Τέσσερις συναρπαστικές συναυλίες, παράλληλα με μια σειρά καινοτόμων διεπιστημονικών εκδηλώσεων, προτείνει το 13ο Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής Φάρος που διοργανώνεται από τις 5 μέχρι τις 14 Οκτωβρίου. 

Συγκεκριμένα, συμμετέχουν το διεθνούς φήμης Fidelio Trio, o Ολλανδός πανφλαουτίστας Ματάις Κούνε, το ελληνικό σύνολο σύγχρονης μουσικής Ergon Ensemble και το Trio Zukan από τη Χώρα των Βάσκων. Οι παράλληλες εκδηλώσεις περιλαμβάνουν εργαστήρια μουσικής, διαλέξεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη νεολαία.

Πρόκειται για το πρώτο φεστιβάλ νέας μουσικής που θεσπίστηκε ποτέ στην Κύπρο και το οποίο αναγνωρίσθηκε από το ξεκίνημά του ως ένας από τους πιο πρωτοποριακούς ετήσιους θεσμούς στην Ευρώπη.

Για πάνω από μια δεκαετία, το Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής Φάρος έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εξοικείωση του φιλόμουσου κοινού της Κύπρου με τη μουσική των καιρών μας, ενώ παράλληλα αποτελεί μια σημαντική πλατφόρμα πάνω στην οποία συνθέτες καλούνται να συνεργαστούν με ορισμένους από τους πιο επιφανείς σολίστ και σύνολα μουσικής ανά το παγκόσμιο. Το Φεστιβάλ έχει παρουσιάσει δεκάδες έργα σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση, ενώ έχει προβάλει σε πρώτη Παγκύπρια εκτέλεση αναρίθμητα αριστουργήματα του 20ου αιώνα τα οποία ήταν μέχρι πρότινος παραμελημένα, καθώς και πρεμιέρες έργων της νέας γενιάς συνθετών.

Αρχή με το Fidelio Trio  

Η 13η διοργάνωση σηκώνει αυλαία την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου στο The Shoe Factory με μια συναυλία από το διεθνούς φήμης Fidelio Trio. Έχοντας επευφημηθεί για τις «έξοχες ερμηνείες του… ζυμωμένες με λυρικότητα και ευαισθησία…» το Fidelio Trio είναι ενθουσιώδης υπέρμαχος της τεχνοτροπίας του τρίο για πιάνο, με ερμηνείες στις σημαντικότερες αίθουσες ανά το παγκόσμιο σε ένα τεράστιο φάσμα ρεπερτορίου. Φιναλίστ στα Μουσικά Βραβεία της Βασιλικής Φιλαρμονικής Εταιρείας το 2016, οι συναυλίες του μεταδίδονται συχνά από το BBC (Τρίτο Ραδιόφωνο), το RTÉ Lyric FM, το Δημόσιο Ραδιόφωνο της Νέας Υόρκης, το NPR, και προβάλλονται σε ντοκιμαντέρ από το Sky Arts. Το Τρίο απαριθμεί έναν τεράστιο κατάλογο από αναθέσεις και πρώτες εκτελέσεις έργων των κορυφαίων συνθετών της εποχής μας, ενώ διαθέτει μια εντυπωσιακή και αξιοσημείωτη δισκογραφία. Για το ντεμπούτο του στην Κύπρο, μέσα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής Φάρος στη Λευκωσία, το Fidelio Trio θα ερμηνεύσει έργα των Γκαμπριέλ Φορέ, Σοφία Γκουμπαϊντούλινα, David Fennessy, και Judith Weir.

Ρεσιτάλ για πανφλάουτο  

Σπάνια και άκρως ενδιαφέρουσα είναι η δεύτερη συναυλία την Παρασκευή 7 Οκτωβρίου, μιας και φιλοξενεί για πρώτη φορά στην Κύπρο τον Ολλανδό πανφλαουτίστα βιρτουόζο Ματάις Κούνε. Διεθνώς αναγνωρισμένος ως ένας από τους κορυφαίους δεξιοτέχνες του πανφλάουτου, φημίζεται τόσο για το όραμα όσο και για την πρωτοποριακή του προσέγγιση – στοιχεία που έχουν διευρύνει σε μεγάλο βαθμό τις τεχνικές και εκφραστικές δυνατότητες αυτού του αρχαίου οργάνου, και το εισήγαγαν στον κόσμο της κλασικής μουσικής. Με ρεπερτόριο που εκτείνεται από την πρώιμη Αναγέννηση έως τον 21ο αιώνα, έχει εμπνεύσει αμέτρητους συνθέτες να γράψουν κομμάτια για το πανφλάουτο, και περισσότερα από 200 νέα έργα έχουν αφιερωθεί σε αυτόν. Οι περγαμηνές του περιλαμβάνουν βραβεία όπως το Vriendenkrans του Κοντσερτγκεμπάου και Diapason d’ Or, και οι ερμηνείες του τον έχουν μεταφέρει στις λαμπρότερες συναυλιακές αίθουσες του κόσμου. Για το ρεσιτάλ του στη Λευκωσία, το οποίο στηρίζει η Πρεσβεία της Ολλανδίας στην Κύπρο, ο Ματάις Κούνε θα ερμηνεύσει έργα των Κλοντ Ντεμπισί, Στιβ Ράιχ, Καλλιόπης Τσουπάκη, Εύη Σαμμούτη, Ρον Φορντ, Ρόντρικ ντε Μαν και Νταν Μάνεκε.

Γιορτάζοντας τον Ιάννη Ξενάκη  

Το κορυφαίο ελληνικό σύνολο σύγχρονης μουσικής Ergon Ensemble επιστρέφει στο The Shoe Factory την Τετάρτη 12 Οκτωβρίου, για μια συναυλία – αφιέρωμα στον μεγάλο πρωτοπόρο συνθέτη του 20ου αιώνα, Ιάννη Ξενάκη, με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννησή του. Ερευνητής που ξεπέρασε τα σύνορα της μουσικής, της αρχιτεκτονικής και του στοχασμού, ο Έλληνας συνθέτης, μουσικοθεωρητικός, μαθηματικός και αρχιτέκτονας Ιάννης Ξενάκης έχει αναγνωρισθεί διεθνώς ως μια από τις σημαντικότερες μορφές της μεταπολεμικής σύγχρονης τέχνης. Οι εκπληκτικές μαθηματικές του κατασκευές άλλαξαν την έκφραση της μουσικής για πάντα, και οι οργανικές του δομές έδωσαν ποιητική υπόσταση στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική. Από τον ανεπανάληπτο κόσμο του Ξενάκη ανακύπτουν απαστράπτοντα έγχορδα, εκκωφαντικά κρουστά, ανυπόκριτες φωνές και μια τολμηρή φαντασία που έχει εμφυσήσει τόσο στους ακροατές όσο και στους μουσικούς το πάθος που γέννησε η ταραχώδης και τραυματική ζωή του. Αυτή τη συγκλονιστική συναυλία που αναδιφά στα λιγότερο γνωστά έργα του Ξενάκη, στηρίζει η Πρεσβεία της Ελλάδος στην Κύπρο.

Από τη Χώρα των Βάσκων 

Το φεστιβάλ ολοκληρώνεται την Παρασκευή 14 Οκτωβρίου με ήχους συναρπαστικούς και ασυνήθιστους από το Trio Zukan – ενός εκ των πιο διακεκριμένων και πειραματικών συνόλων σύγχρονης μουσικής στη Χώρα των Βάσκων, το οποίο προέκυψε από τον σπάνιο συνδυασμό τριών οργάνων: ακορντεόν, κρουστών και του txistu – ενός είδους παραδοσιακού βασκικού φλάουτου τριών οπών, το οποίο μπορεί να παιχτεί με το ένα χέρι, αφήνοντας το άλλο χέρι ελεύθερο για να παίξει κρουστά.  Η συναυλία, την οποία στηρίζει η Πρεσβεία της Ισπανίας στην Κύπρο, θα περιλαμβάνει έργα των Σαλβατόρε Σκιαρίνο, Γιώργου Απέργη, Εύη Σαμμούτη, Μαρία Εουχένια Λουκ, Φρανσίσκο Ντομίνγκεζ και Μίκελ Τσαμίθο.

Διάλεξη για τα έργα μουσικής δωματίου του Ξενάκη 

Η Αμερικανίδα μουσικός Sharon Kanach είναι διάσημη κυρίως για τη σύνδεσή της με έναν από τους κορυφαίους συνθέτες, έναν από τους πιο εμβληματικούς  και σημαίνοντες διανοούμενους του 20ου αιώνα – τον Ιάννη Ξενάκη. Η Kanach ήταν η πιο στενή συνεργάτης του Ξενάκη σε αρκετά από τα συγγράμματά του, και μετά τον θάνατο του συνθέτη, ήταν επιμελήτρια της σειράς συλλογικών τόμων Ξενάκης του εκδοτικού οίκου Pendragon Press. Ιδρύτρια του Xenakis Project of the Americas, επί του παρόντος συμπροεδρεύει στο Κέντρο Ιάννης Ξενάκης στο Πανεπιστήμιο της Ρουέν στη Νορμανδία. Μέσα στο πλαίσιο του φεστιβάλ, η Sharon Kanach θα δώσει την Κυριακή 9 Οκτωβρίου στο The Shoe Factory (7μ.μ.) μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διάλεξη πάνω στα οκτώ έργα μουσικής δωματίου που θα ερμηνεύσει το Ergon Ensemble, στη συναυλία της 12ης Οκτωβρίου αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Ξενάκη. 

Όπως δηλώνει η ίδια «αν και ο Ιάννης Ξενάκης είναι ενδεχομένως περισσότερο γνωστός για τα τεράστια ορχηστρικά του έργα, για τους Πολυτόπους πολυμέσων, ή ακόμα και για τις επαναστατικές ηλεκτροακουστικές του συνθέσεις, είναι σχεδόν σίγουρο πως αργά ή γρήγορα, ο κάθε μουσικός που τον ερμηνεύει θα αναγκαστεί να αναμετρηθεί – είτε κατά τη διάρκεια των σπουδών του, είτε σε συναυλία – με τη μουσική δωματίου του συνθέτη και τα σόλο έργα του».

Η συναυλία- αφιέρωμα από το Ergon Ensemble περιλαμβάνει οκτώ τέτοια έργα, πολλά από τα οποία σπάνια ακούγονται δημοσίως, και τα οποία διαλαμβάνουν ολόκληρη την σταδιοδρομία του συνθέτη, από το 1951 έως και το 1996. «Όπως ένα ψηφιδωτό, θα συζητήσουμε κάθε ένα από αυτά τα έργα ως τα κομμάτια ενός παζλ, για να ιχνογραφήσουμε μια μοναδική επισκόπηση του μουσικού γίγαντα Ιάννη Ξενάκη.»