Ο Χαράλαμπος Μερακλής σχολιάζει τις προοπτικές της Ε.Ε. ύστερα από τις γαλλικές εκλογές.
Η νίκη του Εμανουέλ Μακρόν στις γαλλικές προεδρικές εκλογές αναπτέρωσε τις ελπίδες για ενότητα στο εσωτερικό της ΕΕ. Το ίδιο συνέβη και με το πρώτο του ταξίδι στην επόμενη κιόλας της ανάληψης των καθηκόντων του που ήταν γεμάτο συμβολισμούς και προσδοκίες για την ανασύσταση του γαλλογερμανικού άξονα καθήν στιγμήν οι εντάσεις παραμένουν σε Ανατολική και Δυτική Ευρώπη, καθώς επίσης στις χώρες των Βαλκανίων.
Θα πρέπει να σημειωθεί, ενώ η Δυτική Ευρώπη χαιρέτισε τη νίκη του, εντούτοις η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη έμεινε αδιάφορη λόγω του χάσματος που υπάρχει ανάμεσα στα παλαιά κράτη της ΕΕ στη Δύση και στα νεότερα της Ανατολικής Ευρώπης λόγω της σύγκρουσης στα εθνικά συμφέροντα, για το μέλλον που θέτουν σε κίνδυνο την ΕΕ μακροπρόθεσμα.
Από την άλλη πλευρά παρατηρούμε μια σειρά βαλκανικών χωρών όπου οι φιλοδοξίες τους δεν ικανοποιούνται με το να ενταχθούν στην ΕΕ (Αλβανία, ΠΓΔΜ, Σερβία κλπ.) λόγω των βίαιων εθνοτικών εντάσεων, της πολιτικής και οικονομικής αστάθειας, της διαφθοράς, του οργανωμένου εγκλήματος, της απομάκρυνσης από τις δημοκρατικές αξίες κλπ.
Παρόλο που τα δυτικά κράτη καταλογίζουν ευθύνες στα ανατολικά κράτη, εντούτοις διακατέχονται από απροθυμία για να ξεπερασθούν οι δυσκολίες τους και να επιταχύνουν την ένταξή τους.
Ο Μακρόν υπόδειξε με την εκλογή του κάποια τιμωρητικά μέτρα κατά των απειθάρχητων κρατών, όπως είναι η Ουγγαρία και η Πολωνία, με αναστολή της ψήφου τους στην Ε.Ε. για μια χρονική περίοδο.
Παρά το γεγονός ότι μια ομάδα από τον στενό πυρήνα της ΕΕ θα μπορούσε να επιδιώξει κυρώσεις, εντούτοις η Λευκή Βίβλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής άνοιξε το δρόμο συνεργασιών με χώρες, οι οποίες υιοθετούν την κοινή άμυνα, την εσωτερική ασφάλεια, τη φορολογική και κοινωνική πολιτική.
Πιέσεις για αλλαγές στην ευρωπαϊκή πολιτική προέρχονται από παντού και στοχεύουν στη Γερμανία, ώστε να προβεί σε δημόσιες δαπάνες για να ενθαρρυνθούν οι εργοδότες να αυξήσουν τους μισθούς γιατί είναι η μόνη χώρα όπου η κότα γεννά χρυσά αβγά. Η Γερμανία έχει τεράστια πλεονάσματα δισεκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση από τις συναλλαγές με τα άλλα κράτη –μέλη και από τους μηδενικούς τόκους για τα δάνεια που τυγχάνει και από τα πρόσθετα έσοδα από τη φορολογία.
Πέραν των προτάσεων Μακρόν για ενιαίο προϋπολογισμό στην Ευρωζώνη ή στενότερη δημοσιονομική ενοποίηση της Ευρωζώνης, κοινά επενδυτικά projects, αντιμετώπιση των οικονομικών σοκ, έκτακτη χρηματοοικονομική βοήθεια κ,λπ. είναι και οι προτάσεις του νομπελίστα οικονομολόγου Joseph Stiglitz που εισηγείται την αναμόρφωση της βασικής δομής του συστήματος του ευρώ. Εισηγείται επίσης η ΕΚΤ να ξαναγράψει την φορολογική νομοθεσία, να χαλαρώσει η νομισματική πολιτική, να αλλάξουν οι κανόνες της εταιρικής διακυβέρνησης, να ληφθούν μέτρα για την ανισότητα των ελίτ και του λαού, απασχόλησης, ανάπτυξης, αναδιάρθρωσης του χρέους κ.λπ.
Τα προβλήματα στην ΕΕ και εκτός αυτής έσπειραν ανέμους λόγω της άναρχης παγκοσμιοποίησης των χρηματοπιστωτικών προϊόντων, της ψηφιακής επανάστασης, της ανεξέλεγκτης φιλελευθεροποίησης των αγορών, της δραματικής εξασθένισης της εργατικής τάξης, της κατάρρευσης των ενδιάμεσων αντιπροσωπευτικών τάσεων, των λαϊκίστικων κραυγών εθνικισμού, της κλειστοφοβίας, του αντικαπιταλισμού, του αυταρχισμού, του διχασμού, του Brexit κ.λπ.
Αυτά βοηθούν όλους εκείνους που θέλουν να απαλλαγούν από τις αξίες που εκπροσωπεί η Ευρώπη (δημοκρατία, ανεκτικότητα στη διαφορετικότητα, απαγόρευση της ποινής του θανάτου, αλληλεγγύη, καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, προστασίας του περιβάλλοντος κ.λπ.
Για να μην επανέλθει η Ευρώπη στη μεγάλη συρρίκνωση, επιβάλλεται μεγάλος συμβιβασμός, γιατί οι άνθρωποι δεν είναι μόνο πολιτικά όντα, αλλά και οικονομικά. Δεν περιορίζονται μόνο στις παραγωγικές και εργατικές σχέσεις αλλά επεκτείνονται σε μια σειρά τομείς, που εξασφαλίζουν ποιότητα και σταθερότητα της δημοκρατίας.
Τώρα που γεννιέται μια νέα ελπίδα για περαιτέρω ευρωπαϊκή ενοποίηση θα πρέπει αυτή να στηριχθεί στη σταθερότητα όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων, όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να λειτουργούν πολιτικά και να διευρύνουν συνεχώς τα δικαιώματά τους χωρίς στερήσεις.
Μπροστά στο νέο ξεκίνημά της, η Ευρώπη επιβάλλεται να έχει ηγέτες με ξεκάθαρες ευρωπαϊκές θέσεις για να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες προκλήσεις που την περιβάλλουν και να ξεφύγει από τον κενό χώρο που στήνει η ίδια στον εαυτό της.
