Στο στούντιο του Λευτέρη Τάπα, λίγες μέρες πριν εκθέσει στην γκαλερί CAN στην Αθήνα, τα νέα έργα του.
 
«Τα νησιά είναι όπως τα όνειρα: οτιδήποτε μπορεί να φανταστεί κανείς μπορεί και να το ονειρευτεί, αλλά ακόμη και το πιο απροσδόκητο όνειρο παραμένει μια υπόθεση που κρύβει μια επιθυμία ή αντίστροφα, ένα φόβο. Τα νησιά, όπως και τα όνειρα, είναι φτιαγμένα από επιθυμίες και φόβους, ακόμη και αν το νήμα της ύπαρξής τους είναι μυστικό, οι κανόνες τους είναι παράλογοι, οι προοπτικές τους παραπλανητικές και τα πάντα υποκρύπτουν κάτι άλλο», γράφει -μεταφράζοντάς το σε ελεύθερη απόδοση- στις “Αόρατες Πόλεις” του o ιταλός πεζογράφος  Ίταλο Καλβίνο. Η ερμηνεία για το «Αρχιπέλαγος» του Λευτέρη Τάπα είναι ανοικτή προς πολλές κατευθύνσεις. «Η θάλασσα κρύβει και αποκαλύπτει», λέει.  «Είναι ο ορίζοντας, η επιφάνεια, ο βυθός. Όλα όσα βλέπεις κι όλα όσα βρίσκονται κάτω απ’ αυτά».
 
Το «Αρχιπέλαγος», αν και ανοικτό προς ερμηνεία, είναι την ίδια ώρα ένα πολιτικό οπτικό ποίημα που διερευνά την ταυτότητα της Κύπρου, μια ανάμιξη λαών και πολιτισμών, ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή. 
 
Η θάλασσα ένα γραμμικό σχέδιο με κύματα που μοιάζει με δαντέλα, αέρινο εντελώς. Είναι φτιαγμένη από χαρτί. Που έχει κόψει – όπως άλλωστε συνηθίζει να κάνει στη δουλειά του με προσοχή. Τον ενδιαφέρει πολύ η διαδικασία της συγκεκριμένης πρακτικής. «Όταν μπαίνω μέσα στο εργαστήριο είναι σαν να μπαίνω σε έναν κόσμο περισυλλογής. Ο ρυθμός, το μοτίβο, η επαναλαμβανόμενη κίνηση, είναι θα έλεγα θεραπευτικό».
Θάλασσα λοιπόν, νυχτερινοί ουρανοί, κάποια αστέρια που πέφτουν από τον ουρανό όταν τα κοιτάς συμπληρώνουν τη νέα του εικαστική πρόταση, που αποτελεί και το πιο ολοκληρωμένο δείγμα της χρόνιας έρευνάς του πάνω στο ζήτημα της ύπαρξης.
 
Ο καλλιτέχνης επιστρέφει στα αρχέτυπα γη-νερό-ουρανός και επαναπροσδιορίζει την προσοχή του στο παρόν σε σχέση με την ιστορία και την ίδια του την ταυτότητα, αναζητώντας το οικουμενικό μέσα από τη σημερινή Κύπρο, που είναι ένα μωσαϊκό ξεχωριστών και όχι ιδιαίτερα ενοποιημένων κοινοτήτων, εθνοτήτων και εθνικοτήτων. Η χώρα η οποία μοιάζει με κουκκίδα στο χάρτη, πολλαπλασιάζεται και απλώνει στο χώρο τις διαφορετικές εκδοχές της.
 
Αυτή τη φορά ο Λευτέρης Τάπας αποφάσισε να δουλέψει δημιουργώντας μόνος του το χαρτί αξιοποιώντας εφημερίδες. Συγκεκριμένα αυτές του Φιλελεύθερου, αφού η σχέση του με την εφημερίδα είναι ιδιαίτερα συναισθηματική. «Είναι ένα καθημερινό αντικείμενο που υπήρχε πάντα στο πατρικό μου. Οι εφημερίδες του πατέρα μου έγιναν το υλικό που δημιούργησα το Αρχιπέλαγος. Μέσα στον χαρτοπολτό έχω τοποθετήσει ουσίες που βρίσκω από μεταλλεία, όπως είναι ο χαλκός, σκόνη από λάβα από το Τρόοδος, γραφίτης, σπάνιες φυσικές χρωστικές που αντλούνται από διάφορα λατομεία του νησιού -κάποια σήμερα απαγορευμένα και εγκαταλειμμένα.
O θεατής στην CAN θα δει το «Αρχιπέλαγος» το οποίο αποτελείται από ένα σύμπλεγμα νησιών που καταλαμβάνει τον μεγάλο αριστερό τοίχο της γκαλερί. Σε ένα μεγάλο τραπέζι στο κέντρο του χώρου βρίσκεται μία χάρτινη δαντέλα που απλώνεται σαν ανήσυχη θάλασσα και στον απέναντι τοίχο μια σειρά από σύμπαντα- θραύσματα νυχτερινών ουρανών, αποτυπωμένα όπως θυμάται να τα παρατηρεί ο ίδιος για χρόνια όποτε φυλάει σκοπιά στην Εθνική Φρουρά.
 
Το ζήτημα της ύπαρξης για τον Λευτέρη Τάπα, ήταν ένα θέμα με το οποίο καταπιανόταν κάθε φορά που δημιουργούσε με χαρτί τον εικαστικό του κόσμο. Τη συγκεκριμένη ιδέα τη δουλεύει δυο χρόνια. Με την πρότασή του αυτή, διερευνά περισσότερο την ταυτότητά του, ως Κύπριος καλλιτέχνης και πολίτης με ένα έμμεσο τρόπο, ώστε η δουλειά να έχει έναν οικουμενικό χαρακτήρα. «Αυτό που είσαι και ο τόπος καταγωγής, σου βγαίνουν ασυνείδητα στη δουλειά σου. Η Κύπρος είναι ένας τόπος που το προσωπικό γίνεται πολιτικό και το πολιτικό προσωπικό. Το μέρος που ζεις δεν είναι απλά το φόντο. Τα γεγονότα πάνω σε αυτό επηρεάζουν και προσαρμόζουν και μεταμορφώνουν την ταυτότητά σου».
Μέσα από την αντανάκλαση ενός τόπου πλούσιου ιστορικά και πολιτισμικά, με γεωγραφικές και πολιτικές ιδιαιτερότητες, με ιστορίες φιλίας, δυσφορίας και εχθρότητας, σύμμαχους και φαντάσματα, ο Τάπας μας περνά από το τοπικό στο οικουμενικό και έτσι τελικά το Αρχιπέλαγος δεν είναι εξ ολοκλήρου ούτε καταγραφή αλλά ούτε και κατασκεύασμα της φαντασίας ή του νου του. Αυτό που απολαμβάνουμε τελικά στο Αρχιπέλαγος δεν είναι η μεταφορά της ιστορίας του νησιού, ούτε μονάχα η ηρεμία και η αρμονία που μας προσφέρει η θέα αυτού του τόπου, αλλά η απάντηση που δίνει σε ένα μας ερώτημα ή η ερώτηση που τελικά μας κάνει εκείνο πιέζοντάς μας να δώσουμε απάντηση.
 
Τι είναι όμως τελικά για τον ίδιο το «Αρχιπέλαγος»; «Είναι η Κύπρος, ο τόπος που ζω. Ένα καζάνι από πολλά διαφορετικά πράγματα: μνήμες, επιθυμίες και πολλούς κόσμους μαζί».
 
* Λευτέρης Τάπας «Archipelago», CAN Christina Androulidaki Gallery Αθήνα (Αναγνωστοπούλου 42, Αθήνα), μέχρι 23/2, www.can–gallery.com