Νομοθετική ρύθμιση για το μείζον θέμα των αδειών ασθενείας που ταλανίζει ολόκληρη τη δημόσια υπηρεσία προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, σε μια προσπάθεια να τεθεί φραγμός στην κατάχρηση που παρατηρείται ευρύτερα.

Νευραλγικές Υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα δεν μπορούν να εργαστούν απρόσκοπτα, λόγω των συνεχών αδειών ασθενείας του προσωπικού, με αποτέλεσμα αυτοί που μένουν να υπερφορτώνονται και να εξαντλούνται. Υπάρχουν περιπτώσεις που «βγάζουν μάτι», ωστόσο, το σύστημα δεν βοηθά ώστε να λαμβάνουν άδειες ασθενείας αυτοί που τις έχουν ανάγκη, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να μετακυλίεται στους ευσυνείδητους υπαλλήλους. Το πρόβλημα συζητήθηκε την περασμένη Παρασκευή σε διυπουργική σύσκεψη που συγκάλεσε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, όπου και τέθηκαν οι παράμετροι του, ενώ αποφασίστηκε η προώθηση συγκεκριμένων νομοθετικών, διοικητικών και ελεγκτικών παρεμβάσεων, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της αξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητας του πλαισίου που διέπει τη χορήγηση αναρρωτικών αδειών στον δημόσιο τομέα.

Όπως δήλωσε στον «Φ» ο κ. Φυτιρής, μια από τις σκέψεις που γίνονται είναι να ισχύσει ότι και στον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή σε περίπτωση άδειας ασθενείας πέραν του κανονικού, ο υπάλληλος να πληρώνεται το 65% του μισθού του. Όπως είναι τώρα η κατάσταση, μπορεί ένας υπάλληλος να απουσιάζει έξι μήνες με άδεια ασθενείας, να πληρώνεται κανονικά, να επιστρέφει μια ημέρα και μετά να λαμβάνει άδεια ασθενείας άλλους έξι μήνες. Πρόσφατα, σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Τμήμα Φυλακών καταγράφονταν σωρεία ζητημάτων που προέκυψαν μέσα από έλεγχο που για ορισμένα υπήρχε η οσμή ποινικών αδικημάτων. Είναι γι’ αυτό που η έκθεση παραπέμφθηκε στη Νομική Υπηρεσία για διερεύνηση, αφού τα ευρήματα δημιουργούσαν σοβαρές υπόνοιες σύμπραξης μεταξύ ιατρών και δεσμοφυλάκων, με σκοπό τη δημιουργία και κατάθεση ψευδών παραστάσεων και, κατ’ επέκταση, την εξαπάτηση του κράτους. Όπως ανέφερε στον «Φ», η εκπρόσωπος Τύπου της Ελεγκτικής, Γιώτα Μιχαήλ, πρόσφατα η Νομική Υπηρεσία ήρθε σε επαφή με τον Γενικό Ελεγκτή και ζήτησε περισσότερα στοιχεία που προέκυψαν μέσα από τα ευρήματά τα οποία και δόθηκαν.

Τι έδειξε ο έλεγχος στο Τμήμα Φυλακών

Όπως είχε διαπιστώσει η Ελεγκτική Υπηρεσία στον έλεγχό της,  ιατρικά πιστοποιητικά εκδίδονται από μη προσωπικούς γιατρούς, δεν δικαιολογούνταν από ισάριθμες επισκέψεις, ενώ παθολόγοι εξέδιδαν πιστοποιητικά ασθενείας για ορθοπεδικά περιστατικά. Δεσμοφύλακας με 200 ημέρες ασθενείας ανά έτος, το 2023 και το 2024, παρουσίασε 111 ιατρικά πιστοποιητικά από δύο γιατρούς, είχαν όμως καταγραφεί στο ΓεΣΥ μόνο έξι επισκέψεις. Υπήρχε, επίσης, η περίπτωση μέλους του Τμήματος Φυλακών που βρισκόταν με απόσπαση εκτός από το 2018, επέστρεψε στο Τμήμα τον Σεπτέμβριο 2023 και προάχθηκε στη θέση του Επιθεωρητή. Το μέλος αυτό βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια από την ημερομηνία λήξης της απόσπασής του μέχρι και την 31/12/2024, για συνολικά 488 ημέρες. Για την περίοδο από τις 7/10/2024 μέχρι και τις 31/12/2024 βρισκόταν σε άδεια ασθενείας άνευ απολαβών καθώς είχε υπερβεί τις 360 ημέρες συνεχόμενης άδειας ασθενείας. Η άδεια ασθενείας του διακόπηκε το 2025, καθώς παρουσιάστηκε στο Τμήμα Φυλακών μόνο για μια μέρα, με αποτέλεσμα να δικαιούται εκ νέου άδεια ασθενείας με απολαβές.

Κατά τη σύσκεψη στην οποία παρέστησαν οι υπουργοί Δικαιοσύνης, Οικονομικών, Υγείας και Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το πρόβλημα αφορά σε όλη τη δημόσια υπηρεσία και πως ορισμένοι θεωρούν ότι η αναρρωτική άδεια είναι δικαίωμα όπως η άδεια ανάπαυσης και μάλιστα προγραμματίζουν πότε θα την λάβουν και κάποιοι πάνε διακοπές ή κυνήγι. Όπως αναφέρθηκε, το 8% των δημοσίων υπαλλήλων λαμβάνει άδεια ασθενείας από μια ημέρα μέχρι και έξι μήνες ή και περισσότερο. Προβλήματα που φτάνουν την υπόνοια κατάχρησης παρατηρούνται στα νοσηλευτήρια, στους δασκάλους και καθηγητές, στις φυλακές και σε λιγότερο βαθμό στην Αστυνομία ή άλλα Τμήματα και Οργανισμούς.

Υπάρχει περίπτωση, όπως εκφράστηκε, όπου άτομο που υπηρετεί στη Λιμενική και Ναυτική Αστυνομία δεν ανεβαίνει σε σκάφος γιατί ζαλίζεται, ή καθηγητής δεν μπορεί να μπει σε τάξη γιατί έχει αγοραφοβία. Πιλότος δεν μπορεί να πετάξει γιατί έχει πρόβλημα με τα αυτιά του, ή άτομο λόγω άγχους λαμβάνει άδεια για να πηγαίνει θάλασσα. Το πρόβλημα, όπως τονίστηκε, εστιάζεται στους ιατρούς και κυρίως στα ιατροσυμβούλια.

Στόχος η αντιμετώπιση των διαχρονικών στρεβλώσεων

Όπως ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Δικαιοσύνης, σκοπός της σύσκεψης ήταν η εξέταση ζητημάτων που αφορούν τη βελτίωση της απόδοσης και αποτελεσματικότητας της δημόσιας υπηρεσίας, την προστασία των εργαζομένων, καθώς και την αντιμετώπιση διαχρονικών στρεβλώσεων που επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα των αναρρωτικών αδειών και στη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του σχετικού θεσμικού πλαισίου. Από τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν προκύπτει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις και κατηγορίες προσωπικού καταγράφονται ποσοστά απουσιών λόγω αναρρωτικής άδειας τα οποία αποκλίνουν σημαντικά από τα στατιστικώς αναμενόμενα επίπεδα, με συνέπειες στην επιχειρησιακή λειτουργία των Υπηρεσιών, στο δημόσιο κόστος και στην ισόρροπη κατανομή του φόρτου εργασίας μεταξύ των εργαζομένων.

Οι συμμετέχοντες υπουργοί υπογράμμισαν ότι η Πολιτεία έχει αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση να στηρίζει πλήρως και χωρίς καμία διάκριση τους εργαζομένους που αντιμετωπίζουν πραγματικά προβλήματα υγείας. Η προστασία της υγείας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της κοινωνικής αλληλεγγύης αποτελεί θεμελιώδη αρχή ενός σύγχρονου κράτους δικαίου και δεν τίθεται υπό οποιαδήποτε αμφισβήτηση. Τονίστηκε, παράλληλα, ότι η κατάχρηση ενός θεσμού που έχει θεσπιστεί για την προστασία των εργαζομένων υπονομεύει την αξιοπιστία του ίδιου του συστήματος, δημιουργεί συνθήκες άνισης μεταχείρισης και επιβαρύνει τόσο τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών, όσο και τους εργαζομένους που ασκούν με συνέπεια τα καθήκοντά τους. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν περιπτώσεις μακροχρόνιων αναρρωτικών αδειών, οι οποίες αναδεικνύουν την ανάγκη συνεχούς αξιολόγησης και ενίσχυσης των διαδικασιών ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου, η ίση μεταχείριση όλων των εργαζομένων και η προστασία του δημόσιου συμφέροντος.

Οι υπουργοί υπογράμμισαν ότι στόχος της κυβέρνησης δεν είναι η αμφισβήτηση του δικαιώματος των εργαζομένων σε αναρρωτική άδεια, αλλά η διασφάλιση ότι το δικαίωμα αυτό ασκείται με τρόπο δίκαιο, αντικειμενικό και αξιόπιστο, προς όφελος τόσο των εργαζομένων όσο και της εύρυθμης λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών. Τονίστηκε, επίσης, ότι κάθε φορέας, Υπηρεσία, Αρχή, συμβούλιο, λειτουργός ή επαγγελματίας που εμπλέκεται στη διαδικασία χορήγησης, αξιολόγησης, ελέγχου και παρακολούθησης των αναρρωτικών αδειών οφείλει να ασκεί τις αρμοδιότητές του με υπευθυνότητα, αντικειμενικότητα, επαγγελματισμό και πλήρη επίγνωση των συνεπειών που έχουν οι αποφάσεις του για τη λειτουργία του κράτους, τους εργαζομένους και την κοινωνία ευρύτερα.

Με άδεια ασθενείας 250 ημερών

Σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος Φυλακών:

Για το 2023:

– 2 αξιωματικοί πέραν των 120 ημερών με άδειες ασθενείας.

– 10 λοχίες πέραν των 120 ημερών ο καθένας.

– 38 δεσμοφύλακες πέραν των 130 ο καθένας.

Για το 2024:

– 3 αξιωματικοί είχαν πέραν τον 180 ημερών έκαστος.

– 2 λοχίες πέραν των 100 ο καθένας.

– 2 λοχίες πέραν των 250 ημερών.

– 24 δεσμοφύλακες πέραν των 150 ημερών ο καθένας.

Για το 2025:

– 3 αξιωματικοί από 150 μέρες ο καθένας.

– 4 λοχίες πέραν των 150 ημερών ο καθένας.

– 37 δεσμοφύλακες πέραν των 120 ημερών ο καθένας.