Μια ιστορική εκκρεμότητα που ταλάνιζε τον αγροτικό κόσμο από το 2007 λαμβάνει τέλος, σηματοδοτώντας μια μεγάλη επιτυχία για την κυβέρνηση και το υπουργείο Γεωργίας. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε τον «περί Εμπορίας Κυπριακών Πατατών (Τροποποιητικό) Νόμο του 2026», υλοποιώντας μια κεντρική δέσμευση του προγράμματος διακυβέρνησης του Νίκου Χριστοδουλίδη για τον εκσυγχρονισμό και τη θωράκιση της πατατοκαλλιέργειας.
Ο νέος Νόμος τίθεται επίσημα σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2026, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο εξωστρέφειας και αποτελεσματικότητας για τον χρυσό κλάδο της κυπριακής γης.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας της υπουργού Γεωργίας με τις αγροτικές οργανώσεις. Με κοινό στόχο τη διασφάλιση της συνέχισης του Συμβουλίου σε ένα καλύτερο περιβάλλον διακυβέρνησης, οι εμπλεκόμενοι φορείς κατέληξαν σε μια ρεαλιστική και βιώσιμη λύση που τερματίζει την πολυετή αβεβαιότητα των ετήσιων παρατάσεων.
Η μετεξέλιξη του Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών (ΣΕΚΠ) εδράζεται σε ένα υβριδικό μοντέλο που συνδυάζει τη θεσμική εγγύηση του Δημοσίου Δικαίου με την ευελιξία του Ιδιωτικού Τομέα. Το Συμβούλιο παραμένει ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και, παράλληλα, ιδρύει εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, με μοναδικό μέτοχο το ίδιο, η οποία αναλαμβάνει τη διεκπεραίωση των απαιτούμενων εργασιών.
Το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας, το οποίο διορίζεται από την Υπουργό, θα απαρτίζεται από 8 μέλη του ΣΕΚΠ: Τον πρόεδρο, το επικεφαλής από κάθε μεγάλη αγροτική οργάνωση (ΠΕΚ, ΕΚΑ, Παναγροτικός, Νέα Αγροτική Κίνηση), τον γενικό διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης του υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ή εκπρόσωπό του, τον γενικό διευθυντή του υπουργείου Ενέργειας Εμπορίου και Βιομηχανίας ή εκπρόσωπό του και τον Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών και Κοινωνικών Επιχειρήσεων.
Περαιτέρω, εισάγεται αυστηρό πλαίσιο οικονομικής διαχείρισης με υποχρέωση υποβολής ετήσιου προϋπολογισμού και οικονομικών καταστάσεων βάσει διεθνών προτύπων στους υπουργούς Γεωργίας και Οικονομικών.
Στις κυριότερες αλλαγές με τον νέο νόμο, το ΣΕΚΠ συνεχίζει με το υφιστάμενο προσωπικό, χωρίς δυνατότητα νέων μόνιμων διορισμών, ενώ είναι υποχρεωτικός διορισμός νόμιμου ελεγκτικού γραφείου για τον έλεγχο των λογαριασμών.
Παράλληλα, υπάρχει δυνατότητα διαχείρισης γραφείων και συσκευαστηρίων στην Κύπρο και το εξωτερικό βάσει αναγκών. Επίσης, υπάρχει πρόνοια για δανειοδότηση της εταιρείας μέσω του Συμβουλίου με έγκριση του Υπουργού Οικονομικών.
Η μετεξέλιξη αυτή διασφαλίζει την άρτια εμπορία και διάθεση της κυπριακής πατάτας, προστατεύοντας το εισόδημα του παραγωγού μέσα από ένα σύγχρονο και οικονομικά υγιές πλαίσιο.
Ο τερματισμός των δραστηριοτήτων του ΣΕΚΠ αποφασίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Μάιο του 2007 και έκτοτε η λειτουργία του παρατείνεται με νέες αποφάσεις Υπουργικού Συμβουλίου μέχρι την έγκριση του νομοσχεδίου, ήτοι μέχρι την ίδρυση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου που θα αναλάβει τις αρμοδιότητές του. Το Υπουργείο προέβη σε δράσεις για εκσυγχρονισμό του ΣΕΚΠ, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις προς όφελος των πατατοπαραγωγών. Το καταστατικό της υπό ίδρυση εταιρείας που προβλέπεται στις πρόνοιες του νομοσχεδίου έχει ήδη καταρτιστεί και ουσιαστικά πρόκειται για νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου το οποίο θα διέπεται από τις διατάξεις του «περί Εταιρειών Νόμου» και θα εκτελεί τις αρμοδιότητες του ΣΕΚΠ με περισσότερη ευελιξία.
Η ψήφιση του «περί Εμπορίας Κυπριακών Πατατών (Τροποποιητικού) Νόμου του 2026» από τη Βουλή των Αντιπροσώπων αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίλυση ενός προβλήματος που απασχολούσε τον αγροτικό κόσμο για σειρά ετών δημιουργώντας περιβάλλον ανασφάλειας σε ένα από τους σημαντικότερους τομείς της κυπριακής γεωργίας. Με την έναρξη της ισχύος του νόμου την 1η Οκτωβρίου 2026, το Συμβούλιο συνεχίζει να λειτουργεί με το υφιστάμενο κατά τον εν λόγω χρόνο προσωπικό και δεν δύναται να διορίζει νέο μόνιμο προσωπικό.
Σημειώνεται ότι ο Συμβούλιο δύναται: (α) Να χορηγεί στους υπαλλήλους του συντάξεις, βοηθήματα ή επιδόματα αποχωρήσεως και να επιβάλλει σε αυτούς αναγκαστική εισφορά σε οποιοδήποτε σύστημα συντάξεων ή εισφορών και (β) να διαχειρίζεται γραφεία, αποθήκες ή συσκευαστήρια στη Δημοκρατία ή στο εξωτερικό, ανάλογα με τις ανάγκες του, ύστερα από εισήγηση του προέδρου και έγκριση του Συμβουλίου.
Ιστορική αναδρομή για μετεξέλιξη του ΣΕΚΠ
Το Υπουργικό Συμβούλιο, με απόφαση του ημερ. 16/5/2007 και τίτλο «Μελλοντικός ρόλος και μετεξέλιξη του Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών», αποφάσισε, μεταξύ άλλων, όπως: α) Εγκρίνει τον τερματισμό των εμπορικών δραστηριοτήτων του ΣΕΚΠ, το αργότερο μέχρι τις 31/8/2008, β) συσταθεί ενιαίος φορέας από τους πατατοπαραγωγούς, ο οποίος θα αναλάβει την εμπορία πατατών μετά τις 31/8/2008.
Από τότε μέχρι και το 2022, δίνονταν παρατάσεις λειτουργίας του ΣΕΚΠ, μέχρι την λήψη οριστικών αποφάσεων.
Το 2022, με βάση τις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, ημερ. 21/6/2022 και ημερ. 18/10/2022, εγκρίθηκε: α) Η συνέχιση της λειτουργίας του ΣΕΚΠ ως Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 2023 και, παράλληλα, β) δημιουργήθηκε Τεχνική Επιτροπή, σκοπός της οποίας ήταν η εξέταση και παρουσίαση εισηγήσεων για το μέλλον του ΣΕΚΠ, έχοντας και τη δυνατότητα ανάθεσης, σε εξειδικευμένο φορέα, της διεξαγωγής σχετικής μελέτης. Με βάση τα πιο πάνω προχώρησε η προκήρυξη διαγωνισμού και η κατακύρωση της προσφοράς (10/3/2023), για διεξαγωγή της «Μελέτης για το μέλλον του Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών (ΣΕΚΠ)». Ανάδοχος της εν λόγω μελέτης ήταν η εταιρεία Grant Thornton (Cyprus) Ltd.
Ο ανάδοχος, με βάση την καταγραφή και ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, η οποία περιλάμβανε και τον εντοπισμό των προκλήσεων που υπάρχουν σε σχέση με το υφιστάμενο θεσμικό και επιχειρησιακό πλαίσιο, παρουσίασε και ανέλυσε τέσσερα σενάρια, ως προς το μέλλον του ΣΕΚΠ.
Με απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 5/8/2024 εγκρίθηκε η παράταση της λειτουργίας του ΣΕΚΠ ως έχει, μέχρι τις 30/9/2025, προκειμένου να γίνουν όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για την ετοιμασία και κατάθεση σχετικού τροποποιητικού νομοσχεδίου για τη συνέχιση της λειτουργίας του ΣΕΚΠ ως Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου και για την ίδρυση εταιρείας ιδιωτικού δικαίου, με μοναδικό μέτοχο το ΣΕΚΠ για τη διεκπεραίωση των απαιτούμενων εργασιών εκ μέρους του.
Ακολούθως, το Υπουργικό Συμβούλιο, με την απόφαση του ημερ. 17/9/2025 ενέκρινε την παράταση της λειτουργίας του Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών ως έχει, μέχρι 31/12/2025.
Στη συνεδρία του στις 8/10/2025, το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε απόφαση, όπως εγκρίνει το νομοσχέδιο που αφορά τον «περί Εμπορίας Κυπριακών Πατατών (Τροποποιητικό) Νόμο του 2025» και εξουσιοδοτήσει την υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος να καταθέσει το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή των Αντιπροσώπων για ψήφιση.
Η κοινοβουλευτική επιτροπή Γεωργίας και Φυσικών Πόρων μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο, σε επτά συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ της 11/11/2025 και της 10/3/2026. Μετά την έγκριση του νομοσχεδίου σε νόμο από την Ολομέλεια της Βουλής στις 19/3/2026, στις 2/4/2026 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας και τίθεται σε ισχύ την 1/10/2026.
