Κατευθυντήριες οδηγίες για τον τομέα των μεταφορών και του τουρισμού στην ΕΕ ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εν μέσω των συνεχιζόμενων διαταραχών στον εφοδιασμό με καύσιμα και του κλεισίματος ορισμένων αεροπορικών και ναυτιλιακών διαδρομών λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Στο δεκασέλιδο έγγραφο που εξέδωσε την Παρασκευή, η Κομισιόν επισημαίνει ότι οι συνολικές επιπτώσεις στον τουρισμό παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες, ωστόσο υπογραμμίζει ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους εμπλεκόμενους φορείς.
Η πιο εμφανής επίπτωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή είναι η αύξηση του κόστους των καυσίμων, η οποία επηρεάζει οδικές, σιδηροδρομικές, θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές.
Η εκπρόσωπος της Κομισιόν για τις Μεταφορές, Άννα Κάισα Ίτκονεν, διευκρίνισε ότι οι ακυρώσεις πτήσεων που οφείλονται σε εξαιρετικά υψηλές τιμές καυσίμων, σε αντίθεση με την τοπική έλλειψη καυσίμων, δεν μπορούν να θεωρηθούν από τις αεροπορικές εταιρείες ως έκτακτες περιστάσεις.
Όπως ανέφερε, οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εισάγουν νέα μέτρα, αλλά αποσκοπούν στην ενημέρωση επιβατών, ταξιδιωτών και φορέων εκμετάλλευσης για τις δυνατότητες προστασίας που προβλέπονται από τους κανόνες της ΕΕ.
Παράλληλα, οι οδηγίες ενημερώνουν τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς για την εφαρμογή άλλων σχετικών κανόνων της ΕΕ, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση αυξήσεων τιμών ή ενδεχόμενων ελλείψεων σε καύσιμα αεροσκαφών.
Σύμφωνα με το έγγραφο, οι οδηγίες εστιάζουν κυρίως στις αερομεταφορές και ειδικότερα στις επιπτώσεις μιας πιθανής έλλειψης καυσίμου Jet A, εφόσον συνεχιστεί η σύγκρουση. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας εξέδωσε επίσης δελτίο πληροφοριών ασφάλειας για την ασφαλή χρήση του συγκεκριμένου αεροπορικού καυσίμου στην Ευρώπη.
Οι επιβάτες που επηρεάζονται από ακυρώσεις εξακολουθούν να καλύπτονται από τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών. Αυτά περιλαμβάνουν δικαίωμα επιστροφής χρημάτων, αλλαγής δρομολογίου ή επιστροφής, παροχή βοήθειας στο αεροδρόμιο και αποζημίωση για ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής.
Οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να απαλλαγούν από την καταβολή χρηματικής αποζημίωσης μόνο εάν αποδείξουν ότι η ακύρωση οφείλεται σε έκτακτες περιστάσεις, όπως τοπική έλλειψη καυσίμων. Αντίθετα, η Κομισιόν θεωρεί ότι οι υψηλές τιμές των καυσίμων δεν συνιστούν από μόνες τους έκτακτη περίσταση.
Σε σχέση με την επάρκεια καυσίμων, η Άννα Κάισα Ίτκονεν έκανε λόγο για μεταβλητή κατάσταση, σημειώνοντας ότι η Επιτροπή πραγματοποιεί εβδομαδιαίες απολογιστικές συναντήσεις με τα κράτη μέλη, τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας και τον κλάδο των αερομεταφορών.
Ανέφερε ακόμη ότι, παρότι δεν υπάρχει σχετική υποχρέωση, οι αεροπορικές εταιρείες και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς μοιράζονται με την Κομισιόν πληροφορίες για τα εμπορικά αποθέματα καυσίμων.
Η εκπρόσωπος της Κομισιόν επανέλαβε ότι, για να επικαλεστούν οι αεροπορικές εταιρείες ακυρώσεις λόγω έλλειψης καυσίμων και να απαλλαγούν από υποχρεώσεις προς τους επιβάτες, θα πρέπει να υπάρχουν αποδείξεις. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση τέτοιων περιστάσεων δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Κομισιόν.
Σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια στην τιμολόγηση των αεροπορικών ναύλων, η Κομισιόν επισημαίνει ότι ο κανονισμός για τις αεροπορικές υπηρεσίες απαιτεί την εκ των προτέρων αναγραφή των τελικών τιμών εισιτηρίων, ώστε να αποφεύγονται πρόσθετες χρεώσεις.
Συνεπώς, δεν επιτρέπεται η αναδρομική επιβολή πρόσθετων τελών, όπως οι επιβαρύνσεις καυσίμων, μετά την αγορά εισιτηρίου. Η κ. Ίτκονεν σημείωσε ότι η προσθήκη χρεώσεων σε εισιτήριο μετά την αγορά του δεν μπορεί να αιτιολογηθεί.
Για τα οργανωμένα ταξίδια, η σχετική οδηγία μπορεί να επιτρέπει στους διοργανωτές να αυξήσουν την τιμή αναδρομικά, εφόσον αυτό προβλέπεται στη σύμβαση και μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η Κομισιόν αναφέρει επίσης ότι, για να αποφευχθεί το κλείσιμο ορισμένων δρομολογίων, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρούνται από τον κανόνα αύξησης κατά 90% λόγω καυσίμων στο πλαίσιο του ReFuelEU Aviation. Στις περιπτώσεις αυτές, οι κανόνες ασφαλείας απαιτούν μεταφορά πρόσθετων καυσίμων από το αεροδρόμιο αναχώρησης, όταν δεν υπάρχει επαρκής ποσότητα στο αεροδρόμιο προορισμού της ΕΕ.
Για τα slots στα αεροδρόμια, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρούνται από τις συνήθεις υποχρεώσεις λόγω προβλημάτων εφοδιασμού με καύσιμα. Αντίστοιχες ρυθμίσεις είχαν εφαρμοστεί και κατά την πανδημία της COVID-19, χωρίς κυρώσεις για μη χρήση των κατανεμημένων slots.
Η Επιτροπή ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να αξιοποιούν πλήρως τις ρήτρες των συμβάσεών τους, όταν αεροπορικές εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια με υποχρέωση δημόσιας υπηρεσίας αντιμετωπίζουν ελλείψεις καυσίμων ή εξαιρετικά υψηλές τιμές που καθιστούν τις πτήσεις μη βιώσιμες με την καθορισμένη τιμή εισιτηρίου.
Παράλληλα, η Κομισιόν ενέκρινε προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη άλλων τρόπων μεταφοράς, όπως οι οδικές, σιδηροδρομικές, εσωτερικές πλωτές και θαλάσσιες μεταφορές, οι οποίες πλήττονται κυρίως από το υψηλό κόστος του ντίζελ.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, το πλαίσιο αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη στους κλάδους που έχουν επηρεαστεί από την κρίση.
ΚΥΠΕ
