Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εισέρχεται η κτηνοτροφία, καθώς ο αφθώδης πυρετός εξαπλώνεται με ταχύτητα στις ελεύθερες περιοχές, προκαλώντας τεράστια οικονομική ζημιά και έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Μέχρι στιγμής, η νόσος έχει πλήξει 11 μονάδες, στις περιοχές Λιβαδιών (4), Ορόκλινης (5), Τρούλλων (1) και Αραδίππου (1), επηρεάζοντας περίπου 13.000 ζώα, ενώ το πρώτο πακέτο αποζημιώσεων υπολογίζεται ήδη στα €4,5 εκατ. Η αποζημίωση αφορά την αγοραία αξία ζώων, τους σανούς, το γάλα κ.τ.λ.
Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί τελούν υπό συνεχή επιδημιολογική διερεύνηση από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ιχνηλάτηση αρχικών και πιθανών πηγών μόλυνσης και διασποράς με την συνεργασία και υποστήριξη της Αστυνομίας στην διερεύνηση της υπόθεσης. Επομένως, η Αστυνομία διερευνά πλέον το ενδεχόμενο σκόπιμης απόκρυψης, ενώ οι Αρχές τονίζουν πως η καθυστέρηση στην ενημέρωση έδωσε στον ιό το παράθυρο που χρειαζόταν για να διασπαρθεί.
Η κρίση άρχισε στις 20 Φεβρουαρίου με την επιβεβαίωση κρούσματος σε μονάδα αγελάδων στα Λιβάδια. Ωστόσο, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες υποστηρίζουν ότι ο ιός φαίνεται να βρισκόταν σε εκμεταλλεύσεις στην Ορόκλινη τουλάχιστον δύο εβδομάδες νωρίτερα, χωρίς να δηλωθεί από κτηνοτρόφους και ιδιώτες κτηνιάτρους, οι οποίοι φέρονται να απέδιδαν τα συμπτώματα σε γαγγραινώδη μαστίτιδα. Οι επόμενες 10 μονάδες που μολύνθηκαν ήταν αιγοπροβάτων.
Από τις 19/2/2026, η Κύπρος εφαρμόζει το Έκτακτο Σχέδιο Δράσης (Κανονισμός 2020/687), το οποίο περιλαμβάνει:
24ωρα σημεία ελέγχου και απολύμανσης: Εγκαταστάθηκαν στατικά σημεία από την Αστυνομία και μονάδες ψεκασμού σε Αραδίππου, Λιβάδια, Κελιά, Τρούλλους και Ορόκλινη.
Απαγόρευση μετακινήσεων: Ισχύει παγκύπριο μπλόκο στη μεταφορά δίχηλων ζώων (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους) και ζωοτροφών χωρίς ειδική άδεια.
Καταστροφή προϊόντων: Το γάλα από τις μολυσμένες μονάδες καταστρέφεται, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία ταφής των μολυσμένων ζώων.
Κυνήγι: Απαγορεύτηκε το κυνήγι και η εκπαίδευση σκύλων στις επηρεαζόμενες περιοχές για αποφυγή μεταφοράς του ιού μέσω του εδάφους.
Πολιτικό θρίλερ στη Βουλή
Η συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας χθες διεξήχθη σε εξαιρετικά υψηλούς τόνους. Ένσταση υπήρξε για τα μέτρα που λήφθηκαν από τις 15/12/2025 με την γνωστοποίηση των ισχυρισμών για περιστατικό αφθώδους πυρετού σε μονάδα βοοειδών στο κατεχόμενο Λάπαθος της επαρχίας Αμμοχώστου.
Σημειώνεται ότι στις 28/1/2026 ολοκληρώθηκαν οι εργαστηριακές εξετάσεις από εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων κατά μήκος της πράσινης γραμμής. Πιο συγκεκριμένα εξετάστηκαν 130 εκμεταλλεύσεις και όλα τα αποτελέσματα ήταν αρνητικά. Δεδομένου ότι δεν υπήρχαν άλλα κρούσματα στα κατεχόμενα τερματίστηκαν οι απολυμάνσεις στα σημεία διέλευσης. Σύμφωνα με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, συνεχίζονταν όμως οι επιθεωρήσεις των μονάδων και τα μέτρα βιοασφάλειας που οφείλουν να εφαρμόζουν οι κτηνοτρόφοι.
Οι κτηνοτρόφοι, σε κατάσταση απόγνωσης, κατήγγειλαν έλλειψη συντονισμού, αναφέροντας πως αντί για στήριξη, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ανακριτές της αστυνομίας. «Βλέπουμε το βιός μας να χάνεται», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κτηνοτρόφος που διατηρεί μονάδα στην Ορόκλινη Γιώργος Δημητρίου.
Στην Κύπρο ομάδα κτηνιάτρων από τις Βρυξέλλες
Μέσα στο ζοφερό κλίμα, η δικοινοτική συνεργασία προσφέρει μια ανάσα. Σήμερα, αναμένεται η παράδοση 10.000 εμβολίων από την τ/κ πλευρά προς την Κυπριακή Δημοκρατία, από το απόθεμα των 500.000 δόσεων που έστειλε η Κομισιόν στα κατεχόμενα. Ακόμη 10.000 δόσεις αναμένονται την επόμενη εβδομάδα. Ωστόσο, η απόφαση για τη χρήση τους παραμένει στα χέρια των Ευρωπαίων κτηνιάτρων εμπειρογνωμόνων της ομάδας EUVET, οι οποίοι αφίχθηκαν χθες στο νησί και θα παραμείνουν μέχρι την Παρασκευή.
Σημειώνεται ότι παρόλο που εμφανίστηκαν κρούσματα αφθώδους πυρετού σε 11 συνολικά μονάδες, η Κομισιόν μέχρι χθες είχε ενημερωθεί για τις πρώτες τρεις εστίες σε μια μονάδα εκτροφής αγελάδων και σε δύο μεγάλες εγκαταστάσεις εκτροφής προβάτων στην επαρχία Λάρνακας. Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι κυπριακές Αρχές έχουν ήδη υιοθετήσει όλα τα απαραίτητα μέτρα ελέγχου σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων επιδημιολογικών ερευνών και εργαστηριακών δοκιμών.
Η Κομισιόν θεωρεί ότι είναι απαραίτητο οι κυπριακές Αρχές να λάβουν άμεσα και αποφασιστικά μέτρα στις πληγείσες εκμεταλλεύσεις και στις ζώνες περιορισμού, συμπεριλαμβανομένης της άμεσης θανάτωσης των ζώων στις πληγείσες εκμεταλλεύσεις, της καταστροφής των νεκρών και θανατωθέντων ζώων και των προϊόντων τους, καθώς και της απολύμανσης των εγκαταστάσεων. Επίσης, απαιτούνται περιορισμοί στις μετακινήσεις, αυστηρή βιοασφάλεια και επιτήρηση σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ.
Ουσιαστικά η ομάδα EUVET θα υποστηρίξει τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες στην καταπολέμηση της νόσου, την παροχή συμβουλών σχετικά με τη χρήση εμβολιασμού και την ανάπτυξη σχεδίου έκτακτου εμβολιασμού.
Η Κομισιόν θα εγκρίνει αυτή την εβδομάδα τα έκτακτα μέτρα που απαιτούνται για την αντιμετώπιση της κατάστασης επί του πεδίου. Συνολικά, 529.000 δόσεις εμβολίων θα αποσταλούν στην Κύπρο τις επόμενες ημέρες.
Η Κομισιόν θα υιοθετήσει μέτρα που οριοθετούν, σε επίπεδο ΕΕ, τις περιοχές που θα περιληφθούν στη ζώνη περιορισμού γύρω από τις εγκαταστάσεις της εστίας και θα καθορίσει τη διάρκεια αυτής της ζώνης.
Τα μέτρα που εφαρμόζει η Κύπρος σε αυτές τις ζώνες είναι καλά καθορισμένα στη νομοθεσία της ΕΕ και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
• Τη θανάτωση επί τόπου και την ασφαλή απόρριψη το συντομότερο δυνατό όλων των ζώων ευπαθών ειδών που διατηρούνται στην πληγείσα εκμετάλλευση.
• Τον καθαρισμό και την απολύμανση των εγκαταστάσεων.
• Την απαγόρευση μετακινήσεων ευπαθών ζώων και των προϊόντων τους.
• Εντατική επιτήρηση τόσο στις ζώνες των 3 και 10 χιλιομέτρων όσο και στην περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη.
• Καμία έξοδο ευπαθών ζώων από την εξωτερική περίμετρο της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, εκτός εάν προορίζονται για άμεση σφαγή εντός της επικράτειας του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους.
Χάθηκε το καθεστώς «χώρας ελεύθερης από αφθώδη πυρετό»
Καθώς το καθεστώς της Κύπρου ως χώρας ελεύθερης από αφθώδη πυρετό έχει ανασταλεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων (WOAH), οι εξαγωγές ζώων ευπαθών στον ιό και μη επεξεργασμένων ζωικών προϊόντων από αυτό το κράτος μέλος προς χώρες εκτός ΕΕ αναστέλλονται προσωρινά.
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τονιστεί ότι οι κυπριακές αρμόδιες Αρχές δεν μπορούν πλέον να υπογράφουν τέτοια πιστοποιητικά εξαγωγής προς τρίτες χώρες για ζώα και ορισμένα ζωικά προϊόντα που απαιτούν καθεστώς «χώρας ελεύθερης από αφθώδη πυρετό».
Ωστόσο, η Κομισιόν καλεί τις τρίτες χώρες να σεβαστούν την αρχή της περιφερειοποίησης και να μην απαγορεύσουν τις εξαγωγές από ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση.
Το γάλα από εκμεταλλεύσεις με εστίες ή ύποπτες εκμεταλλεύσεις πρέπει να απορρίπτεται με ασφάλεια.
Εάν χρησιμοποιηθεί έκτακτος εμβολιασμός, πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα μείωσης του κινδύνου στην εμβολιασμένη περιοχή, τα οποία περιλαμβάνουν την απαγόρευση μετακινήσεων νωπού γάλακτος, με πιθανές παρεκκλίσεις για θερμικά επεξεργασμένο γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το τυρί χαλλούμι, που περιλαμβάνουν, τουλάχιστον, παστερίωση. Τέτοια θερμικά επεξεργασμένα προϊόντα μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά της ΕΕ.
