Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε χθες σε δημόσια διαβούλευση τεσσάρων εβδομάδων την πρότασή της για εκσυχρονισμό του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS – Emissions Trading System). Η μερική αναθεώρηση του συστήματος εκτιμάται ότι θα τεθεί σε ισχύ τον προσεχή Ιούλιο.
Όπως αναφέρει χθεσινή ανακοίνωση της Επιτροπής, λόγω της ανάγκης διασφάλισης της ασφάλειας δικαίου για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής για την περίοδο 2026-2030, ιδίως όσον αφορά τη δωρεάν κατανομή για το έτος 2026, ο νέος κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος της Επιτροπής είναι οι βαριές βιομηχανίες που δραστηριοποιούνται σε χώρες της ΕΕ να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, προκειμένου να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους έναντι επιχειρήσεων στις ΗΠΑ, την Κίνα και αλλού. Στο πλαίσιο των αλλαγών που είναι υπό συζήτηση (και θα ισχύσουν για την περίοδο 2026-2030) περιλαμβάνεται και η νέα κατανομή δωρεάν δικαιωμάτων προς ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες, εφόσον η πρόταση της Κομισιόν περάσει, θα μπορούν να επωφελούνται με δωρεάν δικαιώματα εκπομπών και για τις λεγόμενες έμμεσες εκπομπές, δηλαδή τις εκπομπές που δεν γίνονται από τις ίδιες τις βιομηχανίες αλλά από βιομηχανίες π.χ. που παράγουν την ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιείται για βιομηχανική παραγωγή.
Η πρόταση της Επιτροπής διασφαλίζει ότι η βιομηχανία θα συνεχίσει να λαμβάνει δωρεάν δικαιώματα που καλύπτουν κατά μέσο όρο περίπου το 75% των εκπομπών της, με στόχο να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα τους κατά τη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα.
Από την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι η βαριά βιομηχανία της ΕΕ θα επωφεληθεί με συνολική εξοικονόμηση τεσσάρων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Οι νέες τιμές αναφοράς θα συνεχίσουν να στηρίζονται στη βασική αρχή του ETS ότι οι πιο «καθαρές» βιομηχανίες ανταμείβονται με περισσότερα δωρεάν δικαιώματα, ενώ όσες εκπέμπουν περισσότερα αέρια θερμοκηπίου θα πρέπει να αγοράζουν επιπλέον δικαιωμάτων εκπομπών. Η Επιτροπή υπογραμμίζει σε χθεσινή της ανακοίνωση ότι η αναθεώρηση επιδιώκει να συνδυάσει την επίτευξη των κλιματικών στόχων με τη διατήρηση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης. Η επικαιροποίηση αυτή, σύμφωνα με την Κομισιόν, «διασφαλίζει ότι η δωρεάν κατανομή συνεχίζει να επιβραβεύει τις πιο αποδοτικές εγκαταστάσεις, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και στηρίζοντας τις επιχειρήσεις που πρωτοστατούν στην πράσινη μετάβαση.