Στην τελική ευθεία μπαίνει η βελτίωση του οδικού δικτύου από τα Λουτρά της Αφροδίτης μέχρι το Κακοσκάλι και κατ’ επέκταση προς τη Φοντάνα Αμορόζα, με το Τμήμα Δασών να προγραμματίζει την έναρξη των εργασιών εντός Ιουνίου.
Το έργο, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί σε διάστημα περίπου τριών μηνών, περιλαμβάνει χωματουργικές εργασίες, διαπλατύνσεις, εξομάλυνση του οδοστρώματος και τοποθέτηση στηθαίων ασφαλείας επενδυμένων με ξύλο.
Η Περιβαλλοντική Αρχή άναψε το πράσινο φως για το έργο, κρίνοντας ότι δεν αναμένονται μόνιμες ή μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο οικοσύστημα της περιοχής Natura 2000.
Ενώ το Τμήμα Δασών προχωρά με την υλοποίηση επικαλούμενο λόγους πυροπροστασίας, η σύγκρουση μεταξύ της ανάγκης για περιβαλλοντική προστασία, οδική ασφάλεια και των θέσεων περί δημόσιου χαρακτήρα του δρόμου παραμένει ανοικτή. Περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν την πλήρη διαφωνία με την Έκθεση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) για τη βελτίωση του δρόμου Λουτρά Αφροδίτης-Κακοσκάλι στο Εθνικό Δασικό Πάρκο (ΕΔΠ) Ακάμα.
Σύμφωνα με την Αιτιολογημένη Διαπίστωση, η βελτίωση του δρόμου, μήκους 1.800 μέτρων, αποσκοπεί στην ταχύτερη πρόσβαση πυροσβεστικών δυνάμεων και την ασφαλή εκκένωση επισκεπτών σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Προβλέπεται η διαμόρφωση τελικού πλάτους 5 μέτρων και η κατασκευή 2-3 ιρλανδικών διαβάσεων για τη διαχείριση των ομβρίων υδάτων. Η πρόσβαση θα παραμείνει περιορισμένη για το ευρύ κοινό, σύμφωνα με το Σχέδιο Αειφόρου Ανάπτυξης του ΕΔΠ Ακάμα.
Παρά την έγκριση, η Ελεγκτική Υπηρεσία, μετά από επιτόπιο έλεγχο τον Απρίλιο του 2026, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την υφιστάμενη κατάσταση και την ανεξέλεγκτη χρήση του δρόμου. Στην ανακοίνωσή της επισημαίνει:
• Το οδικό δίκτυο παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, με επικίνδυνες λακκούβες και απότομους γκρεμούς, καθιστώντας τη διέλευση ιδιαιτέρως επικίνδυνη.
• Παρατηρείται παράνομη πρόσβαση ακατάλληλων οχημάτων, κατά παράβαση των δεσμευτικών όρων της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
• Συστήνεται η άμεση εφαρμογή ελεγχόμενης πρόσβασης με μπάρες εισόδου και η ουσιαστική ενημέρωση των επισκεπτών για τους κινδύνους.
Στο προσκήνιο βρίσκεται και η παρέμβαση της εταιρείας Fontana Amoroza Coast Ltd (οικογένεια Φωτιάδη), η οποία μέσω επιστολής του δικηγορικού γραφείου «Άντης Τριανταφυλλίδης & Υιοί» αμφισβητεί τις τοποθετήσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Οι θέσεις της πλευράς Φωτιάδη επικεντρώνονται στα εξής:
• Ο δρόμος θεωρείται δημόσιος και όχι δασικός, συνεπώς οποιοσδήποτε περιορισμός στην ελεύθερη διακίνηση του κοινού θεωρείται παράνομος.
•Το δημόσιο καθεστώς του δρόμου αγνοήθηκε κατά την ετοιμασία του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης του Ακάμα.
•Υποστηρίζεται ότι οι πρόνοιες του Σχεδίου για ελεγχόμενη πρόσβαση στερούνται νομικής δεσμευτικότητας λόγω της εσφαλμένης νομικής βάσης σχετικά με το καθεστώς του οδικού δικτύου.
Σημειώνεται ότι το έργο αφορά την βελτίωση του πλάτους του δρόμου, των προβληματικών στροφών με περιορισμένη ορατότητα, του προβληματικού, διαβρωμένου οδοστρώματος με αυξημένο κίνδυνο ολίσθησης, διαχείριση όμβριων υδάτων, τα οποία προκαλούν διάβρωση οδοστρώματος και ολίσθηση πρανών, τοποθέτηση στηθαίων ασφαλείας κατά μήκος όλου του δρόμου λόγω της μεγάλης υψομετρικής διαφοράς (γκρεμός με ύψος πέρα των 50μ. περίπου) καθώς και αντικατάσταση των παλαιών τύπου και ακατάλληλων στηθαίων ασφάλειας.
Το Τμήμα Δασών θα προχωρήσει στην βελτίωση του υφιστάμενου δασικού δρόμου έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ταχύτερη και ασφαλέστερη πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων για την έγκαιρη κατάσβεση πυρκαγιών και την προστασία του μοναδικού οικοσυστήματος της χερσονήσου. Καθίσταται δυνατή η ομαλή και ασφαλής εκκένωση επισκεπτών και εργαζομένων σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ελαχιστοποιώντας τον χρόνο απόκρισης και τους κινδύνους εγκλωβισμού. Πέραν της οδικής διακίνησης, ο δρόμος γίνεται ασφαλής και για εναλλακτικές μορφές μετακίνησης π.χ. πεζοπόρους, ποδηλάτες, προάγοντας την ήπια αναψυχή και τη βιώσιμη επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Τέλος, επιτρέπει την απρόσκοπτη κίνηση των οχημάτων των αρμόδιων κρατικών Αρχών και Υπηρεσιών για σκοπούς εποπτείας, διαχείρισης και συντήρησης του Πάρκου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη ασφαλή πρόσβαση των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.
Το τμήμα του οδικού δικτύου προς βελτίωση εμπίπτει εντός της επικράτειας του Σπιζαετού (Aquila fasciata). Επιπλέον, σε ακτίνα 2.000 και 3.000 μέτρων, περίπου, από τα όρια του προτεινόμενου έργου έχουν εντοπιστεί δύο σημαντικά καταφύγια χειροπτέρων.
Διαφωνούν με τα έργα οι περιβαλλοντικές οργανώσεις
Σε μετωπική σύγκρουση με το Τμήμα Περιβάλλοντος και το Τμήμα Δασών οδηγούνται οι κυριότερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της Κύπρου, με αφορμή τη νέα έκθεση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) για τη βελτίωση του δρόμου Λουτρά Αφροδίτης-Κακοσκάλι εντός του Εθνικού Δασικού Πάρκου (ΕΔΠ) Ακάμα. Οι οργανώσεις Terra Cypria, BirdLife Cyprus και η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ) εκφράζουν την πλήρη διαφωνία τους, κάνοντας λόγο για «καταστρατήγηση» νομικά δεσμευτικών όρων και «σαλαμοποίηση» των περιβαλλοντικών μελετών.
Σύμφωνα με χθεσινή επιστολή των οργανώσεων προς το Τμήμα Περιβάλλοντος, η πρόσφατη έγκριση των έργων, ημερομηνίας 28 Απριλίου 2026, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη φιλοσοφία του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης του Ακάμα.
Οι οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι υφίσταται νομικά δεσμευτικός όρος για το κλείσιμο του δρόμου Λουτρά Αφροδίτης-Φοντάνα Αμορόζα για όλα τα ιδιωτικά οχήματα και την αποκλειστική χρήση του από οχήματα μεταφοράς επισκεπτών (park shuttle).
Ενώ οι αρχικοί όροι προνοούσαν τελικό πλάτος 3,5 έως 4 μέτρα, η νέα έγκριση επιτρέπει την αύξηση του πλάτους στα 5 μέτρα (4,5 μέτρα καθαρό οδόστρωμα), γεγονός που αναμένεται να αυξήσει τον κυκλοφοριακό φόρτο αντί να τον μειώσει.
Καταγγέλλεται ότι το οδικό δίκτυο εξετάζεται αποσπασματικά και τμηματικά αντί ως ενιαίο έργο, αποφεύγοντας έτσι την εκτίμηση των αθροιστικών επιπτώσεων στο περιβάλλον.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η βελτίωση του οδοστρώματος θα καταστήσει την πρόσβαση πιο εύκολη για κάθε είδους όχημα, οδηγώντας σε αύξηση των ετήσιων κινήσεων οχημάτων. Σημειώνουν μάλιστα ότι ο σχεδιασμός του ΕΔΠ Ακάμα προέβλεπε μείωση των κινήσεων από 40.000 σε 10.000 ετησίως. Περαιτέρω, προειδοποιούν ότι η αύξηση της ιδιωτικής κυκλοφορίας ενδέχεται να παρεμποδίσει την επέμβαση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση ανάγκης, λόγω εγκλωβισμού από ακατάλληλα οχήματα ή τετράτροχες μοτοσυκλέτες (γουρούνες).
Οι νέες ρυθμίσεις επαναφέρουν προτάσεις που είχαν απορριφθεί στο παρελθόν, ακόμα και από το ίδιο το Τμήμα Δασών, ως εκτός φιλοσοφίας του Σχεδίου. Οι οργανώσεις τονίζουν ότι οι αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου (Δεκέμβριος 2023 και Μάρτιος 2024) προνοούσαν τον επανασχεδιασμό με στόχο τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, κάτι που η νέα έγκριση φαίνεται να αναιρεί.
Οι περιβαλλοντικοί φορείς καλούν την Περιβαλλοντική Αρχή να εφαρμόσει την Αρχή της Προφύλαξης, προειδοποιώντας ότι οι τρέχουσες ενέργειες θέτουν σε κίνδυνο την προστατευόμενη περιοχή Natura 2000, για την οποία δεν έχουν ακόμα καθοριστεί επίσημοι στόχοι διατήρησης.
