα πρώτα δυόμισι λεπτά που άνοιξε η πύλη εμβολιασμού διευθετήθηκαν συνολικά 3.931 ραντεβού, με τα διαθέσιμα εμβόλια της Pfizer και της Moderna να έχουν εξαντληθεί». «Για να καταλάβετε», είπε, «υπήρχαν 360 αιτήματα για τα συγκεκριμένα εμβόλια το δευτερόλεπτο. Έχουμε περίπου 15-16 χιλιάδες διαθέσιμα AstraZeneca», εξήγησε, γεγονός που φανερώνει τη δυσπιστία του κόσμου προς το συγκεκριμένο εμβόλιο.

Απολογήθηκε για το πρόβλημα που παρουσιάστηκε στην ηλεκτρονική πλατφόρμα και παραδέχθηκε ότι «δεν υπάρχουν δικαιολογίες για την κατάρρευση». Το σύστημα επανήλθε σε λειτουργία στις 5 το απόγευμα, ωστόσο οι διαμαρτυρίες των πολιτών ότι δεν υπήρχαν διαθέσιμα εμβόλια, πλην αυτών της Άστρα-Ζένεκα συνεχίστηκαν μέχρι αργά το βράδυ.