Από τη μία πλευρά η Κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό θα ολοκληρωθεί, από την άλλη δεν τοποθετείται ως προς το χρονοδιάγραμμα παράδοσης του έργου. Τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας δεν έλαβαν χθες σαφείς απαντήσεις για τα επόμενα βήματα στο εργοτάξιο, παρά τις πολλές ερωτήσεις που υπέβαλαν.
Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός ανέφερε ότι η ολοκλήρωση του έργου αποτελεί μονόδρομο, αποφεύγοντας επανειλημμένα να παραθέσει οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα. Όπως είπε, ούτε η γαλλική εταιρεία Technip, η οποία έχει αναλάβει συμβουλευτικό ρόλο για το μέλλον του έργου και προέβη σε μελέτη, είναι σε θέση να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρόνο υλοποίησης.
Η αποφυγή παράθεσης χρονοδιαγραμμάτων φαίνεται να συνδέεται με την προσπάθεια της Κυβέρνησης να μην επαναλάβει πρακτικές του παρελθόντος, όταν είχαν δοθεί εκτιμήσεις για προώθηση του έργου που τελικά δεν υλοποιήθηκαν, προκαλώντας έντονη κριτική από τα κόμματα. Σύμφωνα με τον υπουργό, το δεδομένο είναι ότι το έργο θα συνεχιστεί από το σημείο όπου το άφησε ο προηγούμενος εργολάβος, αφού προηγουμένως προκηρυχθούν νέες προσφορές για την εξεύρεση αναδόχου. Δεν είναι όμως σαφές ούτε πότε θα προκηρυχθούν προσφορές.
Δεν αποκάλυψαν την παράταση
Πιο συγκεκριμένες πληροφορίες για τις επόμενες κινήσεις έδωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΤΥΦΑ και πρόεδρος της ΑΗΚ, Γιώργος Πέτρου, ο οποίος ανέφερε ότι το κράτος θα πρέπει να προχωρήσει σε διαδικασία προσφορών για νέο εργολάβο. Η Technip έχει ήδη παραδώσει το gap analysis, το οποίο εξετάζεται από την ΕΤΥΦΑ.
Ωστόσο, 24 ώρες νωρίτερα, ο κ. Πέτρου είχε δηλώσει, συμμετέχοντας σε συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, ότι η γαλλική εταιρεία ζήτησε εξάμηνη παράταση για το δεύτερο στάδιο της συμφωνίας. Το πρώτο στάδιο αφορούσε την παράδοση της ανάλυσης που καταγράφει τα κενά του έργου, ενώ το δεύτερο αφορά εισηγήσεις για τον τρόπο συνέχισής του, χωρίς την εκπόνηση νέας τεχνικής μελέτης, που θα απαιτήσει πολύ χρόνο.
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΕΤΥΦΑ, οι μηχανικοί του οργανισμού έχουν μελετήσει το gap analysis και αναμένεται να ληφθούν τελικές αποφάσεις. Από τις τοποθετήσεις αυτές προκύπτει ότι υπάρχουν κάποιες εξελίξεις οι οποίες, μέχρι στιγμής, δεν δημοσιοποιούνται από την κυβερνητική πλευρά.
Η διακρατική συμφωνία με τα Εμιράτα
Ο υπουργός Ενέργειας διαβεβαίωσε τους βουλευτές ότι δεν εκπονούνται άλλες μελέτες από το υπουργείο για εναλλακτικές επιλογές εισαγωγής φυσικού αερίου, αναγνωρίζοντας όμως ότι υπάρχουν ανεπίσημες προτάσεις από άλλους φορείς για την έλευση φυσικού αερίου στην Κύπρο. Τόνισε, όμως, ότι οποιαδήποτε διαφοροποίηση στον σχεδιασμό θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη καθυστέρηση σε σχέση με τη συνέχιση του έργου στη σημερινή του μορφή.
Αναφερόμενος στο ενδιαφέρον εταιρείας από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για εμπλοκή στο έργο, ο κ. Δαμιανός επανέλαβε ότι η ΕΤΥΦΑ οφείλει να προχωρήσει σε προσφορές. Ερωτηθείς αν η πιθανή εμπλοκή των Εμιράτων θα γίνει μέσω διακρατικής συμφωνίας, απάντησε ότι οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο.
Συν €35 εκατ. για συμβούλους
Την ώρα που το έργο παραμένει σε αδιέξοδο, το κράτος έχει δαπανήσει €35 εκατ. για συμβουλευτικές υπηρεσίες (€10 εκατ. για την Technip και €25 εκατ. για νομικούς, τεχνικούς και άλλους συμβούλους).
Παράλληλα, έχει ξεκινήσει η διαδικασία επιστροφής στην ΕΕ των €67 εκατ. που είχε λάβει η Κύπρος από την Ευρωπαϊκή Ένωση για το τερματικό. Εκ μέρους του υπουργείου Οικονομικών, ο Διονύσης Διονυσίου ανέφερε ότι το ποσό θα επιστραφεί μέσω συμψηφισμού με κονδύλια που θα ελάμβανε η χώρα για άλλους σκοπούς, κυρίως μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης.
Όπως εξήγησε, αντί η Κύπρος να λάβει, για παράδειγμα, €100 εκατ. για ένα έργο, θα λάβει €33 εκατ., με τα υπόλοιπα €67 εκατ. να συμψηφίζονται. Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι δεν θα επηρεαστούν συγκεκριμένα έργα του Σχεδίου Ανάκαμψης, από το οποίο η χώρα αναμενόταν να λάβει συνολικά €1,2 δισ. μέχρι το τέλος του 2026.
Ο υπουργός Ενέργειας ανέφερε ότι οι διαδικασίες ανάκτησης των €67 εκατ. βρίσκονται σε εξέλιξη, με στόχο την επιστροφή ολόκληρου του ποσού μέσω συμψηφισμών.
Ο πρόεδρος της ΕΤΥΦΑ Γιώργος Ασιήκαλης ανέφερε ότι ο ίδιος ο οργανισμός CINEA αποφάσισε την επιστροφή των €67 εκατ. για τρεις λόγους που σχετίζονται με τον τρόπο κατακύρωσης και διαχείρισης του έργου από προηγούμενες κυβερνήσεις. Σημείωσε επίσης ότι, μετά το ναυάγιο με τον τελευταίο εργολάβο, δεν παραδόθηκαν στην ΕΤΥΦΑ σχέδια, πιστοποιήσεις και προδιαγραφές, παρότι τα υλικά ενδέχεται να είναι κατάλληλα.
Δόθηκαν τα στοιχεία
Διαφορετική εικόνα παρουσίασε ο επιβλέπων μηχανικός του έργου, ο οποίος ανέφερε ότι όλα τα υλικά που παραλήφθηκαν ήταν σύμφωνα με τις προδιαγραφές και ότι τα σχετικά πιστοποιητικά παραδόθηκαν στην ΕΤΥΦΑ. Όπως είπε, κάποια πιστοποιητικά δεν δόθηκαν επειδή ο εργολάβος δεν είχε ολοκληρώσει πληρωμές προς προμηθευτές, με την κατανόηση ότι θα παραδίδονταν με την ολοκλήρωση του έργου.
Αναφέρθηκε σε δύο σενάρια για ασφαλέστερη, οικονομικότερη και ταχύτερη ολοκλήρωση, μεταξύ των οποίων η συνέχιση της προβλήτας με τον υφιστάμενο εργολάβο και η προώθηση των χερσαίων έργων με διαδικασίες fast track.
Νέα έκθεση από Ελεγκτική
Εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας ανέφερε ότι ξεκίνησε νέα διαδικασία ελέγχου για το έργο και αναμένεται η έκδοση ειδικής έκθεσης.
Τον προηγούμενο μήνα ζητήθηκαν στοιχεία από το Υπουργείο Ενέργειας και την ΕΤΥΦΑ για το τερματικό Βασιλικού, το πλοίο «Προμηθέας», τη συντήρηση, τις πιστοποιήσεις για επαναεριοποίηση υγροποιημένου αερίου, τις μελέτες και τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που αγοράστηκαν.
«Σκίζει το διαβατήριο» ο Χατζηγιάννης
Έντονη ήταν για ακόμη μία φορά η αντίδραση των βουλευτών. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Κυριάκος Χατζηγιάννης, χαρακτήρισε τη διαχείριση του έργου φιάσκο, δηλώνοντας ότι «σκίζει το διαβατήριό του» για να μην ζει στην Κύπρο. Υποστήριξε ότι η ΔΕΦΑ αδυνατεί να ολοκληρώσει το έργο και ότι οι φορολογούμενοι επιβαρύνονται με €1 εκατ. την ημέρα.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κώστας Κώστα, έκανε λόγο για συνεχιζόμενο σκάνδαλο, σημειώνοντας ότι οι φορολογούμενοι πλήρωσαν €35 εκατ. για συμβούλους και €470 χιλ. για την παραμονή του «Προμηθέα» σε αγκυροβόλιο στη Μαλαισία. Προειδοποίησε, επίσης, ότι σε περίπτωση ήττας της Δημοκρατίας στη δικαστική διαμάχη, το κόστος μπορεί να αυξηθεί κατά €200 εκατ.
