Οι εικαστικοί Μαρίνα Ξενοφώντος και Ελένη Οδυσσέως και οι επιμελητές Ντενίζ Αραούζου και Θεόδουλος Πολυβίου συνθέτουν την κυπριακή συμμετοχή στη 19η Μπιενάλε Νέων Δημιουργών Ευρώπης και Μεσογείου, που διεξάγεται από τις 15 Μαΐου μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2021 στον Άγιο Μαρίνο. 

Στην Mediterranea 19 θα παρουσιαστούν έργα 70 καλλιτεχνών από 21 χώρες της Μεσογείου, τα οποία εμπίπτουν σε ένα ευρύτατο φάσμα δημιουργικών τομέων (ζωγραφική, γλυπτική, φωτογραφία, performance, site-specific εγκαταστάσεις, έργα βίντεο και ήχου). Η επιλογή των καλλιτεχνών έγινε από την ομάδα επιμελητών της Μπιενάλε.

Η κυπριακή συμμετοχή υποστηρίζεται από το Υπουργείο Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας.  

Η φετινή διοργάνωση τιτλοφορείται «School of Waters» και οραματίζεται την Μπιενάλε ως ένα προσωρινό σχολείο εμπνευσμένο από πειραματικές παιδαγωγικές, οι οποίες προκαλούν δημιουργικά τις υπάρχουσες καλλιτεχνικές, επιμελητικές και ερευνητικές μορφές. Η Mediterranea 19 αποτελεί ένα συλλογικό εργαλείο για την αποδόμηση των στερεοτύπων τα οποία απορρέουν από την ευρωκεντρική ερμηνεία της περιοχής της Μεσογείου, εστιάζοντας στην υλική και συμβολική φύση του νερού από γεωπολιτική αλλά και οικολογική οπτική. Πρόκειται για μια πρόσκληση για να ανακαλύψουμε εκ νέου τη ρευστότητα, η οποία κατέστησε τη Μεσόγειο έναν πολύμορφο τόπο συνύπαρξης μορφών ζωής και διαδικασιών παραγωγής γνώσης. 

H Μπιενάλε Νέων Δημιουργών Ευρώπης και Μεσογείου θα πραγματοποιηθεί σε διάφορους χώρους στο ιστορικό κέντρο του Αγίου Μαρίνου: την Εθνική Πινακοθήκη, τον πρώτο πύργο της οχύρωσης του κράτους του Αγίου Μαρίνου, ο οποίος βρίσκεται στην κορυφή του Monte Titano (Torre Guaita), τις μεσαιωνικές δεξαμενές Πιανέλο, στον υπόγειο χώρο της Βουλής (Palazzo Pubblico), το παλιό μοναστήρι της Σάντα Κιάρα (όπου σήμερα στεγάζεται το Πανεπιστήμιο του Αγίου Μαρίνου), το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας καθώς και σε διάφορα σημεία του Μπόργκο Ματζόρε. Παράλληλα, θα διοργανωθούν δράσεις σε διάφορες τοποθεσίες της Μεσογείου, σε φυσικό και ψηφιακό περιβάλλον, με την Μπιενάλε να διαχέεται και να ενεργοποιείται πέρα από τα όρια μιας χώρας.

* Στην κύρια φωτογραφία το έργο της Μαρίνας Ξενοφώντος «Rainbow 3». 

Παράλληλες δράσεις

Η «ακινησία» αυτής της περιόδου, στρέφει το ενδιαφέρον της ομάδας επιμελητών του «School of Waters» σε περιβάλλοντα τα οποία χαρακτηρίζονται από στασιμότητα. Εμπνέεται από οικοσυστήματα όπως  τα έλη και οι βάλτοι για να ενεργοποιήσει το παράλληλο πρόγραμμα «Digital Swamp». Αν και αυτές οι ζώνες μετάβασης μεταξύ γης και νερού θεωρούνται δυσάρεστα περιβάλλοντα, ανεπιθύμητα και μολυσματικά, αποτελούν ταυτόχρονα και σημαντικούς υδροβιότοπους. Επιχειρώντας να εξερευνήσει τις μορφές ζωής που μπορεί να αναπτυχθούν σε συνθήκες φαινομενικής ακινησίας, παράλληλα με τα εγκαίνια της έκθεσης στον Άγιο Μαρίνο, το διευρυμένο δημόσιο πρόγραμμα «Digital Swamp» παρέχει ζωντανή ροή από παραστάσεις, συνομιλίες και διαλέξεις με καλλιτέχνες, θεωρητικούς και επιμελητές σε σημαντικά πολιτιστικά κέντρα της Μεσογείου. 

Η Κύπρος συμμετέχει στο «Digital Swamp» με τη διαδικτυακή προβολή του ντοκιμαντέρ «Bodies of Work», το οποίο καταγράφει τη διαδικασία υλοποίησης του ομώνυμου εργαστηρίου περφόρμανς/χορού που είχε οργανώσει η Στέγη Σύγχρονου Χορού Λεμεσού την περίοδο 2 έως 6 Οκτωβρίου 2019 στο Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού «Αποθήκες Παπαδάκη». Το εργαστήριο χρηματοδοτήθηκε από το ΥΠΠΑΝ και διεξήχθη υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια των: Αλέξη Βασιλείου (επιμελητής) και Αλεσάντρο Καστιλιόνι και Σιμόνε Φράνγκι (σύμβουλοι). Στο εργαστήριο είχαν λάβει μέρος 11 καλλιτέχνες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Το «Bodies of Work» θα προβληθεί από το Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού – Αποθήκες Παπαδάκη στις 20 Μαΐου και ώρα 18:00, με  ταυτόχρονη μετάδοση από την πλατφόρμα της Μπιενάλε και το κανάλι του School of Waters στο YouTube.

Η Mediterranea 19

Οργανωτικός φορέας της Μπιενάλε είναι η «Διεθνής Ένωση των Νέων Δημιουργών της Ευρώπης και της Μεσογείου BJCEM (= Association Internationale pour la Biennale des Jeunes Créateurs de l’ Europe et de la Méditerranée), ένα ευρύ δίκτυο, μοναδικό στην Ευρώπη, σκοπός του οποίου είναι  η προώθηση των δια-πολιτισμικών σχέσεων των νέων δημιουργών, πέρα από πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά και στενά γεωγραφικά σύνορα. 

Η Κύπρος είναι ιδρυτικό μέλος του δικτύου της BJCEM και συμμετέχει στις εργασίες του μέσω των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του ΥΠΠΑΝ. Η MEDITERRANEA 19 υλοποιείται ως συνεργασία της BJCEM και της Δημοκρατίας του Αγίου Μαρίνου (Κρατική Γραμματεία για την Εκπαίδευση και τον Πολιτισμό της Δημοκρατίας του Αγίου Μαρίνου, Πολιτιστικές Υπηρεσίες και Πανεπιστήμιο της Δημοκρατίας του Αγίου Μαρίνου). 

Επιμελητές: Αλεσάντρο Καστιλιόνι και Σιμόνε Φράνγκι (Επικεφαλής του προγράμματος A Natural Oasis?)

Ομάδα Επιμελητών: Ντενίζ Αραούζου, Giulia Colletti, Πάνος Γιαννικόπουλος, Τζούλια Γκρένιανιν, Θεόδουλος Πολυβίου, Αγγελική Τζωρτζακάκη, Νικόλας Βαμβουκλής (3η έκδοση του προγράμματος A Natural Oasis?)

Συμμετέχοντες/ουσες καλλιτέχνες/ιδες και ερευνητές/ερευνήτριες:

Noor Abed (Παλαιστίνη), Adrian Abela (Μάλτα), Noor Abuarafeh (Αίγυπτος), ALTALENA (Ιταλία), Marco Antelmi (Ιταλία), Panos Aprahamian (Λίβανος), Bora Baboci (Αλβανία), Riccardo Badano & Hannah Rullman (Ιταλία), Hanan Benammar (Νορβηγία/Αλγερία), Yesmine Ben Khelil (Τυνησία), Maeve Brennan (Ηνωμένο Βασίλειο), Johanna Bruckner (Αυστρία), Dante Buu (Μαυροβούνιο), Madison Bycroft (Γαλλία), Annalisa Cannito (Ιταλία) με τους Wendimagegn Belete (Αιθιοπία/Νορβηγία), Valerio Conti (Άγιος Μαρίνος), Selin Davasse (Τουρκία), Binta Diaw (Ιταλία), Adji Dieye (Ιταλία), Enar de Dios Rodríguez (Αυστρία), Caterina De Nicola (Ιταλία), Marianne Fahmy (Αίγυπτος), Alessandra Ferrini (Ιταλία), Enrico Floriddia (Ιταλία), Victor Fotso Nyie (Ιταλία), Χάρης Γιαννούρας (Ελλάδα), Marco Giordano (Ιταλία), Adrijana Gvozdenović (Μαυροβούνιο), Bianca Hisse (Νορβηγία), Areej Huniti & Eliza Goldox (Ιορδανία), KABUL (Ιταλία), Βαλεντίνα Κάργα (Ελλάδα), Dalia Khalife (Λίβανος), Ru Kim (Γαλλία), Gašper Kunšič (Σλοβενία), Σωτήρης Τσίγκανος & Ιώνιαν Μπισάι (Ελλάδα), Vesna Liponik (Σλοβενία), DDC – Design di Comunità (Άγιος Μαρίνος), Filippo Marzocchi (Ιταλία), Corinne Mazzoli (Ιταλία), Dina Mimi (Παλαιστίνη), Tawfik Naas (Ηνωμένο Βασίλειο), Ελένη Οδυσσέως (Κύπρος), Francis Offman (Ιταλία), Mila Panić (Βοσνία και Ερζεγοβίνη), Εύα Παπαμαργαρίτη (Ελλάδα), GianMarco Porru (Ιταλία), Gabriele Rendina Cattani (Ιταλία), Jacopo Rinaldi (Ιταλία), Virginia Russolo (Ιταλία), Pablo Sandoval (Ισπανία), Michele Seffino (Ιταλία), Selma Selman (Βοσνία και Ερζεγοβίνη), Vanja Smiljanić (Σερβία), Αλκαίος Σπύρου (Αλβανία), Χαρά Στεργίου (Ελλάδα), Βαλίνια Σβορώνου (Ελλάδα), Θεόκλητος Τριανταφυλλίδης (Ελλάδα), Endi Tupja (Αλβανία), Sophie Utikal (Αυστρία), Μαρίνα Ξενοφώντος (Κύπρος).

Με την ευκαιρία της Μπιενάλε θα εκδοθεί κατάλογος από το Archive Books, Βερολίνο.