Η ιδέα της βιώσιμης ανάπτυξης και της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ) εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο, με τις κοινωνίες να αναμένουν από τις εταιρείες ότι θα λάβουν υπόψη τις ανάγκες και τις προσδοκίες τους. Καθήκον κάθε οργανισμού είναι να διασφαλίσει τη διαφάνεια σε μια σειρά από ζωτικές δραστηριότητες, όπως οι οικονομικές, οι οικολογικές, οι νομικές και οι κοινωνικές, πάνω στις οποίες είναι θεμελιωμένη η έννοια της εταιρικής υπευθυνότητας.
Η ΕΚΕ αναδείχθηκε ως θέμα ενδιαφέροντος για τον επιχειρηματικό κόσμο από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, κυρίως μετά από μια σειρά σκάνδαλα ή δυσφημιστικές εκστρατείες που έπληξαν μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις, όπως οι υποθέσεις της Exxon (ναυάγιο Exxon Valdez και οικολογική καταστροφή στις ακτές της Αλάσκας), της Shell (υποθέσεις Brend Spa και επεισοδίων στη Νιγηρία), της Nestle (παιδική φόρμουλα στην Αφρική και εργασία ανηλίκων σε φυτείες καφέ), της Nike (καταναγκαστική εργασία και εργασία ανηλίκων στην Ασία), των I.G. Farben, VW και Daimler-Benz (αποκαλύψεις σχετικές με την εργασία αιχμαλώτων κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο), των Perrier και Coca-Cola (προβλήματα με δηλητηριάσεις από το προϊόν) και την υπόθεση Enron – Andersen (επιβεβαίωση ψευδών στοιχείων).
Περιστατικά όπως τα πιο πάνω έκαναν τις επιχειρήσεις να αντιληφθούν το πόσο ευαίσθητες ήταν, σε ζητήματα που συχνά δεν άπτονταν των προϊόντων που παράγουν και των υπηρεσιών που προσφέρουν και τις ώθησαν προς τον δρόμο της συστηματικής διαχείρισης της κοινωνικής ευθύνης.
Πλέον, οι επιχειρήσεις καταστρώνουν τα πλάνα τους με τέτοιο τρόπο, ώστε να αφήνουν θετικό αποτύπωμα στην κοινωνία. Κάτι τέτοιο τις καθιστά κοινωνικά υπεύθυνες ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνεται και ο στόχος για βιώσιμη ανάπτυξη.
Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Η Κομισιόν έχει ορίσει την ΕΚΕ ως «την ευθύνη των επιχειρήσεων για τις επιπτώσεις τους στην κοινωνία». Για να ανταποκριθούν στην εν λόγω ευθύνη τους, οι επιχειρήσεις καλούνται να υιοθετήσουν διαδικασίες για την ένταξη κοινωνικών, περιβαλλοντικών και δεοντολογικών πτυχών, καθώς και πτυχών που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και τα δικαιώματα του καταναλωτή, τόσο στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα όσο και στη βασική επιχειρησιακή τους στρατηγική, σε συνεργασία πάντοτε με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Βασικές προϋποθέσεις αποτελούν η συμμόρφωση προς την ισχύουσα νομοθεσία καθώς και ως προς τις συλλογικές συμβάσεις μεταξύ κοινωνικών εταίρων. Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία, στο μέγιστο βαθμό, κοινών αξιών για τους ιδιοκτήτες / μετόχους, τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, την κοινωνία και γενικότερα το ευρύτερο οικοσύστημα στο οποίο δραστηριοποιείται μία επιχείρηση και κατά δεύτερο, στον εντοπισμό, την πρόληψη και τον περιορισμό των πιθανών δυσμενών επιπτώσεων από τη λειτουργία και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων.
Βοηθώντας στην αντιμετώπιση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής επίδρασης από τη λειτουργία μιας επιχείρησης, η ΕΚΕ συμβάλει στην οικονομική και βιώσιμη ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή. Παράλληλα, η ΕΚΕ είναι σημαντική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ίδιων των επιχειρήσεων αφού μπορεί να αποφέρει οφέλη όσον αφορά στη διαχείριση των κινδύνων, την εξοικονόμηση κόστους, την πρόσβαση σε κεφάλαια, τη βελτίωση των σχέσεων με τους πελάτες, τη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων και την ικανότητα καινοτομίας.
Και αυτό αφού έχει διαπιστωθεί ότι, οι επιχειρήσεις που εφαρμόζουν δράσεις ΕΚΕ παρατηρούν αύξηση των πωλήσεών τους, ενδυνάμωση της εικόνας τους, αλλά και αύξηση του ενδιαφέροντος από επενδυτές για τις ίδιες. Σύμφωνα με πολλές μελέτες, η «επένδυση» μιας επιχείρησης στην ΕΚΕ αποφέρει κέρδος για τη χρηματιστηριακή απόδοση μιας εταιρείας. Επίσης, είναι πιθανό να μειώσει τα λειτουργικά της κόστη. Η επένδυση στην ΕΚΕ αποφέρει σημαντικά κέρδη για τις επιχειρήσεις, ακόμα και σε περιόδους οικονομικών προβλημάτων. Μάλιστα, οι επιχειρήσεις που επενδύουν σημαντικά στην ΕΚΕ, πέραν του ότι καταγράφουν καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα, ανακάμπτουν και γρηγορότερα όταν έρχονται αντιμέτωπες με μία κρίση.
CSRD
Τον Ιούνιο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την έγκριση της αναθεωρημένης Οδηγίας που διέπει την υποβολή εκθέσεων για την εταιρική βιωσιμότητα (Corporate Sustainability Reporting Directive – CSRD). Βάσει της συμφωνίας, οι μεγάλες εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να λογοδοτούν για όλα τα θέματα που αφορούν την έννοια της βιωσιμότητας και συγκεκριμένα το περιβάλλον, την κοινωνία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και ιδιαίτερα την εταιρική διακυβέρνηση. Απαιτεί επίσης όπως οι εκθέσεις βιωσιμότητας είναι πιστοποιημένες από διαπιστευμένο ανεξάρτητο ελεγκτή ή σύμβουλο, εύκολα προσβάσιμες και διαθέσιμες ηλεκτρονικά σε όλους τους ενδιαφερόμενους (επενδυτές και καταναλωτές).
Οι κανόνες της ΕΕ ισχύουν για όλες τις μεγάλες εταιρείες και για όλες τις εισηγμένες εταιρείες, όπως και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες θα είναι υπεύθυνες για την αξιολόγηση των πληροφοριών σε επίπεδο θυγατρικών τους. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα εξαίρεσης, κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου, μέχρι το 2028. Για τις μη ευρωπαϊκές εταιρείες η απαίτηση υποβολής έκθεσης βιωσιμότητας θα ισχύει για όλες τις εταιρείες που πραγματοποιούν καθαρό κύκλο εργασιών €150 εκατ. στην ΕΕ, που διαθέτουν τουλάχιστον μία θυγατρική στην ΕΕ.
Η εφαρμογή της CSRD θα γίνει σε τρία στάδια, με το πρώτο να τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2024, για εταιρείες που ήδη υπόκεινται στην οδηγία περί μη χρηματοοικονομικών αναφορών. Ένα χρόνο αργότερα θα ισχύει και για τις εταιρείες που σήμερα δεν υπόκεινται στην οδηγία περί μη χρηματοοικονομικών αναφορών ενώ το 2026 θα επεκταθεί και στις εισηγμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε μικρά και μη σύνθετα πιστωτικά ιδρύματα και σε εξαρτημένες ασφαλιστικές επιχειρήσεις.
ΓΝΩΣΤΕΣ ΜΑΡΚΕΣ
Πολλές είναι οι κοινωνικά υπεύθυνες εταιρείες του εξωτερικού, οι οποίες έχουν καταφέρει να επιφέρουν άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνία, με τα προγράμματα ΕΚΕ τους. Ένα από τα παραδείγματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης είναι αυτό της Adidas, η οποία εμπλέκεται στην προσπάθεια κατά του πλαστικού. Σε συνεργασία με την Parley η ίδια μετατρέπει πλαστικά απόβλητα σε αθλητικά ρούχα υψηλής απόδοσης. Παράλληλα, από το 2018 διοργανώνει τις εκδηλώσεις «Run For The Oceans», μέσω των οποίων συγκεντρώνει κεφάλαια, για τη θαλάσσια πλαστική ρύπανση. Συνεργάζεται επίσης με την Greenpeace για την εκστρατεία DETOX, η οποία στοχεύει στην εξάλειψη των επικίνδυνων χημικών από τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Από την πλευρά τους, τα Starbucks υποστηρίζουν το Ethos Water σε μια εκστρατεία που στοχεύει να φέρει καθαρό νερό σε 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Το Ethos Water Fund είναι μέρος του Starbucks Foundation και ένα ποσοστό από τις πωλήσεις της Ethos Water πηγαίνει στην καμπάνια. Επιπρόσθετα, εδώ και πέραν των 20 χρόνων, το Starbucks Foundation επενδύει σε τοπικές κοινότητες σε όλο τον κόσμο, βοηθώντας ανθρώπους να συμμετάσχουν σε ευκαιρίες εργασίας και κατάρτισης.
Η επωνυμία Marc Jacobs, σύμφωνα με την πλατφόρμα δωρεών Donorbox, εστιάζει στην υποστήριξη οργανισμών σε τοποθεσίες όπου διαθέτει καταστήματα ενώ συνεργάζεται και με το «The Sato Project», έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό ο οποίος διασώζει εγκαταλελειμμένα και κακοποιημένα σκυλιά από το Πουέρτο Ρίκο. Μέσω της συγκεκριμένης προσπάθειας, πάνω από 3.500 κουτάβια έχουν διασωθεί και στεγαστεί ξανά στις ΗΠΑ.
Για την IKEA η κοινωνική ευθύνη αρχίζει από τα υλικά που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα της, στα οποία συμπεριλαμβάνονται το βιώσιμο βαμβάκι, το μαλλί και το ξύλο. Σχεδιάζει επίσης έως το 2030 να χρησιμοποιεί μόνο ανακυκλωμένο ή ανανεώσιμο πλαστικό.
Παράλληλα, η Bosch έχει δεσμευτεί να επενδύει σε έργα που βοηθούν στην επίλυση προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Για το σκοπό αυτό συνεργάζεται με διάφορους οργανισμούς, όπως το New Sunshine Charity Foundation. Υποστηρίζει επίσης προγράμματα που προωθούν την κοινωνική αλλαγή. Για παράδειγμα, η πρωτοβουλία «Yallah!» υποστηρίζει νέους μουσουλμάνους οι οποίοι προσπαθούν να φέρουν την αλλαγή στις κοινότητές τους. Οι μελλοντικοί της στόχοι ΕΚΕ θα επικεντρωθούν στο κλίμα, την ενέργεια, το νερό, την αστικοποίηση, την παγκοσμιοποίηση και την υγεία.
Η Apple, από το 2018 , συμμετέχει στο Ταμείο Malala ως συνεργάτης του Laureate Education, για να βοηθήσει στην εκπαίδευση και την ενδυνάμωση των κοριτσιών. Συμμετέχει επίσης στην πρωτοβουλία ConnectED, η οποία χρηματοδοτεί λύσεις διδασκαλίας και μάθησης σε σχολεία στις ΗΠΑ.
Από την πλευρά της, η Coca-Cola δωρίζει τουλάχιστον το 1% των ετήσιων λειτουργικών εσόδων της σε υποστηρικτικούς σκοπούς και πρωτοβουλίες. Από το 2014, έχει βοηθήσει στην παροχή καθαρού πόσιμου νερού προς τους πρόσφυγες στη Μέση Ανατολή, μέσω της εκστρατείας «Price of Water».
Οι πρωτοβουλίες ΕΚΕ της Microsoft εστιάζουν στη βελτίωση των δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας, καθώς και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Μέσω του Microsoft Philanthropies, συνεργάζεται με μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και σχολεία για να βελτιώσει την εκπαίδευση στην επιστήμη των υπολογιστών. Υποστηρίζει επίσης οργανισμούς οι οποίοι στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων στην Ουάσιγκτον.
Η BMW συνεργάζεται με διάφορους οργανισμούς για την προώθηση της διαφορετικότητας, της έμπνευσης της επόμενης γενιάς μηχανικών, της κοινωνικής κινητικότητας και ένταξης και της διδασκαλίας της οδικής ασφάλειας.
Η Walt Disney Company έχει δωρίσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς. Οι προσπάθειές της για την ΕΚΕ επικεντρώνονται στη βοήθεια παιδιών. Έχει εκπληρώσει τις επιθυμίες πέραν των 130.000 άρρωστων παιδιών ενώ έχουν υποστηρίξει το Girls Who Code και το Snap the Gap (ένα πιλοτικό πρόγραμμα που στοχεύει στην τόνωση της αυτοπεποίθησης και των δεξιοτήτων των κοριτσιών).
Τέλος, η Alaska Airlines δωρίζει ταξίδια σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς που ταξιδεύουν για να συγκεντρώσουν κεφάλαια. Επιπρόσθετα, παρέχει χορηγίες για εκδηλώσεις συγκέντρωσης κεφαλαίων.
