Μια πιθανή επιτυχία της ερευνητικής γεώτρησης στο Μπλοκ 2 του Ιονίου θα μπορούσε να μεταβάλει ουσιαστικά το ενεργειακό αποτύπωμα της Ελλάδας, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια, δημιουργώντας σημαντικά δημόσια έσοδα και αναβαθμίζοντας τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η γεωλογική δομή «Άσωπος», μια περιοχή περίπου 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η οποία έχει προκύψει από σεισμικές έρευνες και αξιολογείται ως μία από τις πλέον υποσχόμενες που έχουν εντοπιστεί έως σήμερα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν κατά την τελετή υπογραφής της σύμβασης για το γεωτρύπανο, πρόκειται για ένα εγχείρημα υψηλού ρίσκου αλλά και ιδιαίτερα υψηλής δυνητικής απόδοσης.
Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος του κοιτάσματος παραπέμπουν σε πιθανά αποθέματα 9,5 έως 10 τρισ. κυβικών ποδιών φυσικού αερίου, δηλαδή περίπου 270 δισ. κυβικών μέτρων. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα καταναλώνει σήμερα περί τα 6 με 7 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, ένα τέτοιο κοίτασμα θα μπορούσε θεωρητικά να καλύψει τις ανάγκες της χώρας για σχεδόν 40 χρόνια.
Το εγχείρημα, ωστόσο, απέχει από το να θεωρείται βέβαιο. Η πιθανότητα επιτυχίας της πρώτης γεώτρησης τοποθετείται στο 16%, ποσοστό που θεωρείται συμβατό με τα διεθνή δεδομένα για γεωτρήσεις σε βαθιά νερά και σε νέες γεωλογικές ζώνες. Η συγκεκριμένη παράμετρος αναδεικνύει τον έντονα επενδυτικό χαρακτήρα του έργου, το οποίο συνδυάζει χαμηλή πιθανότητα επιβεβαίωσης με εξαιρετικά υψηλό πιθανό όφελος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το οικονομικό ρίσκο της επένδυσης αναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου από την κοινοπραξία και όχι από το ελληνικό δημόσιο. Το κράτος δεν συμμετέχει με ίδια κεφάλαια στο στάδιο της έρευνας, αλλά προβλέπεται να έχει όφελος μόνο σε περίπτωση επιτυχούς αξιοποίησης του κοιτάσματος, στοιχείο που περιορίζει την έκθεσή του σε οικονομικό κίνδυνο.
Σε τεχνικό επίπεδο, η πρώτη γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί σε απαιτητικές συνθήκες, με συνολικό βάθος περίπου 1.600 μέτρων και βάθος νερού 840 μέτρων. Το κόστος αυτής της φάσης υπολογίζεται σε 70 έως 80 εκατ. δολάρια, δηλαδή περίπου 60 έως 70 εκατ. ευρώ, ενώ η διάρκειά της αναμένεται να φθάσει περίπου τους δύο μήνες.
Το χρονοδιάγραμμα του έργου προβλέπει την υποβολή της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων έως τις 15 Ιουνίου, με στόχο την ολοκλήρωση των αδειοδοτήσεων μέχρι τον Νοέμβριο του 2026. Εφόσον τηρηθούν τα προβλεπόμενα στάδια, το γεωτρύπανο αναμένεται να εγκατασταθεί στην περιοχή και να αρχίσει εργασίες τον Φεβρουάριο του 2027.
Στο πλαίσιο της παρουσίασης δόθηκε έμφαση και στην περιβαλλοντική διάσταση του έργου. Η Energean ανέφερε ότι θα εφαρμοστεί το ίδιο μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε στον Πρίνο, προβάλλοντας ως βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση του σχεδίου τον πλήρη σεβασμό στο περιβάλλον.
Σε περίπτωση που η γεώτρηση αποδειχθεί επιτυχής, το έργο θα περάσει σε φάση ανάπτυξης του κοιτάσματος, με επενδύσεις που εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσουν τα 5 δισ. ευρώ. Με βάση τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, εκμεταλλεύσιμο θεωρείται ότι θα είναι περίπου το 50% έως 60% των συνολικών αποθεμάτων, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική παραγωγή φυσικού αερίου.
Σε οικονομικό επίπεδο, η συνολική αξία από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος εκτιμάται στα 60 δισ. ευρώ, προτού αφαιρεθούν τα κόστη επένδυσης και λειτουργίας. Από τα καθαρά έσοδα, σημαντικό μερίδιο αναμένεται να κατευθυνθεί στο ελληνικό δημόσιο, χωρίς το κράτος να έχει αναλάβει το αρχικό επενδυτικό βάρος.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, τα έσοδα για το ελληνικό δημόσιο θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 10 δισ. ευρώ σε ορίζοντα περίπου 20 ετών. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να ενισχύσει όχι μόνο τα δημόσια οικονομικά, αλλά και τη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της χώρας, μέσω της μείωσης της εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια και της ενίσχυσης της γεωοικονομικής της θέσης.
Η γεώτρηση στο Ιόνιο αναδεικνύεται έτσι σε ένα στρατηγικό στοίχημα για την Ελλάδα. Παρά το υψηλό ρίσκο, μια ενδεχόμενη επιτυχία θα μπορούσε να προσφέρει στη χώρα ενεργειακή επάρκεια για δεκαετίες, σημαντικά κρατικά έσοδα και αναβαθμισμένο ρόλο στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.
