Δεν πρέπει να μας φοβίζουν, πρέπει να μας κρατούν σε εγρήγορση οι μεταλλάξεις του κορωνοϊού, τονίζει στον «Φ» ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσιούτης, υπογραμμίζοντας ότι «το κλειδί» στην υπόθεση «κορωνοϊός» και «πανδημία» γενικά ήταν και είναι, ανεξαρτήτως μεταδοτικότητας των διαφόρων στελεχών του ιού, πρωτίστως η ατομική ευθύνη και η εφαρμογή των μέτρων προσωπικής προστασίας, με σημαντικότερη την τήρηση του κανόνα της «αποστασιοποίησης» στις προσωπικές μας επαφές.
Με αφορμή και τη συζήτηση που διεξήχθη την εβδομάδα που πέρασε, τόσο σε επίπεδο Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας όσο και σε επίπεδο Ε.Ε., αφού οι μεταλλάξεις που παρουσιάζει ο κορωνοϊός και κυρίως το γεγονός ότι το νέο στέλεχος του ιού εντοπίζεται σε μεγάλη κλίμακα πλέον σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια, ο καθηγητής εξηγεί τους λόγους για τους οποίους η διεθνής κοινότητα εκφράζει έντονες ανησυχίες για τη συνέχεια, ασκώντας ταυτόχρονα πιέσεις για αύξηση των εμβολιασμών.
Επισημαίνει ότι η διασπορά του νέου μεταδοτικότερου στελέχους του κορωνοϊού, που αρχικά είχε εντοπιστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, πρέπει να θεωρείται δεδομένη και στην Κύπρο από τη στιγμή που έχει ήδη ανιχνευθεί και στην κυπριακή κοινωνία και εξηγεί πως ο κίνδυνος δεν κρύβεται πίσω από αυτή καθαυτή τη μετάλλαξη αφού δεν φαίνεται να μεγαλώνει τον κίνδυνο για σοβαρή νόσηση και θανάτους, αλλά πίσω από την αυξημένη μετάδοση μεταξύ των ανθρώπων η οποία αναπόφευκτα θα οδηγήσει και σε μεγαλύτερα ποσοστά ασθενών και βεβαίως θανάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
«Από γενετικές περιγραφές του στελέχους του ιού στο ΗΒ, διαπιστώνεται ότι αυτό δεν είναι απλά μεταλλαγμένο αλλά έχει τόσο σημαντικές μεταλλάξεις που το καθιστούν αρκετά διαφορετικό από το προηγούμενο που κυκλοφορούσε», ανέφερε μιλώντας στον «Φ» ο κ. Τσιούτης, προσθέτοντας ότι «η σημασία αυτών των μεταλλάξεων είναι ότι προκαλούν πιο εύκολη και άρα πιο ταχεία μετάδοση του ιού, από άνθρωπο σε άνθρωπο. Δηλαδή, οι πρώτες εργαστηριακές έρευνες που έγιναν έδειξαν ότι όντως οι μεταλλάξεις αυτές βρίσκονται σε σημεία του ιού τα οποία τον κάνουν να προσκολλάται στα ανθρώπινα κύτταρα πιο εύκολα».
Στην ανάλυση των δεδομένων, «από επιδημιολογικής άποψης, εάν ισχύει αυτό, σημαίνει ότι το μεταλλαγμένο στέλεχος ανεβάζει όλους τους επιδημιολογικούς δείκτες». Συγκεκριμένα, «εκτιμάται ότι το στέλεχος αυτό έχει υψηλότερο αριθμό αναπαραγωγής (Rt) κατά 0,4-0,7». Για παράδειγμα, «εάν γνωρίζουμε ότι ο αριθμός αναπαραγωγής του ιού είναι γύρω στο 3, τότε με το στέλεχος αυτό ο αριθμός αναπαραγωγής θα γίνει περίπου 3,5». Ως αριθμός δεν φαίνεται σημαντικός, από μόνος του, «για αυτό ας τον μεταφράσουμε σε περιστατικά που θα καταγραφούν αναλόγως του αριθμού αναπαραγωγής. Όταν νοσήσουν 1.000 άτομα, με ένα στέλεχος που έχει αριθμό αναπαραγωγής 3, αυτά τα άτομα θα μεταδώσουν κατά μέσο όρο σε άλλα 3.000 άτομα. Σε έναν δεύτερο κύκλο μετάδοσης, τα 3.000 άτομα θα μεταδώσουν σε επιπλέον 9.000 άτομα (3.000×3)».
Αντίθετα, «εάν ο ιός έχει αριθμό αναπαραγωγής 3,5, τα 1.000 αρχικά άτομα θα μεταδώσουν σε 3.500 άτομα. Σε έναν δεύτερο κύκλο μετάδοσης, τα 3.500 άτομα αυτά θα μεταδώσουν σε περίπου 12.000 επιπλέον άτομα (3.500×3,5)».
Αυτό όμως θα συμβεί «εάν δεν τηρηθούν τα κατάλληλα μέτρα». Εάν τηρούνται τα μέτρα, για παράδειγμα «μάσκες σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους, κοινωνική αποστασιοποίηση, τηλεργασία, απαγόρευση μαζικών συναθροίσεων, τότε χάριν του υποθετικού παραδείγματος θα μειωθεί ο αριθμός αναπαραγωγής κατά 2 και θα πέσει από το 3 στο 1 και, αντίστοιχα, αν ο αρχικός αριθμός αναπαραγωγής ήταν 3,5 θα πέσει στο 1,5».
Σε ό,τι αφορά τα χαρακτηριστικά του νέου στελέχους του κορωνοϊού, ο κ. Τσιούτης ανέφερε ότι «εκ πρώτης όψεως δεν έχει κλινική σημασία, καθώς δεν φαίνεται οι άνθρωποι που προσβάλλονται από το στέλεχος αυτό να αναπτύσσουν σοβαρότερα συμπτώματα». Ωστόσο, «υπάρχει η υποψία ότι μεταδίδεται σε παιδιά με την ίδια ευκολία που μεταδίδεται και στους ενήλικες και αυτή είναι μία σημαντική διαφορά από το γνωστό στέλεχος του ιού, το οποίο θεωρείται, από τις περισσότερες τουλάχιστον επιστημονικές αναφορές, ότι μεταδίδεται λιγότερο μεταξύ παιδιών νεαρότερης ηλικίας». Παράλληλα, «αν και δεν φαίνεται να προκαλεί σοβαρότερα συμπτώματα, επειδή προσβάλλει σε μικρότερο χρονικό διάστημα μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες για αύξηση και του αριθμού των ατόμων που θα αναπτύξουν σοβαρά συμπτώματα και θα χρειαστούν νοσηλεία».
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, «το μεταλλαγμένο στέλεχος του Ηνωμένου Βασιλείου βρέθηκε σε 12 δείγματα από 19 άτομα που αφίχθησαν στην Κύπρο στις αρχές Δεκεμβρίου, καθώς και σε 1 δείγμα από άλλα 24 θετικά άτομα που δεν είχαν κάποιο ταξιδιωτικό ιστορικό. Με βάση λοιπόν αυτά, πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι το συγκεκριμένο στέλεχος βρίσκεται στην Κύπρο και κυκλοφορεί».
Δεν είναι η πρώτη, ούτε η μοναδική μετάλλαξη, φαίνεται όμως να επικρατεί
Τους τελευταίους μήνες έχουν εντοπιστεί τρία στελέχη με παρόμοιες μεταλλάξεις. Η μία μετάλλαξη εντοπίσθηκε στην Ιαπωνία σε ταξιδιώτες από τη Βραζιλία, η άλλη μετάλλαξη βρέθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και η τρίτη στη Νότιο Αφρική. Το μεταλλαγμένο στέλεχος του ΗΒ έχει εντοπισθεί ήδη σε περισσότερες από 50 χώρες, μεταξύ των οποίων και στην Κύπρο. Για το στέλεχος της Νοτίου Αφρικής υπάρχουν κάποιες ανακοινώσεις ότι προκαλεί σοβαρότερα συμπτώματα, αλλά αυτό βασίζεται σε μερικά μόνο περιστατικά και δεν μπορεί να τεκμηριωθεί με βεβαιότητα. « Έχουν καταγραφεί χιλιάδες μεταλλάξεις στον συγκεκριμένο ιό από την αρχή της πανδημίας, λίγες όμως από αυτές είχαν μέχρι τώρα ουσιαστική σημασία». Χαρακτηριστική η μετάλλαξη «D614G», η οποία είναι η μετάλλαξη που πλέον έχει επικρατήσει στην πανδημία. Δεν είχε κάποια ουσιαστική συμβολή στην επιδημιολογία και στην κλινική εικόνα του ιού. Αντίθετα όμως, τα πρόσφατα μεταλλαγμένα στελέχη του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν επιδημιολογική σημασία, καθώς μεταδίδονται ευκολότερα». Προς το παρόν, οι μεταλλάξεις αυτές δεν φαίνεται να επηρεάζουν τους εμβολιασμούς. « Ήδη οι εταιρείες Pfizer και Moderna ανακοίνωσαν ότι το εμβόλιό τους παραμένει δραστικό έναντι του στελέχους αυτού, ενώ παράλληλα διεξάγονται λεπτομερείς εργαστηριακές έρευνες για να καταδειχθεί η ακριβής αποτελεσματικότητα του εμβολίου». Σύμφωνα με τον καθηγητή, «ακόμα και αν κάποιοι από τους «στόχους» των εμβολίων πάνω στον ιό έχουν αντοχή στη δράση των εμβολίων, κάποιοι άλλοι «στόχοι» θα παραμείνουν ευαίσθητοι στα εμβόλια». Ακόμα και στη χείριστη των περιπτώσεων, «οι εταιρείες ανακοίνωσαν ότι μπορούν σε σύντομο χρονικό διάστημα να τροποποιήσουν τα εμβόλιά τους».
