Δύο εμβληματικά έργα μελοποιημένης ποίησης του κορυφαίου Έλληνα συνθέτη Ηλία Ανδριόπουλου ερμηνεύει η Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου στις 23 και 24 Μαρτίου στις συναυλίες με τίτλο «Μουσική και ποίηση», με μαέστρο τον καταξιωμένο Έλληνα αρχιμουσικό Μίλτο Λογιάδη.
Οι ποιητικές συλλογές «Προσανατολισμοί» του νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη και «Ωδαί» του ποιητή του ελληνικού ρομαντισμού Ανδρέα Κάλβου, μελοποιούνται και ενορχηστρώνονται αριστοτεχνικά από τον συνθέτη.
O Hλίας Ανδριόπουλος ανήκει στο νεότερο ρεύμα της ελληνικής μουσικής με έργο πολύπλευρο, αναγνωρίσιμο και αγαπητό από το ευρύ κοινό. Συγκαταλέγεται στη λιγοστή συντροφιά των πιο σημαντικών συνθετών της Ελλάδας.
Τα φωνητικά μέρη ερμηνεύουν οι εξαίρετοι λυρικοί τραγουδιστές Θεοδώρα Μπάκα (μέτζο σοπράνο) στους «Προσανατολισμούς» και Τάσης Χριστογιαννόπουλος (βαρύτονος) στις «Ωδές», η Χορωδία ΑΡΗΣ Λεμεσού, με τον Κύπριο ηθοποιό Κώστα Χαραλαμπίδη στην απόδοση των ποιημάτων.
Ο ίδιος ο συνθέτης δηλώνει ευτυχής και ευγνώμων που η Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου θα παρουσιάσει αυτά τα ξεχωριστά και αγαπημένα του έργα. «Παρ’ ότι χωρίζει τους Έλληνες ποιητές μεταξύ τους μεγάλη χρονική απόσταση, εν τούτοις το έργο τους συγγενεύει» σημειώνει ο ίδιος. «Έχουν κάτι το κοινό: κινούνται και των δύο τα έργα στην περιοχή του λυρισμού. Του ρομαντικού λυρισμού το πρώτο, του αιγαιοπελαγίτικου το δεύτερο. Επίσης, τολμηρός και μοντέρνος ποιητής ο Κάλβος για την εποχή του, το ίδιο και ο Ελύτης για τα νεότερα χρόνια, ενώ η Ελλάδα αποτελεί και για τους δύο τη βάση της ποιητικής τους εκκίνησης».
Συναυλίες
- Λεμεσός, Πέμπτη 23 Μαρτίου, Παττίχειο Δημοτικό Θέατρο, 8.30μ.μ. soldouttickets.com.cy
- Λευκωσία, Παρασκευή 24 Μαρτίου, Δημοτικό Θέατρο, 8.30μ.μ. cyso.org.cy
Ο Ηλίας Ανδριόπουλος
Γεννήθηκε σε ένα μικρό όμορφο χωριό (Λαντζόϊ), δίπλα στην Αρχαία Ολυμπία. Εκεί πέρασε τα παιδικά και τα μαθητικά του χρόνια. Τις μουσικές σπουδές του, τις άρχισε και τις ολοκλήρωσε στο Ελληνικό Ωδείο Αθηνών. Δάσκαλοί του η Ελένη Γαϊδεμβέργερ, ο Μιλτιάδης Κουτούκος, ο Αντίοχος Ευαγγελάτος.
Τη μουσική του διαδρομή αποτυπώνουν 20 και πλέον δίσκοι-CD. Μεταξύ αυτών είναι τα «Γράμματα στο Μακρυγιάννη», τα «Λαϊκά Προάστια», οι «Προσανατολισμοί», αι «Ωδαί», οι «Αργοναύτες», «Μικρή Επίδαυρος», «Ο Πρώτος ΄Υμνος», «Εαρινά Τραγούδια», 17 τραγούδια διασκευασμένα και παιγμένα για κλασσική κιθάρα από τον Γεράσιμο Μηλιαρέση με τίτλο «Συνηχήσεις» κ.ά.
Σπουδαίες ορχήστρες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έχουν παρουσιάσει το έργο του: Η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, η Ορχήστρα των Χρωμάτων, η Suisse Romande της Γενεύης, η English Players του Λονδίνου κλπ. Επίσης αίθουσες και χώροι υψηλού κύρους έχουν φιλοξενήσει τη μουσική του όπως η Alte Oper της Φραγκφούρτης, Queen Elizabeth Hall του Λονδίνου, Auditorium Saint Zermain στο Παρίσι, Victoria Hall της Γενεύης, Berwaldhallen της Στοκχόλμης, WDR της Κολωνίας, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Ωδείο Ηρώδου Αττικού κλπ. Έχει δώσει διαλέξεις στα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και East Anglia στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Έχουν εκδοθεί πέντε δοκίμιά του που ξεδιπλώνουν την σκέψη και τους στοχασμούς του σε θέματα τέχνης, πολιτισμού, αισθητικής, ελληνικότητας: «Αφήγηση των Ήχων», «Αντι–Ηχήσεις», «Το Αίνιγμα μιας Γενιάς», «Η Ελληνικότητα στη Ζωή και στο ΄Εργο μου», ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησε το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Σκηνές και Εικόνες μιας εποχής».
Υπήρξε Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Ορχήστρας Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ (1994-1997), Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας (1997-1999), Πρόεδρος της Στέγης Ελληνικών Χορωδιών (2010-2013), ενώ από τον Μάρτιο του 2018 είναι επίτιμο μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών.
«Ωδαί» για συμφωνική ορχήστρα, μικτή χορωδία και βαρύτονο
Όταν ο Κάλβος έγραφε στα 1824 στη Γενεύη τις δέκα πρώτες Ωδές του, η πατρίδα δεν είχε ακόμα ελευθερωθεί. Ήταν σκλαβωμένη κι αυτός ταξίδευε στην Ευρώπη με τα δύσκολα μέσα του καιρού του, στήνοντας φιλελληνικούς συλλόγους, για να βοηθήσουν την απελευθέρωση του Γένους.
«Ως μουσικός, που με ενδιέφερε η σωστή ηχητική προσέγγιση αυτής της δύσκολης ποίησης, πήρα υπόψη μου δύο πράγματα: την εποχή που γράφτηκε και ότι ο Κάλβος ήταν Επτανήσιος» σημειώνει ο Ηλίας Ανδριόπουλος. «Η μουσική μου φυσικά, χωρίς να απομακρύνεται από αυτό το κλίμα, αποτυπώνει περισσότερο την σύγχρονη ματιά μου πάνω στον μουσικοποιημένο στίχο, ώστε ως καλλιτεχνικό δημιούργημα να εκφράζει την νεότερη εποχή μας».
Η επιλογή των μελοποιήσεων έγινε από τρεις Ωδές: «Ο Φιλόπατρις», «Εις Θάνατον», «Ο Ωκεανός». Η πρώτη παρουσίαση των μελοποιημένων Ωδών, ακούστηκε με πιάνο-φωνή στο Queen Elizabeth Hall του Λονδίνου τον Ιανουάριο του 2002. Στη συνέχεια το έργο ενορχηστρώθηκε για συμφωνική ορχήστρα, μικτή χορωδία και βαρύτονο, παίρνοντας έτσι την τελική του μορφή. Σύμφωνα με τον συνθέτη, ιδανικός ερμηνευτής των Ωδών είναι ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, ο οποίος το έχει τραγουδήσει στο Ηρώδειο, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην Αρχαία Ολυμπία και τώρα θα τον χαρούμε στην Κύπρο.
«Προσανατολισμοί» για συμφωνική ορχήστρα, μικτή χορωδία και μέτζο σοπράνο
Οι «Προσανατολισμοί» έχουν μακρά ιστορία. Η πρώτη βερσιόν με τη σύμφωνη γνώμη του Ελύτη, ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε με ερμηνεύτρια την Πρωτοψάλτη τον Μάρτιο του 1984. Ακολούθησε μία δεύτερη επεξεργασία, η οποία παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο με την Συμφωνική Ορχήστρα και την Χορωδία της ΕΡΤ τον Σεπτέμβρη του 1994 πάλι με την ίδια ερμηνεύτρια. Η τρίτη, που ολοκληρώνει τη μουσική γραφή του έργου, είναι αυτή που παρουσιάζεται για πρώτη φορά, στις δύο συναυλίες στην Κύπρο.
Ο Ηλ. Ανδριόπουλος σημειώνει ότι η επεξεργασία έγινε και εδώ για συμφωνική ορχήστρα, μικτή χορωδία και μέτζο σοπράνο, ενώ έχουν προστεθεί καινούργια μουσικά μέρη, ώστε το έργο να πάρει την τελική του φόρμα. Η Θεοδώρα Μπάκα, λαμπρή καλλιτέχνις, είναι η καινούργια άξια ερμηνεύτρια των «Προσανατολισμών».
«Η μουσική σύνθεση αποκωδικοποιεί και προεκτείνει τον υμνητικό και κατανυκτικό χαρακτήρα των λυρικών στίχων του Ελύτη, σε μία – ας μου επιτραπεί να πω – σύζευξη ευφρόσυνης ωραιότητας, όπου η κίνηση της ζωής συντελείται σε μία άλλη διάσταση σε ένα άλλο επίπεδο. Το αρχιπέλαγος του Αιγαίου, τα νησιά, οι κόρες, ο έρωτας, η νεότητα, το ελληνικό καλοκαίρι αποθεώνονται εδώ, μέσα σε μία μουσικοποιητική τελετουργία».
